шенный. Шсл.; Ар.; Нсл. 197. Адзін мех зважаны. Ст. Тавар зважаны кладзіце на вазы. Нсл. 2. принять в уважение. Ср. важыць 6.
пераважаваць-жую-жуеш-жуе, несоверш. 1. перевешивать, перетягивать своей тяжестью. Ар.; Нсл. 399. Ты мяне пераважаваеш, пераважыў. Нсл. 2. взвешивать заново. Нсл. 399. Не дзяржы тавару, не пераважуючы, не пераважыўшы. Нсл.
пераважаваньне-ня, предл.-ню, отгл. имя сущ. к пераважаваць 1, 2—перевешивание. Нсл. 399. Пераважаваньне тавару. Нсл. Соверш. пераважыць. Ар.; Нсл. 399. Прич. пераважаны—проверенный перевеской. Нсл. 399. Тавар увесь узноў пераважаны.
прыважаваць-жую-жуеш-жуе, несоверш.—прибавлять к весу. См. прыважыць. Соверш. прыважыць-жу-жыш-жа—прибавить к весу. Нсл. 496. Прываж яму лішніх хунты два. Нсл. Прич. прыважаны—прибавленный к весу.
разважаваць, -жую-жуеш-жуе—развешивать. Нсл. 546; Ар. Разважавай, разваж андынару на кажнага чалавека. Нсл. Соверш. разважыць—развесить. Нсл.; Ар. См. разважаваць, разважаць. Прич. разважаны—развешенный. Нсл.; Ар. Андынарыя на кажнага работніка разважана. Нсл.
выважаваць-жую-жуеш-жуе, повел.-жуй-жуйма, несоверш.—вывешивать. Ар.; Шсл. Выважуе, каб якраз было тры хунты. Ст. Соверш. выважыць. Шсл.
важыцца, возвр.-жуся-жышся, 1. весить себя на весах. Ар.; Нсл. 42. Ці важыўся ты калі? Нсл. 2. осмеливаться. Нсл. 42. Як ты важыўся, адважыўся падняць руку на старшага брата? Нсл. См. важыць, 4. Л. яшчэ карцела аб нечым спытацца, але ня важыўся. ЗСД 268. А есьлі бы над сёе замераньне важыўся ўрад каго ўпорне судзіці, тады суд яго ня маець быці дзяржан. Стт. 203. Сваей ня важся воляй жыць. Гарун: Белр. марш. Соверш. адважыцца—решиться, Шсл. осмелиться, Нсл. 42; Ксл. Я так і не адважыўся прасіць. Воўсішча Сян. (Ксл.). Хто зь ім адважыцца чапацца, з благім чалавекам. Ст. 3. решаться. Нсл. 42; Гсл. Калі важыўся, няхай так і будзе. Нсл. Соверш. наважыцца—решиться. Шсл. Наважыўся такі паставіць на сваім. Ст. Соверш. паважыцца, 1. осмелиться, решиться. Нсл. 424. Як ён паважыўся ночы адзін ісьці перазь лес! Нсл. 2. дерзнуть, Нсл. 424. посметь. Як ён паважыўся сказаць гэта супроць мяне. Нсл. Як паважыўся падданік праказаць такія словы? Крушына: Лебедзь, 55.
вайлакі-коў-ком, мн. ч., предл.-кох, единств. вайлак-ка—валенки. Ар. См. валенцы.
вайна-ны, ж.—война. Ай едзе к табе вайна на двор. Тая цябе военка разваюе. Касьцюковіцкі р. Калінінскае акр.(Наш рай, 1928 г., Но. 6-7, стр. 51). Уменьш. военка-нкі-нцы, ж. См. война.
вайстрак-ка—острие. Ксл. Не сячы там — патупіш вайстрак. Макаравічы Беш. (Ксл.).
вайвода-ды, мн. ч., род.-даў, м.—воевода. Немеж Віл. Есаф у яго вайводай быў. Кіт. 19613.
вайводзтва-ва, ср.—воеводство.
вайцяць-яю-яеш-яе, несоверш.—бранить. Ар.; Ксл. Думка гэта ўзбудзіла ў ім злосьць: "Ну і што-ж за навіну пачуў я", вайцяў сябе. Тат.: Кво вадыс, 143. Што ты ўсё вайцяеш за разьбітую судзіну? Гравы Сян. (Ксл.). Трэба доўг аддаць: хай чалавек не вайцяе. Ст. Отгл. имя сущ. вайцяньне-ня, предл.-ню; мн. ч.-ні-няў—брань, осуждение, порицание, упреки. Ня ведаў бы аб ягоным вайцяньню. Кво вадыс, 118.
вакаём-му, м.—кругозор, МГсл.
вакацы-цаў, мн. ч.—каникулы, МГсл.
вал-ла—волна (мелкая, небольшая). МГсл.
вал-ла, м.—пряжа из хлопьев, ПНЗ. Чаго яго ня любіць, што ён ходзе панам, абуецца ў пасталы, падвяжыцца валам. Крапіўнае(ПНЗ, 43).
валога-гі, дат., предл. валозе, ж. 1. общее название жидкой еды, служащей для заправки. Віцебшч. Ср. валога—жидкий жир, масло скоромное и постное, сало, молоко из толченой конопли, смешана для удобрения густых, по преимуществу, кушаний: каши, киселя, клецок, кулеша и др. НК: Очерки, 35. 2. сырое топкое место. Жучкевіч, 14.
валодаваць-дую-дуеш-дуе чым, 1. владеть какой-л. частью своего организма (рукой, ногой, языком и т.п.). Як пачалі біцца, дык зьбіў начыста, сусім ня можа нічым валодаваць. Чыгірынка Бых.(Романов, 1—3, 96). Хлопчык гукі ловіць хціва, ім валодуюць яны. С. Музыка 203. 2. владеть чьей-л. речью, языком. Ён валодуе нашай моваю. 3. владеть чем-л. движимым.
валодаць-аю-аеш-ае, повел.-ай-айма, несоверш. — валодаваць. Шсл. Ён не валодае ні рукамі, ні нагамі, — усё адабрала яму. Ст. Не валодаеш рукамі? Кавыль: Пад зорамі 16. (Рукі) валодалі добра касою і цэпам у пуні. Швэд: Сьцежкі, 14. Калі ласка, не парушайцеся — ня сусім валодаючы сабою, адным дыхам прамовіла Валя Камоцкая. Корзюк(Конадні, У-УІ, 36). Ён сядзіць, а ў ім штось грае, нейкіх сьпеваў шум дзіўны, і няма ім канца-краю, ім валодаюць яны. С. Музыка 66. Соверш.
97 👁