Старонка 330
◀ / 1324 ▶
давяданьне-ня, предл.-ню; мн. ч.-ні-няў, да каго, 1. посещение много раз или многих лиц. 2. (каго)—посещение много раз или многих больных, заключённых. давяданьнік-іка, предл.-іку, зват.-іча, м. 1. многократный посетитель здоровых. 2. (да чаго)—многократный посетитель больных, заключеных, пленных. давяданьніца-цы-цы, ж. к давяданьнік 1,2,3. давядацца,—см. под даведацца. давядзецца, давялося, безлич., см. под весьціся. давяроны-ная-нае, 1. доверенный(пользующийся, облеченный чьим-л. доверием). Іг. Давяроны чалавек. Іг. 2. проверенный, испытанный. Іг. Давяроная праўда. Іг. Медзьвядзя бачыць(у сьне) — хвароба, гэта давяроная ("верная", "испытанная") рэч; ён сядзе табе на плечы. Ляцкі(Этнограф. обозрение 1898 г., Но. 1, стр. 148). давяроная праўда—достоверная правда. Гэта давяроная проўда, што неўзабаве вайна будзе. Варсл. давячэраць,—см. под вячэраць. давідацца—увидеть что-л. наконец. Дсл. Я яму адказую:"Дай Божа табе гэтага месца давідацца, куды ты зычыш нам". Смал. (Дсл.). давідзець, обычно с отрицанием "не" —располагать чувством зрения. Дсл. Дзеўка ўсё адмаўлялася рабіць над прыклепам, што яна не давідзе — благое ў яе відзеньне. Смал. (Дсл.). давіджу—увижу, досмотрю. Ц. С. Зьвералічы Красьн. (Дсл. 172). давіцца, даўлюся, дàвішся, несоверш., чым и без доп. 1. задыхаться от чего-л. застрявшего в горле, давиться. Нсл. Соверш. удавіцца—подавиться. Ар. 2. сильно кричать, орать. Шсл. Ціха, чаго ты там дàвішся! Ст. 3. слишком много работать. Шсл. Аж дàвяцца людзі за работаю! Ст. даўбаць, -аю-аеш-ае, несоверш., перех. —долбить. МГсл.; Гсл.; Ар. даўбежка-жкі-жцы, ж. 1. зубрёжка. Дсл. 175. Вучыўся лекцы ў даўбежку. Духоўш. (Дсл.). 2.—см. под даўбня. даўбежны-ная-нае—сделанный долбленьем-"даўбаньням". Пад назовам "даўбежныя" ведамны рад дзярвяных вырабаў: лодкі, карыты, ражкі, вульлі, місы, карцы й ложкі (лыжкі). У цясьнейшым сэнсе за "даўбежныя" вырабы даводзіцца маць тыя вырабы, што выдаўбаны долатам і нажом. НК: Очерки, 61. "Паёк" бывае "клёпчаты" й "даўбежны". НК: Очерки, 86. даўбенка-нкі-нцы, ж.—боченок или иная посуда, выдолбленная из целых кусков дерева. Ксл. Няхай ён зробе даўбенку. Нямойта Сян. (Ксл.). даўбень-бeня, предл. и зват.-беню, м. —непонятливый. Нсл. 136. Даўбеню як не зьясьняй, не ўдаўбеш у галаву свайго розуму. Нсл. См. даўбня. даўбёнка-нкі-нцы, ж. — даўбенка. Ксл. Даўбёнка стаіць із мукой. Алексінічы Сян. (Ксл.). даўбяла — доўбяла. даўбня(доўбня, Ар.)-ні-ні, ж. 1. деревянный молот. Ар. Глыбака ўгнаў каляк даўбнёю ў зямлю. Гарэцкі: Песьні 40. Дровы б'юць даўбнёю. Пустынкі Сян. (Ксл.). Запякаў кабана даўбнёю. Нсл. 543(под пякаць). Хацеў забіць яе даўбнёю. Ельн. (Дсл.) І даўбнёю ня ўверыш. Тм. Уменьш. даўбежка-жкі-жцы—колотушка. Ар.; МГсл.; Дсл. 175; Шсл.; Бешанковічы (Ксл.). Загані клін даўбежкаю. Ст. Ідзе мая даўбежка? Дсл. 2. тупой человек. На сьмех малца падымаюць: Вось дарубала, даўбня. С. Музыка, 10. даўбсьці-бу-беш-еиць, несоверш. каму —постоянно говорить, напоминать, повторяя одно и тоже. Ар. даўговачка-чкі-чцы, ж.—отданная за долг. Дсл. 176. Каму вы сваю даўговачку кідаеце? Смал. (Дсл.). даўгалыгі-гая-гае—длинноногий. Шсл.; Ар.; Варсл.; Бялсл. Гэны ж даўгалыгі прыходзіў калёс пазычаць. Варсл. Вось гэты Сьцяпан даўгалыгі! Ст. Ты, як бусел, даўгалыгі. Высокі Бор Краснап.(Бяльсл.). даўгавечар—поздний вечер. Дсл. 176. Сядзеў я даўгавечар адзін. Дсл. даўгавечны, (Скар. Ц.)-ная-нае—долговечный. Шсл. Дуб — даўгавечнае дзерва. Ст. даўгавіды-дая-дае—с продолговатым лицом. Ар. даўгач-ача, предл.-ачу, зват.-ачу, м.—балка в холодных строениях, идущая под самой крышей. Шсл. У таку зламаўся даўгач. Турэц Сьміл. (Шсл.). даўгі-гая-гое, 1. длинный. МГсл.; НК: Очерки, 227; Дз; ЗСД.223, 376; Ксл. Даўгое бярвіно. НК: Очерки, 227. 2. долгий, длительный. Даўгі кашаль быў чуваць. Гарун: Сьвята. Даўгі час Іра быццам ня мела ані тэй вясны, ані тога каханьня. Дзьве Душы, 127. Пакуты дзень так довег і ня міл! Гарун(ст. "Поэту"). Ср. ст. доўжшы. Прев. ст. найдоўжшы. Нареч. доўга, 1. длинно. Гсл.; Ар. 2. долго. Гсл.; Ар. Ср. ст. даўжэй, 1. длиннее. Ар.; Шсл.; Нсл. 732. Пусьці аборку даўжэй. Нсл. 2. долее, дольше. Ар. Даўжэй цярпець ня буду: досіць цярпеў. Нсл. 732.
Нават дробная праўка будзе карыснай. Не стаўце знакі націску, каб словы лепш знаходзілася праз пошук.
90 👁
◀ / 1324 ▶