апрыч II 57 апука
●апрыч II, предлог.— кроме, без, Шсл. кроме. Нсл. 366; Дсл. Гуляйце, дзевачкі, апрыч мяне. Ст. Апрыч нас. Нсл. Апрыч Бога няма нікога. Дсл. Здохні ты валей апрыч добрых людзёў. Демид: Веров. 104.
●апрычон, предлог.— кроме. Дсл. Апрычон мяне, пан нікога ня знае. Дсл.
●апрычона и апрычоне, нареч.—врозь, в разных местах(особенно, особо, Пархв.) местоим. Пастаў коні апрычона, каб ня біліся. Нсл. Пасадзі іх за стол апрычоне; апрычоне седзячы, ня будуць вадзіцца. Нсл.
●апрычонасьць-ці, ж.—обособленность. Імкнецца сьцерці знакі апрычонасьці нерасейскіх народаў. Бацьк., Но. 3(439). Адчуваньне свае нацанальнае апрычонасьці. Бацьк., Но. 20-21(456-457).
●апрычонік-іка, предл.-іку, зват.-іча, м. 1. любящий особенно от семьи лучшие кушанья, требующий особенного чего от общего стола. Нсл. 366. Які ты апрычонік! Еж із усімі разам. Нсл. 2. (в особом, С.) положении. Дсл. Адзін сын — ён у маткі апрычонік. Дсл. 3. особый хлеб, который пекут на "Дзяды". Пархв. 4. обыкн. в мн. ч. апрычонікі-каў—особенно от общих изготовленные кушания. Нсл. 366. Радкая гаспадыня ня робе сабе апрычонікаў. Нсл. Я ня люблю бабскіх апрычонікаў. Нсл. Уменьш. апрычонічкікаў, Нсл. 366. Не спадзявайся на апрычонічкі, а еж, што даюць усім. Нсл.
●апрычоніца-цы-цы, ж.—женск. к "апрычонік" 2. Дсл. Адна дачка ў маткі — апрычоніца. Дсл.
●апрычоны-ная-нае—обособленный, особый. Пархв.
●апрычна, нареч.—отдельно, (Дсл.) порознь. Нсл. 366. Яны жывуць адзін ад аднаго апрычна. Дсл. Браты апрычна адзін ад аднаго жывуць. Нсл. Сядзьце апрычна, каб ня дурэць. Тм.
●апрычнік-іка-іку, зват.-іча, м. 1.—любящий отдельно от других кушать, прихотливый. Нсл. 366. Усё апрычніку свайму піхаеш у горла. Нсл. 2. любимец. Нсл. 366.
●апрычнічак-чка, уменьш. к "апрычнік" 1. 2. любимчик, (Нсл. 366) баловень. Дсл. Найменшы ўнук — у дзеда апрычнічак. Дсл. Ой ты апрычнічак матчын! Нсл.
●апрычнікі-каў—сласти, приготовленные отдельно для кого-либо. Дсл. Бабка сьпякла ўнукам апрычнікаў. Дсл. Уменьш. апрычнічкі-каў—особенные сласти. Нсл. 366. Гэты ўсе апрычнічкі любе. Нсл.
●апрычніца-цы-цы, ж. к. "апрычнік" 1, 2. Нсл. 366. Апрычніца гэта прывыкла на матчыны малімонікі. Нсл.
●апрычнічаць-аю-аеш-ае; повел.-ай-айма, несоверш. ад каго,—отделяться(обособляться, С.) от других в кушанье, работе и ни с кем, Нсл. 366. держаться особняком, быть от других в особом положении. Дсл. Нявесткі ядуць разам, а дачка апрычнічае. Дсл. Ты ў вусім ад нас апрычнічаеш, якбы твая работа лепшая за нашую, як бы ты лепшае што за нас. Нсл.
●апрычны-ная-нае—особенный, (Нсл.) отдельный(особый, С.) Дсл.; Нсл. 366. Апрычная плата. Нсл. Пан у вапрычных жывець пакоях ад дзяцей. Нсл. Апрычнага чалавека надабе дзяржаць дзеля цябе. Тм.
●апрычыць-чу-чыш-ча, соверш., перех.—выделить, обособить.
●апрычыцца-чуся-чышся, соверш.—выделиться, обособиться. Пархв. Отгл. имя сущ. апрычаньне-ня, предл.-ню-выделение, обособление.
●апсом, нареч.—неожиданно кинуться(о животных). Юрсл. Кот на куранё кінуўся апсом. Юрсл.
●а псік! междомет.—возглас, которым отгоняют кошку, брысь. Ар.; Ксл. А псік, коце, ня бурчы, а дзяцятка, сьпі, маўчы! Из колыб. песни.
●апсюган-ана, предл.-ану, зват.-ане, м.—ругательное слово. Дсл. Стары апсюган! до табе бурчэць. Дсл.
●апсюганка-нкі-нцы, ж.—ругательное слово. Дсл. Апсюганка ты старая. Дсл.
●апшыт(апшыт, Гсл.)-ту, предл.-це, м. 1.—изгнание(от службы, Нсл.) Нсл. 7; Гсл. Апшыт нашаму войту. Нсл. 2. дурной атестат. Нсл. 7. Апшыт узяў, і паказаць нельга. Нсл.
●аптакар-ара, предл.-ару, зват.-ару; мн. ч.-ры-роў-ром, мн. ч., предл.-рох, м. 1. аптекарь, Ар. работник аптеки, изготовляющий лекарства, фармацевт. 2. владелец аптеки. Ар.
●аптакарскі-кая-кае, прилаг. к аптакар—аптекарский. Ар.
●аптакарыха-ыхі-ысе, ж.—аптекарша, жена аптекаря.
●аптакарыца-цы-цы, ж. к "аптакар".
●аптэка-экі-эццы, ж.—аптека. Ар.
●аптэсам, нареч., област.—моментально, быстро. Ксл. Ён аптэсам кінуўся на мяне. Азярэцк Сян. (Ксл.).
●аптэчны-ная-нае, прилаг. к аптэка—аптечный. Ар.
●апука, апукі, апуццы, ж. 1.—мяч из коровьей шерсти, Растсл. мяч вообще. Вост. (Даль). Нёкуды зацурыў апуку. Дсл. 259. Зацурыў апуку, ня знойдзеш. Тм. 2. лапта, игра в мяч двумя партиями. Дсл. 4.(под Адарка). 3. шар.
зямная апука—земной шар.
паветраная апука—воздушный шар.
круглая апука—сферический аэростат.
апука на вувязі—привязной аэростат.
назіральная апука—аэростат наблюдения.
запынная апука—аэростат заграждения.
108 👁