Старонка 530
 ◀  / 1324  ▶ 
К кох, коха, предл. косе, зват. коша, м., клохтание курицы, водящей цыплят. Нешта кураняты пішчаць, а коха курыцы ня чутно. Нсл. 249. кох, междомет.—ох, болезненный стон. Жонка кох, а гаспадар вох. Нсл. 249. кохаць, звукоподр.-аю-аеш-ае, несоверш. 1. клохтать, свойственно курице, водящей цыплят. Курыца кохае, кохнула ў гародзе. Нсл. 249. 2. перен., о людях: охать, суетиться, хлопотать о чем-л. Цэлы дзень кохае, як курыца каля куранят. Нсл. кохнуць-ну-неш-не, 1. однкр. к "кохаць" в 1-ом зн. Нсл. 249. 2. несоверш. па кім—питать страсть к кому-л., питать страсть, привязанность и как бы охать, если чувство встречает какие-л. препятствия или неблагоприятные условия. Гсл. Кохне па дзяўчыне, па дзетках, па мужу. Гсл. Кохне па дзяўчыне. Нсл. 249. Кохне па дзяцёх. Тм. Кохне па матцы, па мужу. Нсл. кохлік-іка, предл.-іку, зват.-іча, м.—коклюш. Дзяўчынку маю забівае кохлік. Асіноўка Беш. (Ксл.). козыт-ыту, предл. и зват.-ыце, м.—щекотание( о теле). Гсл. кок, отгл. частица в знач. ударил. Кок! Яйцо й разьбілася. Дсл. 332. кокаць-аю-аеш-ае, несоверш., перех.—бить яйцо или что-л. круглое. Ня кокай яйца, бо качаць ня будзе чаго. Дсл. 332. Соверш. адкокаць, 1. отбить, отколотить. Адкокалі яму ўсі нялёгкія. Дсл. 2. отмолотить. Адкокалі рана — ідзем із току завідна. Дсл. кока-ка, предл.-ку, ср. (Ар.), кока, кокі, коццы, ж. (Шсл.), дет. На, Іванька, еж коку. Ст. Курыца кока ня зьнесла. Нсл. 241. Чырвоненькае кока. кокат-ата, предл. и зват.-аце, м. 1. ветвь. Растсл. 2. сук. Растсл.; ПНЗ. кокаць-кця, предл. и зват.-кцю, мн. ч., род.-цяў, м.—коготь(у животных, птиц, С.). Гсл., коготь или ноготь. Сам із кокаць, а барада з локаць. Послов. Нсл. 241. Лучыў у кокці. Тм. Уменьш. кокцік-іка, предл.-іку, зват.-іча, м.—коготок. У свае кокцікі злавіў. Нсл. 241. кол, кала, на кале, зват. коле, мн. ч. калы, мн. ч., дат.-лом, мн. ч., предл.-лох, м.—коль. Сарока сакатуха папад кольлю. Лужкі Стдуб.(Косіч 32). Собир. кольле-ля, предл.-лю—колья. кола-ла, мн. ч.-лы-лаў, ср. 1. колесо, Ар.; Шсл.; Гсл. колесо мельничное. Купі новае кола ў калёсы. Мікалаёва Куз. (Ксл.). Кола паправіць надабе. Нсл. 241. Кола ў вальні. Тм. Кажан чорт на сваё кола ваду цягне. Послов. Нсл. Уменьш. колца-ца, предл.-цу, мн. ч.-цы-цаў—колечко. Ар. 2. круг. Гсл. Заяц даў кола. Пятніцкая Беш. (Ксл.). коламазь-зі, ж.—колесная мазь. Гсл. колас-са, предл. и зват.-се, мн. ч.-сы-соў-сом, мн. ч., предл.-сох, м.—колос. Ар. Колас, што зярнят ня мае, дагары лоб задзірае. Послов. (пра задаваку). Войш. Собир. каласосе-ся, предл.-сю. Косіч 83. Уменьш. каласок-ска, предл.-ску, мн. ч., дат.-ском, мн. ч., предл.-скох—колосик. Ар. Бацка пісаў ліст свайму сыну: Мой каласок! Сонейка-каласок. Закаціся за лясок. Сонейка нізенька, нам да хаткі блізенька. Из песни пастушкоў. Ар. Пара, маці, жыта жаці, каласок сьхіліўся. ПНЗ 46. каласочак-чка, предл. и зват.-чку, уменьш. к каласок. Ар. У полю пшаніца каласочкі кліча. Жыгалкі Стдуб.(Косіч 26). колаварат-ата, предл. и зват.-аце, м.—ворота о двух сплошных половинках, вертящиеся вокруг укрепленного посреди улицы столба и одновременно пропускающие идущих или едущих и взад и вперед; такие ворота делаются в конце деревни для охранения посева от скота, Нсл. 736. дверь или ворота, вращающиеся около столба. Зачыняйце колаварат а то статак у шкоду пойдзе. колер-ру, предл. и зват.-ру, м.—цвет(чего-л.). МГсл.; Гсл. Чырвоны колер, вінны смак, каменна сэрца. Чаму так? Загадка(вішня), Ар. Колер белы, чырвоны, сіні. Нсл. колерны-ная-нае—цветной. Колерная хустка. Нсл. 241. Колерны запон. Тм. колка, колкі-лцы, ж.—колики. Мяне схапіла колка. Турэц Сьміл. (Шсл.) См. колька I. колкі-кая-кае—колючий. МГсл.; Гсл. колька I-кі, дат., предл. кольцы, ж.—поместное колотье в теле, НК: Очеркі, Но. 146. колики. Ар.; Лужасна Куз. (Ксл.). Колька падпала ў бок. Нсл. 242. См. колка. колька II, (Ар.), колькі, Гсл.; Раст.: Смоленск 141.—сколько. Нсл. 242. Абраці й пастанавіці віжоў толькі-колькі патрэбна будзець. Стт. 1529 г. Вольна плаціць колька хочаш вахтаў(араб. разоў). Кіт. 88а2. Колькі ты даў яму? Нсл. Колькі ні гавары яму, ён ўсё сваё. Нсл. Колькі ў вас зямлі? ЗСД. 49. Колькі вы зьбіраеце збожжа? Тм. А колькі радасьці... Тм. 6. Дзіва, сена колькі таго аднаго. На ўсю зіму стане
Нават дробная праўка будзе карыснай. Не стаўце знакі націску, каб словы лепш знаходзілася праз пошук.
107 👁
 ◀  / 1324  ▶