344. взять с двух сторон. Вазьмі яго абапал. Нсл. См. у пол. абапаль-лі, ж.—пространство, лежащее с двух сторон чего-л. Паглядзі, у пана якая абапаль. Дсл. абапальнасьць-ці, ж.—пространство, лежащее с двух сторон. Гсл. абапальны-ная-нае—лежащий или находящийся по обеим сторонам. Аб'ехаў усі абапальныя сёлы, шукаўшы свайго лесу. Дсл. абап-ёрці-іраць,—см. под перці. абапнуць,—см. под пяць. абапнуцца,—см. под пяцца. абапрэць,—см. под прэць. абарона-ны, дат., предл.-не, ж.—защита, Ксл.; Шсл. оборона. Гсл. Ён у нас уся абарона. Пятніцкая Беш. (Ксл.). Ламачыну якую вазьмі — і то будзе абарона. Ст. Ого, у Немцаў вялікая абарона. Ст. абаронна, нареч.—в оборонительном положении. Нсл. 351; Гсл. Стаў абаронна. Нсл. Абаронна жывець. Нсл. абаронны-ная-нае—оборонительный (оборонный, С.), Нсл. 351. охранный. Гсл. абароньнік-іка, предл.-іку, зват.-іча, м. —защитник. Няма жывога віду сяла: сорамам заірдзеліся б шчокі яго абароньнікаў. Дзьве Душы 150. абароньніца-цы-цы, ж.—защитница. абаротны-ная-нае (зброя, меч)—обоюдоострый. Абаротны меч. абаранак-нка, м. баранка. Ксл. Купі імне абаранкаў. Доўжа Куз. (Ксл.). См. абаранка. свиток, перевязка из крепких лык для связки деревянных борон. Варсл. Тата накруціў абаранкаў, а заўтра будзе смыкі вязаць. Варсл. абараніць,—см. под бараніць. абараніцца,—см. под бараніцца. абаранка-кі, дат., предл. абаранцы, ж. —баранка. НК.: Очерки, 37; Гсл.; Ар.; Смаргоні Аш. Вяліскія абаранкі. НК.: Очерки, Но. 70. уськідаваць на абаранкі—бить кого руками, ногами, палкой, чем попало, но не кнутом и розгами. НК.: Пособ., Но. 22. абараньнік-ка, предл.-ку, зват. абараньніча, м.—промышляющийся печением или продажей сушек, баранок. Смаргоні Аш. абараньніца-цы, дат., предл.-цы, ж. к "абараньнік". Смаргоні, Аш. абарачаць,—см. под вярнуць. абарачацца,—см. под вярнуцца. абар-эц-эчак,—см. под абор. абарэчны-ная-нае, прилаг. к "абарэц". Абарэчныя вокі. НК: Очерки, 500. Абарэчны канец. Тм. 501. абарсаць,—см. под барсаць. абарваць, соверш.—нарвать, опухнуть и нагноиться. Ар. Рука абрывае — скула на руццэ. Ар. Безлич.: Шчаку абарвала. Ар. —см. под ірваць. абарвацца,—см. под ірвацца. абасець,—см. под басець. абасянець,—см. под асянець. абаткнуць, абтыкаць,—см. под ткаць. абава-вы-ве, ж.—промедление. Янка, на сход, але без абавы. Варсл. абавязак-зку, предл.-зку, м.—обязанность(—долг, МГсл.) Нсл.; Гсл. Будуць лі на лісьцех дзельчых паложаны якія абавязкі, зарукі а няўзрушаньню таго дзелу, кажны подле свайго абавяз-ку з рассудку праўнага заплаціці маець. Стт. 370. абавязаваць-зую-зуеш-зуе; повел.-зуйзуйма, несоверш.—обязывать (кого, чем). Абавязую цябе словам. Нсл. 350. Прич. наст. вр. абавязуючы,—обязующий, обязывающий. Гсл. Соверш. абавязаць, абавяжужаш-жа—обязать (кого, чем). Нсл. 350. Абавязаў мяне канечне прысьці да сябе. Нсл. Прич. абавязаны—обязанный. Ты абавязаны гэта зрабіць яму. Нсл. 350. абавязавацца-зуюся—обязываться. Нсл. 350. Соверш. абавязацца-вяжуся—обязаться. Нсл. Як абавязуешся, аба-вязаўся, так і павінен зрабіць. Нсл. Маюць досыць чыніці, чаго ся ацец іх абавязаў. Стт. 309. Таковымі лісты абавязаліся. Стт. 321. абвязацца, абвя-жуся-жашся—обязаться (чем). Абвязаўся лістам сваім. Стт. 220. Калі ся паддасьць пад тое і абвяжаць, тагды прэд ся воны названы наперад будзець яму павінен успраўядлівіціся. Тм. Ср. абавязаць. аба-віцца,-ўляцца,—см. под бавіцца. абач, междом.—ба! смотри. Нсл. 344. Абач! і ты тут? Нсл. Абач! ён мяне ашукаў. Нсл. повел. к "абачыць". Нсл. 344. абачэньне-ня, предл.-ню; мн. ч.-ні-няў, ср.—благожелательность, внимание. Мусіць на цябе вучыцель нейкае абачэньне мае, што кніжкаю падараваў. Варсл. абачлівасьць-ці, ж.—благожелательность, внимание. Ён ізь нікога не насьміяўся ані ўкрыўдзіў каго — вялікую меў абачлівасьць і бядзе чужой упары памагчы заўсёды ўмеў. Дудзіцкі (Бацькаўшчына, Но. 376-377). абачнасьць-ці, ж.—внимание, (снисходительность, С.). Шсл.; Заўшыцы, Сц. Хай маё пярэйдзе: некаліся чалавек будзе мець абачнасьць і на мяне. Ст. (—будет иметь ввиду, уважит, окажет внимание). абачны-ная-нае—видный. Дом, што абачны на гарэ, быў раней панскі. Дзісна-кіта, Імсьц. (Бяльсл.) абачыць,—см. под бачыць. абачыцца,—см. под бачыцца. абэцада-ды-дзе, ж.—азбука (алфавит, С.). МГсл. абборыш-ша, предл.-шу; мн. ч., род.-шаў, м.—самая плохая вещь, оставшаяся из собрания подобных же вещей после выбора. Усі добрыя дзеўкі замуж пабралі — табе засталіся адны абборышы