досыць учыніць—удовлетворить. У вязеньню патуль маець сядзеці, пакуль рукаемства на том дасьць, іж с таране сваей досыць учыніць. Стт. 278. Баюся такіх уммэтаў(вернікаў, араб.), каторыя імаму досіць ня ўчыняць. Кіт. 9365. Укрыўдзіўшы, досыць ня ўчыніў. Нсл. 143. Отгл. имя сущ. досыцьучыненьне. Бяручы пенязі сваі, досыць учыненьня яго зазнаці не хацеў. Стт. 319. Противопол. нядосыць учыненьне. досталь-лі, ж.—богатство, достаток. Дсл. 182. у досталь—вдоволь. Дсл. досьвітак-тку, м.—время пред рассветом. См. дасьвецьце. Досьвіткам таўкуць каноплі ў ступе. Севершч.(Косіч 53). Прыгожы сон на досьвітку сьніцца. досьвіткі-ак(-ткаў) 1. предутренняя пора, Гсл. время пред рассветом. Зімовая ноч, з познымі вечарамі і раньнімі досьвіткамі. Гарэцкі: Песьні 33. 3. посиделки, но не вечером, а утром, т.е. собственно, с первых-вторых петухов и до дня. Гсл. досыць учыненьне,—см. под досіць досыць чыніць, учыніць,—см. под досіць. дошка-шкі-шцы, мн. ч., род. дашчок, ж.—доска. Дсл.; Ар.; Кіт. 45а1. Грабовы дошкі сьціснулі ножкі. Рылавічы НЗ.(ПН341). Уменьш. дошчачка-чкі-чцы. Ар. дошчнік-іка, предл.-іку, м.—клёпчатая из толстых досок посудина, для хранения муки и зернового хлеба в помощь закромам. НК: Очерки, 86. донны дошчнік — "дошчнік" с дном. НК: Очерки, 86. довад-ду, предл. и зват.-дзе, м.—доказательство. пасярэднія довады—косвенные улики. довад урадовы, радны— удостоверение, выданное соответствующими властями. Стт. 1529. довесель, у довеселі, нареч.—навеселе. Крыху ў довеселі. Нсл. 136. довеселы-лая-лае—хмельной, навеселе, Нсл. 136. находящийся в состоянии лёгкого опьянения, под хмельком. Прышоў двору не п'яны, а довеселы. Нсл. Выбач яму, ён довесел. довечар-ры-ры, ж.—предвечернее время. Нсл. 136. Прыдзі да мяне ў довечары. Нсл. Цэлую довечар зюкалі. Нсл. доўб, дзёўб-бу, предл.-бе—действие клюва. Дсл. 176. дзёўбам сесьці—приостановиться, замедлить в росте. Дсл. Ідзі, ідзі, дожджу, на дзедава сена, каб яно дзёўбам села. Дсл. доўбяла, (Ар.), даўбяла, (Шсл.)-лы, общ. —глупый, непонятливый. Шсл.; Ар. Паслухаў гэтага даўбялы дурнога — сусім яно ня добра вышла. Ст. доўг, доўгу, предл. доўгу, зват. доўжа; мн. ч., дат.-гом, мн. ч., предл.-гох, м.—долг, то, что взято или отдано заимообразно. Стт.; МГсл.; Шсл.; Нсл. 136. Маюць доўг. Кіт. 662. Ня ўлазь у доўг. Нсл. Трэба паспаганяць із людзёў свае даўгі. Ст. Уменьш. даўжок-жкў, предл.-жкў, предл. доўжку; мн. ч., дат.-жком, мн. ч., предл.-жкох, м. Нсл. 136; Шсл. Аддай мой даўжок! Ст. За табою даўжку ёсьць троху. Нсл. доўга,—см. под даўгі. доўж, доўжы, ж.—длина. Дсл. 176. у доўж—в длину. Дсл. Ай, у доўж хутра карацюсенька. Смал. п.(Дабр. Э.С. II, 70). доўжны-ная-нае—задолженный, имеющий непогашенный долг. Тот чалавек доўжны памер. Стт. 93. А йменьне доўжнае. Тм. 322. доўжыць-жу-жыш-жа, несоверш., перех. —удлинять. Ксл. Кінь доўжыць — ужо хопе. Асінаўка Выс. (Ксл.). См. даўжыць. доўжыцца, -жуся-жышся, безлич.—о времени: казаться долгим. Некаторыя, каб ня доўжылася, прыладжаваліся на каменьню і спажывалі сабе пад голым небам. Соверш. здоўжыцца—показаться долгим. Ар. У дарозе мне здоўжылася. Ар. доцэнт-нта, предл.-нту, зват.-нце, м. —доцент. д'—вместо ды. Смол. губ. Дсл. 156. Піва п'яна д'на хаду, д' на салодкім мяду. Смал. (Дсл.). Ср. ды. да, предлог с род. пад. 1. до, к. Дсл. А ну іх да Бога!—Бог с ними! надоели они мне. Дсл. 170. 2. употр. с наречием "блізка" для показания близкого расстояния. Ар. Яму блізка да нас. (Але: ён далёка ад нас). Ар. даараць,—см. под араць. даасяродкавы-вая-вае —центростремительный. НТ. (БНсл.) даба, даба ж., выгук.—междометие, означающее препятствие: да вот, Нсл. 126. выражает пожелание в осуществении которого было, есть препятствие; хорошо, чтобы было — да вот нет, не будет. Ар. Купіў бы каня — Даба! Грошы няма. Нсл. Каб урадзіў лён, былі б і грошы. Даба ж, каб урадзіў. Ар. Каб надворе папрыяла, высушылі б добра сена. Даба ж, каб папрыяла. Ар. Просторна жыць — Даба! Надабе ўсё пакідаць. Нсл. 10(под ба). Калі б ён згадзіўся, усё было б добра. Даба ж, каб згадзіўся. Ар. дабад-да, предл. и зват.-дзе, м.—лебедь. Ксл. Дабады высака лётаюць. Бешанковічы (Ксл.). дабава-вы-ве, ж.—добавление(то что добавлено). Сюды (да крупені) йдуць тыя ж "дабавы" сала, мяса, грыбоў, рыбы. НК: Очерки II. Уменьш. дабаўка-ўкі-ўцы, ж. —дополнение (добавление, С.) Нсл. 134. У дабаўку таго сказаў. Нсл. А гэта хай будзе на дабаўку. Ст. дабавак-ўку, предл. и зват.-ўку, м.—прибавление. Гсл.; Юрсл. Усё зьеў; дабаўку папрасіў. Брсл.