Старонка 841
 ◀  / 1324  ▶ 
3. иногда так называют Северщину вследствие великолитовского(белорусского) характера ея населения. палешня-ні, дат., предл.-ні, ж.—охота. Ксл. А мае дзевяры з палешні йдуць, з палешні йдаць, па купіцы нясуць. Сур. (Ксл.). палешнік-іка, предл.-іку, зват.-іча, м.—охотник. палеткі-каў, мн. ч.—годичная плата за землю, Гсл. условленная за годичную служба плата. Нсл. 463. Палеткі мае задзяржаў гаспадар. Нсл. З палеткаў тваіх мала за такую шкоду. Нсл. палеве, нареч.—по левую сторону. А паправе а палеве окна ест. Кіт. 131а5. палец-лца, предл.-лцу, зват.-льча; мн. ч.-лцы-лцаў, 1. палец. Шсл.; Нсл. 390; ПНЗ; Косіч 75. У яго на руццэ нямашака аднаго палца. Ст. Папухлі палцы. Тм. Ня гуляй із шклом, рэдчас палцы парэжаш. Нсл. Маці з локаць, бацька з сажань, а дзеці па палцу. Рапан.:Прык. 334. бязыменны палец—безымянный палец. малы палец—мизинец. Трыма палцамі левымі — малым, бязыменным і сярэднім — правую руку ізнадвор'я паглядзіць. Кіт. 736ІІ. сярэдні палец— средний палец. Уменьш. пальчык—пальчик. Ар. 2. тонкий, специально обделанный конец столба "шула" или бревна, всаживаемый в другой столб или бревно для притачивания, Шсл. лапа, шип на конце бревна, вгоняемый а соотвествующую ему по размеру выемку в конце другого бревна при связывании их в венец. Падсячы палец, каб улез у бярвіно. Ст. Даўгі палец ты зарубіў, ня зыйдуцца канцы. Ст. палецьце-ця, предл.-цю, ср.—плата за службу в течение летнего времени. Нсл. 463. Палецьце мае зьгінула! За школу вывярнуў гаспадар. Нсл. палега-ёгі-ёзе, ж.—облегчение. Нсл. 460. Ні ў чым палёгі не даець наш пан. Нсл. Палёга ў прыгоне. Тм. Уменьш. палёгка-кі, дат., предл.-цы, ж. 1. облегчение, МГсл.; Войш. льгота. Войш.; Шсл. Ён, разьвітаўшыся, пачуў аж нейкую палёгку. Дзьве Душы, 178. Хадзілі да князя Асмолаўцы, каб выпрасіць палёгку на пашу і ўругу. Гарэцкі: Песьні, 7. Сыны растуць, на старасьць будзе палёгка. Ст. Абяцаюць розныя палёгкі. ЗСД. 116. Усі на сяле аддыхнулі з палёгкай. Ю. Волас(Моладзь" 1951, Но. 23). 2. небольшое пособие. Нсл. 460. Не вялікая імне зь цябе палёгка. Нсл. палёгка,—см. под палёга. палёглы,—см. под палеглы. палёнка-нкі-нцы, ж.—обожженный кирпич. Гарадна Давідгорадз.(Крывіцкі: Полесье, 176). палетны-ная-нае—готовый к отъезду, к отбытию. Нсл. 460. Ён у нас палётны госьць(кажыць празь некрута). Нсл. палёта-таў, мн. ч.—ухаживание за кем, Нсл. 460. волокитство. Сівізна ў барадзе, а ў палёты любе хадзіць. Нсл. Стара баба, ня дужа, а ў палёты дасужа. А ў палётах падпіла, на прыпечку спаць лягла. Зь песьні, Нсл. паля-лі-лі, ж.—свая, столь в воде. Растсл.; Ар.; Шсл.; Нсл. 390. На мост ужо набілі палі. Ст. Мост на палях. Нсл. паля-лі-лі, ж.—удар по руке линейкой или подобным чем. Нсл. 390. Пяць паль па лапах запаліў. Нсл. Ад аднае палі рука загарэлася, як пампушка стала таўстая. Нсл. палягчаць,—см. под легчае, лягчаць. палягчэць,—см. под легчае, лягчэць. палягчыць,—см. под легчае, лягчыць. палядак-дку, предл. и зват.-дку, м.—поле первый раз вспаханное после снятия леса. Ксл. У палядках заўсёды добрае збожжа родзе. Пацкава Сян. (Ксл.). Коні твае ходзяць па Зьмітруковым палядку. Глебаўск Сян. (Ксл.). паглядзець,—см. под глядзець. паляжаць,—см. под лёгчы. Паляк-яка, предл.-яку, зват.-яча; мн. ч.-кі-коў-ком-коў-камі-ох, м.—Поляк. Ар. паляндра-ры-ры, ж.—повальная болезнь(в роде белой горячки), Гсл. чума, повальная болезнь в роде огневицы или белой горячки. Нсл. 391. Паляндра яго вазьмі! Нсл. паляндраваць-руе, несоверш.—свирепствовать. Нсл. 391. Воспа паляндруе па сяле. Нсл. паляніца-цы-цы, ж.—хлебец, особенно испеченный из муки яровых хлебов. Нсл. 460. Купі палянічку ў месьце. Нсл. паляпаць,—см. под ляпаць. паляпіць,—см. под ляпіць. паляпіць, -плю-піш-пе, соверш.—повадиться. Паляпіў хадзіць у госьці і рады мала! А. Станкевіч(Калосьсе, Но. 3/20, стр. 177). паляржаваць-жую-жуеш-жуе, несоверш. и соверш.—парализовать. Дзеепр. наст. вр. паляржаваны—парализованный. Беліца Беш. (Ксл). Паляржаваная нага йсьці ня хоча. Тм. паляруш-шу, предл. и зват.-шу, м.—паралич. Гсл.; Ар.; Ксл.; Нсл. 371. Каб таго паляруш узяў, хто мае грошы ўкраў. Нсл. Паляруш возьмеш, а не пірага. Тм. Каб цябе паляруш! Ар. Паляруш і ногі адабраў. Сукрэмна Сян. (Ксл.). палярына-ны-не, ж.—пелерина. Ар. паляскаць,—см. под ляскаць. паляваньнік-іка, предл.-іку, зват.-іча, м.—охотник. НК.: Очерки, Но. 496. паляваць-люю-люеш-люе, 1. о коровах: требовать случки, иметь случку, Ар. быть в случке. Шсл. Рагуля палюе. Аш. Наша карова палюе. Ст. 2. на каго—охотиться. НК.: Очерки, Но. 496; Ар.; Шсл. Пайду паляваць на вуткі. Ст. Аднаго дня паляваў неякі каралевіч
Нават дробная праўка будзе карыснай. Не стаўце знакі націску, каб словы лепш знаходзілася праз пошук.
99 👁
 ◀  / 1324  ▶