прыставаць, -таю-таеш-таець-таём-таіцё, 1. уставать. Ногі пачалі прыставаць ад даўгое хадні. Гарун: Пан. Шаб. 2. несоверш. к прыстаць 2, 3, 4, 5. прыстаўня-ні, дат., предл.-ні, м.—муж, принятый на хозяйство жены. Ён зайшоў у прыстаўні. Мікалаёва Куз. (Ксл.). прыстаць,—см. под прыставаць. прыстрашыць,—см. под страшыць. прыступ-пу, предл. и зват.-пе, м. 1. (место, по которому можна подойти, приблизиться к чему-н. С.), доступ. МГсл. 2. возможность приближения к кому-н., обычно с отрицанием. Няма да яго прыступу. Ар. Шайтане, да каторых ты людзей прыступу ня маеш іх зводзіць. Кіт. 61а11. Ня меў прыступу ізводзіць іх. Тм. 61612. прыступ-ае-аць-ацца-іць-іцца,—см. под ступаць. прыступкі, -каў, ж.(одна прыступка)—ступени, Ксл.; МГсл.; Гсл. ступеньки. Я йшоў па прыступках, а тады бразь! Мазалава Куз. (Ксл.). Цяжка йсьці па прыступках. Барсукі Аз. (Ксл.). См. наступні. Уменьш. прыступачкі-чак. Гаршчок асьцярожна і быццам сонны зьлез па прыступачках даўгой лесьвіцы да ракі. Дзьве Душы 68. прыступносьць-ці, ж.—доступность. прыступна, нареч. к прыступны—доступно. прыступны-ная-нае—доступный. Ар. прысвойчыць-чу-чыш-ча, соверш., перех. 1. приручить. Шсл. Прысвойчылі к сабе чужога ката. Ст. 2. присвоить. Шсл. Прысвойчыў мой ножык. Ст. прысварыцца,—см. под сварыцца. прысват-авацца-ацца,—см. под сватацца. прысуд-ду, предл. и зват.-дзе, м.—юрисдикция. Беларускі Архіў, І, у Менску 1927, перадмова. Хто бы з падданых нашых якога колечы стану ў іменьню месцкам сядзець хацеў, тагды усі пад правам і прысудам месцкім быці. Ліст Вял. Князя 1538г.(400-лецьце блр. друку, 127-128). А будзець лі абвінен у такіх рэчах крывавых наш падданы іншага прысуду, а не таго, дзе торг будзець, весьці яго да таго ўрадніка нашага, у чыім прысудзе ёсьць. Стт. 482. Біскуп Цярлецкі жалаваў Вялікаму Князю, што праваслаўныя панове вымаюць сваіх папоў "з моцы і прысуду духоўнага". Архігр. Сборн., т. УІ, Но. 124. Мяшчане былі пад прысудам майдэборскага права. Даўгела(Наш Край, 1928, 11, стр. 8). прысу-дзіць, -джаны-джаць-джэньне,—см. под судзіць. прысуняць,—см. под імаць. прысу-нуць-ваць,—см. под сунуць. прысу-нуцца-вацца,—см. под сунуцца. прысук-аваць-аць,—см. под сукаць. прысукацца,—см. под сукацца. прыськіляцца—прищуриваться. Ад. прысьляпіцца,—см. под сьляпіцца. прысьмягнуць,—см. под сьмягнуць. прысьн-ёны-іць,—см. под сьніць. прысьп-ець-яваць,—см. под сьпець ІІІ. прысьвялепіцца—пристать, прицепиться к чему. Шсл. Прысьвялепіўся, як старац да плоту. Крамяні Пух. (Шсл.). прысьвятак-тка, предл.-тку, м.—небольшой праздник, Войш.; Ксл. полупраздник. Шсл. Заўтра прысьвятак. Даўгое Беш. (Ксл.). Сядні не вялікае сьвята: так сабе, прысьвятак. Ст. прысьц-ёбаваць-ябнуць,—см. под сьцёбаць. прысьцен-ну, предл. и зват.-не, м.—часть "пуні", половина сарая. Гсл. Уменьш. прысьценак-нка. прысьценак-нка, м. 1. боковая пристройка при гумне(вообще при здании, С.). Шсл. Зрабілі прысьценак да таку. Дукоршчына Сьміл. 2.—см. под прысьцен. прысьцераг-аць-чы, прысьцярэжаны,—см. под прысьцярэжаны, сьцерагчы. прысьцер-агацца, -агчыся-огшыся,—см. под сьцерагчыся. прысьціхамірыцца,—см. под ціхаміры-ца. прышкеліць,—см. под шкеліць. прышлей, нареч. 1. лучше, выгоднее, Ксл. скорее, лучше. Нсл. 517. Прышлей імне павераць, чымся табе. Нсл. Мой дом пастаўлены прышлей, чымся Янкаў. Стралкі Беш. (Ксл.). 2. приличнее. Нсл. 517. Прышлей маладому стаяць, а не старому. Нсл. Ср. прыходна 4. прышлы-лая-лае—прышедшый, Шсл. прышлый. Ён ня туташні,— прышлы чалавек, яшчэ нікога тут ня ведае. Ст. прышпіл-ены-яць-іць,—см. под шпіляць. прышрубав-аны-аць,—см. под шрубаваць. прышва-вы, дат., предл.-ве, ж. 1. головка сапога. Ар.; Ксл. Надабе да гэтых халяваў прышвы даць. Слабодка Куз. (Ксл.). Да ботаў даў новыя прышвы. Ст. 2. тонкая жердочка, котрой прикрепляют солому, когда кроют крыши. Ксл. Даўно б накрыў страху, але прышваў ня стала. Чарніца Лёз. (Ксл.). 3. вал в ткацком станке, на который наматывается полотно. Ксл. Закруці прышву. Слабада Сір.(Ксл.). Палатно на прышву крэпка ўзматана. Барсукі Аз. (Ксл.). прышукаць,—см. под шукаць. прышчаміцца,—см. под шчаміцца. прышчап-іць-лены-ляць,—см. под шчапіць. прышчэліцца,—см. под шчэліцца. прышчэп-па, предл. и зват.-пе, м. 1. черенок, или почка культивированного фруктового дерева, употребленные на прививку, НК: Очеркі, Но. 807. привой. 2. действие прививки. НК: Очеркі, Но. 807.