(Еф. Б.). Які ён убойіна, такая й сьвякруха ўбойіна. Людзі наробяцца, а ў йіх... Глускі р., Клетнае.
УЛАСЦІЦЬ – дзеясл., законч. тр., пераходны. Патрапіць (камусьці) у тон; сказаць, зрабіць, каб (камусьці) было даспадобы. Зь Дзюдзюном калі – дык і пагаворыш, ён і зрабіць умеў. А калі як западзе клямка, што ні зробіш, хоць здохні – ні так, слова яму ні ўласьціш. Глускі р., Клетнае.
УРОКІ. Гл. суроцы.
УРУЧНІЦА – наз., р. -ы, жан. р.; ад кораня рук- (руч-). Насавая хусцінка, насоўка (у народных гаворках яшчэ: хусьцінка, хустачка, насатка, насоўка, насовачка, рубінка). Вазьмі сабе ўрушніцу, там у саяне. Рас. р., Бухава. (М. В.). Якая ў цябе красівая ўрушніца! Тамсама.
УСТАДОЛІЦЦА – дзеясл., законч. тр. Супакоіцца. Разышоўся, што ніяк не ўстадоліцца, аш трасе яго. Светл. р., Кіцін. Калі тая завея ўстадоліцца? Тамсама. (Еф. Б.). Параўн.: астадоліцца. Глускі р., Клетнае.
УСТАНОВА – наз., р. -ы, жан. р. Лад, парадак. Пабацьця (пабачце), гэтакая ў пана была ўстанова: хто лясьнік, той селіцца ў гатовую хату; хто лясьнік – той сядзіць у гэткай хаця. Гродз. р., Белая.
УСТРАЦЬ – дзеяс., законч. тр., непераходны. Ублытацца, улезці, умяшацца (у якую гісторыю, справу). Назьбіралася навалачы, з усяго сьвету хэўра. А ён – малады, дурненькі – устраў у йіхнюю хэўру. Ну й пасадзілі. Ну й бядуй, маці. – Каб разумнейшы, то ня ўстраў бы, сваёй дарогай хадзіў бы. Кажаце, з навалаччу ўстраў. А можа ня лепшы за тых навалачных? Ст. Беразіна.
УЧКУР – наз., р. -а, мужч. р. Шнурок, гумка, зацягнутая ў адзенне (у сукенцы, спадніцы, штанах). Зацягні ты хлопцу новы ўчкур, а то йдзе й байіцца – упадуць. Светл. р., Кіцін. (Еф. Б.).
ХАТУЛЬ – наз., р. -я, мужч. р. Клунак, звязак. Ён прынёс бальшы хатуль нечыга. Сенн. р., Падворыца. (Л. Д.).
ХІНЦА – наз., р. -ы, жан. р. Трасца, малярыя. Цяпер ужэ на хінцу людзі ні хварэюць. Светл. р., Кіцін. (Еф. Б.).
ХІТРЫЦА – наз., р. -ы, жан. р., з адценнем непашаны. Хітрая жанчына (параўн. хітрэц. Рэчыца). Каб ні була маці такая хітрыца, то дацца б легчэй було. Глускі р., Адэль. Хто хіба любіць хітрыцу? Будзе такая хітрыца, то й хаваць не будзе каму. Глускі р., Ключ.
ЦЕПЛІЦЬ – дзеясл., незаконч. тр., пераходны. Апальваць (лазню). Іду цепліць лазьню. Брасл. р., Купчэлі. (В. П.).
ЦУКРЭЦЬ – дзеясл., незаконч. тр., непераходны. Зацукроўвацца (пра мёд). Мёт хутко цукрэя. Наліла и мёду, але зацукрэў зусім. Шчуч. р., Будраўцы.
ЧАРВЕЦЬ – дзеясл., незаконч. тр., непераходны. Чарвівець. Грыбы, як ні спарадкуйіш, раз-два й чарвеюць. За суткі так шчарвелі, што ўсе чысьцінька выкінула. Мін р., Гатовіна
100 👁