авыць, междомет.—окрик на свиней. Нсл. 2. Авыць вон. Нсл.
аў, междомет.—выражает довольство. Дел. Аў, цяпер я выплюся. Сопат Бельск. (Дел.).
аўх ця мне!, междомет.—восклицание при вздохе. Ксл. Аўх ця мне беднай! Даўгое Беш. (Ксл.).
аўдотка-ткі-тцы, ж.—название небольшой озерной рыбки. Нсл. 2.
а ўжо, междомет. 1. ну. Дел. А ўжо дастанеш на арэхі. Дел.
2. а вот. Дел. А ўжо пагляджу я твае работы. Дел.
3. и может быть. Дел. Дзеўка ня хоча за тога дзяцюка йсьці, а ўжо абдумаецца. Дел.
4. выражает готовость: уже, Нсл. 5. да уже.
а ўжо ж, междомет. 1. разумеется, ну да (конечно, Гсл.; Растсл.) Гсл.; Шсл. как же. А ўжо ж так. Ст. А ўжо ж хай будзе так. Ст. А ўжо ж не падарую. Нсл. 9. А ўжо ж дастанецца табе. Нсл. 9.
2. ну, ну уж. Нсл. 2. А ўжо ж паглядзім! Нсл. А ўжо ж табе дастанецца сядні. Тм.
3. иронически: как раз! Гсл.
аўжэ ж, обычно в ответах на вопрос,—конечно, да, разумеется. Раст.: Северск. 132. Ці праўда гэта? — Аўжэ ж праўда. Раст.: Северск. 132. См. а ўжо ж 1.
аўле, междомет.—радостное восклицание во время обряда кумления. Дел. 3.
аўран-у, предл.-ане, бот., м.—Божья милость. Нсл. 2.
аўраць-дю-деш-де—складывать горох, вику и т.п. для просушки. Ксл. Цэлы дзень гарох аўралі. Вядрэнь Чаш. (Ксл.). Ср. урэць.
аўрэць,—см. под урэць.
аўсянік-іка, предл.-іку, зват.-іча, м. 1. торговец овсом. Сьпісаньне сяброў брацтва віленскага.
2. бот.—шишечник. БНсл.
аўсянішча-ча, предл.-чу, ср.—поле (под овсом или, С.) с овсяной стерной, Ар. место посева овса после снятия урожая. Гсл.; Нсл. 357; Ар.; Ксл.
аўсянка-нкі-нцы, ж. 1. овсяная каша. Шсл. Наеўся аўсянкі з малаком. Ст.
2. суп из овсяной крупы. Ксл. Аўсянку вараць із аўсяных круп. Альшанікі Беш. (Ксл.).
3. овсяная солома. Ар.; Шсл. З аўсянкаю каровы ляпей ядуць. Ст.
4. овсянка. Ксл. Ня бі аўсянкі. Гарадок (Ксл.).
5. прозвище весноватой бабы. Дел. У Самахотаўцы жывець аўсянка; у яе тры дачкі — аўсянкі. Дел.
6. рыба мелкая, не больше овсяного зерна. Інькава Пар. (Дел.).
Аўстрыяка(Аўстрака)-кі, дат. и вин.-ку, предл.-ку, м.—Австриец. Янк. I; Шсл. Лучыў у палон да Аўстрыякаў. Ст.
аўсюган-ану, м.—черный овёс, попадающийся между белым. Нсл. 357. Аўсюгану шмат урадзілася. Нсл.
аўсюк-юку, м.—дикорастущий овёс, овсяница, Нсл. 357. овес живой. Шсл. Аўсюку шмат павыскакавала ў ваўсе. Ст.
аўторак-рка, м., област.—вторник. Гсл.; Нсл. См. другадзень.
аўторкавы-вая-вае, област.—вторничный. Аўторкавае печыва хлеба. Нсл. См. другадзенны.
аўтарысты-тага, сущ.—служитель культа.
аўтэнтык-ка, м. 1. подлинник, МГсл. письменный, подлинный документ. Нсл.
2. письмо или сочинение, писанное собственной рукой чью-л. Нсл. 2. Аўтэнтык твайго лісту пакажу, калі хочаш. Нсл.
аўчарнік-іка, м.—овечий хлев, Шсл. овчарня. Ар. — авечнік. Ксл. Авечкі загналі ў ваўчарнік. Варашылы Куз. (Ксл.). Воўк падкапаўся ў ваўчарнік. Ст.
аўчатнік-іка, предл.-іку, м.—волк, повадившийся таскать овец. Дел. Унадзіўся воўк цягаць авечкі — самы аўчатнік. Дел.
аўчуган-ана, предл.-ане; мн. ч., вин.-аны, м.—собака, стерегущая стадо овец, овчарка. Нсл. 357.
аўчына-ны-не, ж.—овчина. Ар.; Шсл. Аднае аўчыны мала будзе на рукавы. Ст. Уменьш. аўчынка-нкі-нцы. Ар.; Шсл.; Ксл. Купіў пяць аўчынак на кажух. Ст. Падай імне бірку ад аўчынак. Сянно (Ксл.).
аўчыньнік-іка, предл.-іку, зват.-іча, м.—человек вырабатывающий овчины; дубильщик, Ксл. скорня Шсл. Занясі аўчыны да аўчыньніка. Азярэцк Сян. (Ксл.). Заббыўся ўзяць ад аўчыньніка бірку. Ст.
аценаваць,—см. под цанаваць.
ацепл-еньне-ены-іць.—см. под цепліць.
ацерабіць,—см. под церабіць.
ацерабіцца,—см. под церабіцца.
ацерпецца,—см. под цярпецца.
ацесьлівы-вая-вае—с закальцем, недопеченный. Ксл. У яе хлеб заўсёды ацесьлівы. Петрашы Сян. (Ксл.).
ацец, айца, предл. айцу, зват. войча; мн. ч. айцове, айцоў-ом, м.—отец. Нсл. 367. Ні айца, ні маткі. Нсл. Уменьш., ласкат. войчанька-кі-ку.
ацець-ею-ееш-ее; повел. ацей, ацейма, несоверш., дет. каму—благодарить. Нсл. 9; Гсл. Чаму ж ты ня ацееш? Нсл. Матка ацець не наўчыла. Нсл. Соверш. паацець-ею-ееш-ее, каму—поблагодарить. Нсл. 421. Тады паацею табе, як гэта збудзецца. Нсл.
аця, аці, аці, ж., дет.—благодарность. Нсл. 9. Нізенькую ацю дам, калі зробіш. Нсл. Ацямі не адбудзеш. Гсл.
ацяжараньне-ня, предл.-ню, ср.—отягощение. Нсл. 387. Ацяжараньня нам ад старога пана ніякага ня было. Нсл.
ацяжарыць,—см. под цяжарыць.
ацяжарыцца,—см. под цяжарыцца.
ацяленьне-ня, предл.-ню, ср.—отёл. Ар.
78 👁