пацалаваў. Нсл. У царкву людзі зьбіраюцца, Пану Богу кланяюцца і пакорненька, Госпаду Богу прыемненька. Из песни нищих, Нсл.
прыемнасьць-ці, ж.—приятность. МГсл.; Ар.; Нсл. 518. Ня маю прыемнасьці гукаць із табою. Нсл.
прыемны-ная-нае—приятный. Нсл. 518; Ар. Прыемныя рэчы прыемна й слухаць. Нсл. Малітвы нашы ня прыемныя, знаць, Богу. Тм. Ласкат. прыемненькі. Нсл. 518. Прыемненькая гаворка. Нсл.
прыемца-цы, общ.—приемщик, получатель.
прыязьліва, нареч. к прыязьлівы—дружественно, дружелюбно. Прыязьліва прымаў нас. Нсл. 518.
прыязьлівасьць-ці, ж.—дружеское расположение. Нсл. 519. Знаю я тваю прыязьлівасьць! Нсл.
прыязьлівы-вая-вае—питающий приязнь, Нсл. 519. дружественный, дружелюбный. Прыязьлівага маю суседа. Нсл.
прыязьніцца-нюся-нішся, повел.-нюся-нішся, повел.-ніся-німася, взаим., несоверш., зь кім—входить между собою в тесную дружбу, Нсл. 519. дружить. Ты ня знаеш, з кім ты прыязьнішся, упрыязьнішся; ён чалавек некарысны. Нсл. 519. Соверш.
запрыязьніцца—войти друг с другом в приятельские отношения. Нсл. 734. Як мы цяпер мяжсобку запрыязьніліся, дай Божа й па гроб нам жыць у прыязьні! Нсл. Соверш. упрыязьніцца. Нсл. 519.—подружиться. См. прыязьніцца.
прыязьньства-ва, предл.-ве, мн. ч.-вы, ср.—дружба, приязнь. Полацка-Рыская ўмова 1405 г.(Станг: Полацак, 144).
прыяжджомы, -мая-мае—приездный. Ар.; Груздава Пост.
прыяліцца,—см. под яліцца.
прыяцелка-лкі-лцы, ж.—приятельница.
прыяцель-ля, предл. и зват.-лю; мн. ч., род.-ляў—приятель, друг. Іншыя (ангілы) Боскіх прыяцеляў мусульман. Кіт. 117а4.
прыяцельства-ва, ср. 1. дружество, Нсл. 519. дружба. Давядзі мне тым свае прыяцельства. Нсл.
2. собир.—дружба. Нсл. 519. Бяжы, там прыяцельства тваё чакае цябе. Нсл.
прыяньне-ня, предл.-ню, мн. ч.-ні-няў, 1. благожелательность, усердие. Нсл. 519. Прыяньня ані каліва ў вас няма. Нсл.
прыяць-яю-яеш-яе; повел.-яй-яйма, несоверш., каму чаму, 1. благоприятствовать; способствовать. Сьпягліца; Агароднікі, М. Супрасль Белст.; Валожына. Ня надта ён прыяе нам. Сураж (Ксл.). Праведныя радзіцелкі, прыяйце, хлеба-солі засылайце і нас не забывайцеся. Любавічы Імсь.(Ром. VIII, 527). Свой свайму болей прыяе, чымся другому. Нсл. 519. Дзяўчаты любілі яе, як "сусім сваю дзеўку" і любілі натолькі, наколькі ня прыялі гэнай праклятай "варопаўцы". Юст.
надвор'е прыяе—погода благоприятствует.
здароўе прыяе—здоровье в порядке. Соверш. папрыяць. Сянно (Ксл.). Гэта ж твая родзінка так папрыяла табе. Нсл. 564(под родзінка). Пятрок яму папрыяў. Сянно(Ксл.). Папрыялі жнейкі, дык і дажалі. Нсл. 519.
2. оказывать (кому-л.) расположение, благосклонно относиться к кому-л. Мілосна глядзець на іх, як яны прыяюць. Нсл. 284(под мілосна).
прыяючы, 1. прич. наст. вр, к прыяць 1.
2. благоприятный, благоприятствующий, благосклонный. Супрасьль Белст.
напрыяць, (Нсл. 315)-яю-яеш-яе,—достаточно посодействовать, помочь, быть благоприятным. Ну, напрыяў ты імне досіць, ніколі не забудуся. Нсл.
напрыяцца-яюся-яешся, 1. во многих случаях доказать свою приязнь. Нсл. 315. — напрыяць. Табе ніколі не напрыяешся, ты ня бачыш нашага прыязьньства. Нсл.
2. много наделать вреда, лукаво усердствуя. Нсл. 315. Добра ты нам напрыяўся. Нсл.
прыдзерці, -дзяру-дзярэш-дзярэць-дзярэм-дзярыце; прош. вр.-дзер-дзерла, соверш., перех.—обозначить линии паза в бревне "драпачом". Шсл. Ня гэтак прыдзер бярвіно. Слопішча Шацк. (Шсл.). Соверш.
прыдзіраць-аю-аеш-ае. Шсл. Я буду прыдзіраць бярвеньня, а ты бартуй пакуль. Слопішча Шацк. (Шсл.).
прыдзяўбсьці, прыдзяўбці,—см. под дзяўбсьці.
прыдзірлівасьць-ці, ж.—придирчивость.
прыдзірлівы, -вая-вае—придирчивый. МГсл.; Аш.
прыдзіць-джу-дзіш-дзе, несоверш.—мочу испускать. Нсл. 500. Хто гэта прыдзе, напрыдзіў каля дзьвярэй. Нсл. Соверш. напрыдзіць. Нсл. 500.
прыдзіцца, -джуся-дзішся, несоверш.—мочу испускать под себя. Нсл. 500. Кажную ноч прыдзіцца. Нсл. Соверш. упрыдзіцца—мочу испустить под себя. Нсл. 500. Упрыдзіўся па вушы гэты некарысны клапец. Нсл.
прыдзьвернае-нага, в знач. отгл. имя сущ.—платёж за пропуск(в здание, С.) куда-л. Ксл.; Нсл. 500. Дай прыдзьвернага, а то ня пушчу ў хату. Нсл. Плаці прыдзьвернага — ня пушчу. Стаішча Чаш. (Ксл.).
прыдзьвернік-іка, предл.-іку, зват.-іча, м.—швейцар. Гсл.
прызабыцца,—см. под быць.
прызапасіць,—см. под запасіць.
прызба-бы, прызьбе, ж.—завалинка. Гсл.; Ар.; Шсл.; Ксл.; Растсл. Надабе насыпаць прызбу. Канавалова Куз. (Ксл.). Абсыпалі на зіму прызбу, каб цяплей было ў хаце. Ст. Л. выйшаў за імі на вуліцу і сеў на прызьбе. ЗСД. 96. Сядзіць на прызьбе
115 👁