ліцца, і німа каму пасtроіць. Юшкаўка Віл.
КУРОСНЫ прым. Тое, што і курасадня. Позна ўжо, куры паселі на куросны. Чабаі Валож.
КУРСАВАЦЬ незак. Рабіць рэгулярныя паездкі, рэйсы па маршруце. Гэны поезд ні курсуя там. Ён ні йдзе туды, куды вам трэба. Баяры Маладз.; параўн. польск. kursować 'тс'.
КУРСАК м. Экспр. Жывот. Скора пойдзе зеляніна, тады ўжо дзеці пачнуць сабе курсак набіваць. Завішына Лаг.
КУРСАТКА ж. Тое, што і касмавёшка. На папялішчы ляжалі курсаткі, недагаркі — хата пайшла з дымам. Палессе Мядз. На пажарышчы ляжалі адны курсаткі. Палачаны Маладз.
КУРСНАТКА, КРУСНАТКА ж. Тое, што і касмавёшка. Хоць бы ш курснатку затушыла, не дадумалася, у хаце дыму поўна. Палачаны Маладз. Не закрывай комін, бо ў печы многа круснатак. Краснае Маладз.
КУРСНЯ ж. Тое, што і касмавёшка. У пеццы яшчэ шмат курсьнёў, не закрывай, пачакай. Саланая Валож.
КУРТА ж. 1. Блузка, кофтачка. Надзену абманку і пайду, ніхто ні здагадаіцца ў вёсцы, што гэта ня курта. Якімаўка Круп. А пасьля пашыіш курту, спадніцу, пачарніш іх і носіш. Восава Круп. 2. перан., зневаж. Малы, нізкарослы хто. Чаго ты крычыш, курта пранцаватая! Чаго хочаш? Цялякава Уздз.
КУРТАЧ м. Карантыш (пра парася). У прошлум году мае парасята былі высокенькія, доўжанькія, але елі хай бох крыя. А ў гэтум году куртачэ некія, але чараваценькія — у япручка чэраўца па зямлі цягнецца, ядуць добра, адно давай. Савоні Стаўб.
КУРТКА ж. Ватоўка. Куртка попала пад дош, а чаму было яе ні зьняць? Вецярэвічы Пух.
КУРТЫНА ж. Занавеска. Набяры матэрыі гэнай квяцістай два мэтры дваццаць сантыметраў на куртыны. Яршэвічы Валож.; параўн. польск. kurtyna 'заслона тэатральная'.
КУРУЛОТ гл. калаўрот
КУРУНКІ мн. Карункі. Бялізна ўся хорошая, с курункамі — богатая дзевачка. Рудня Валож. С-пат пасьцілкі самой простыні ні відаць, зьвісаюць толькі яе курункі, як тыя зупкі. Бясяды Лаг.
КУРЦЁНА ж. Адзежына, апранаха. А летам якую курцёну агадаюць [бацькі], і босыя — так мы бенна жылі, пакуль ні стаў калхос. Весялова Круп.
КУРЧАК н. Кураня. Вялікія мае курчаты, раньнія. Палессе Мядз. Моркаўка ў мяне была, ды курчаты падралі, чатырнаццаць іх у мяне. Завішына Лаг.
КУРЧАНЁ н. Тое, што і курчак. Курчанё ў агарод забілася ды пішчыць. Ходасы Мядз.
КУРЧАТНІЦА ж. Тое, што і куранятніца. Заўчора я ў падпечак курчатніцу пасадзіла на яйкі, можа, што будзе на сьвята. Жызнава Віл.
КУРЧАЦЬ незак. Крумкаць. Рапуха ня квакая, а курчыць. Пруды Стаўб. Жабы крэпка курчаць, відаць, дошч будзя. Ляшчынск Мядз. Увесну жабы голасна курчаць. Ляхавічы Дзярж.
КУРЧЫНА ж. Уст. Брус, адным канцом убіты ў сцяну каля печы, другім — умацаваны на ўпоры-стойцы. Ля печы стаяў стоўп, у які быў убіты адзін канец жэрдкі, а другій канец — у сьцяну, і гэта ўсё называлась курчына. На курчыну і на печ лажылі палаткі, спалі на іх старыя. Шавярнічы Бярэз.
КУРЫВА н. Курэнне; папяросы, тытунь. От збрыдзяў ужэ са сваім курывам, усё пыхціць ды пыхціць. Падзерычы Стаўб.
КУРЫЛЬНЯ ж. Вяндлярня, дзе вэндзяць мяса, сала, рыбу. Вот ужо было сьмеху! Прынесла сусетка да нас у курыльню мяса пакурыць. Пакурылі тое мяса, прышлося забіраць с курыльні, яна набрала, набрала чужой куранкі і пайшла. Ні пазнала свае кускі, кажа. Хожава Маладз.
КУРЫНАЯ СЛЕПЯТА. Бат. Тое, што і казёльчык. Курынай сьлепяты ні можно рваць, бо ні будзяш нічога бачыць, як зьмеркняцца. Цялякава Уздз. Курына сьлепята ядавітая. Нізок Уздз.
КУРЫНЫ ПАМЁТ. Гной з-пад курэй. Курыным памётам паткармляюць цыбульку, гурочкі. Саланая Валож.
КУРЫЦА ж. Курыца. А мы папрыіжджалі зь лясочку, толькі што наша асталася дзярэўня: ні коровы, ні курыцы, ні пітуха, ні парасяці. Ганцавічы Барыс. Троха апалола, а курыца залезла ў грады і ўсё разграбла. Бяларучы Лаг.
КУРЫЦЬ незак. Вэндзіць. Суседзі кожны гот кураць кумпяк. Неяк і мы рас папробавалі — панаравілася. Бясяды Лаг.
КУРЭЛІ мн. Арэлі, гушкалка. Калісь тут ліцьвякі [літоўцы] курэлі прывозілі і ставілі, дык усе беглі да іх. Плябанцы Віл.
КУРЭМЗАЦЦА незак. Экспр. Доўга з чым-н. вазіцца. Давайце, дзевачкі, я вам памагу, каб не курэмзаліся многа. Пудзіцк Пух.
КУС м. Кусок, звычайна вялікі. З адной чарачкі мёт, віно пілі, з аднаго куса белы сыр елі. Калодчына Віл. А раней, ведама, трэба было йсьці да папа і занесьці што, яек або кус сала. Багрыцоўшчына Дзярж.
КУСАНАК м. Недаедзены кавалачак хлеба. Як ты ясі, што кусанак хлеба заўсёды астаецца? Рудня Лаг. Што ты нарабіў? Столькі
85 👁