рабочы... Дзе я працую — там маё і ўсё (М.Гарэцкі. Віленскія каму- нары). — Ліцвінка: Не мне брахаць, а табе слухаць; Не табе гэта казаць, не мне слухаць. НЕ МОЖАШ ПАМАГЧЫ, ДЫК ЛЕПЕЙ ПАМАЎЧЫ. Гаворыцца таму, хто недарэчна ўмешваецца ў чые-н. справы. Не ўмешвайся ты, бацька, не ў свае справы. Не можаш памагчы, дык лепей памаўчы (К.Чорны. Зя- мля). Яны [куваднікі] усё ныюць, хныкаюць, бядуюць. Такому б я ска- заў: — Слюнцяй, не скавычы! Не можаш памагчы, дык лепей памаўчы! (К.Крапіва. Кувада). — Ну — чаго маўчыш? — А што гаварыць? Як казаў Крапіва, не можаш памагчы, дык лепей памаўчы (П.Місько. Гра- дабой). — Насовіч: Не можаш памагчы, так лепей памаўчы; Прыказкі: Не мо- жаш памагчы, дык лепей памаўчы. НЕ МЫ ПЕРШЫЯ, НЕ МЫ АПОШНІЯ. Гл. Не я першы, не я апошні. НЕ НАЕЎСЯ, ДЫК І НЕ НАЛІЖАШСЯ. Гл. Калі не наеўся, дык (то) і не наліжашся. НЕ ПАДМАЖАШ — НЕ ПАЕДЗЕШ. Калі не дасі хабару, то нічога і не даб'ешся. Сін.: Сухая лыжка рот дзярэ. У мяне ў гасцях часам бываюць начальства з фельдкамендатуры, гарадскі бургамістр і нават каманду- ючы вобласці. Сам ведаеш прымаўку: «Не падмажаш — не паедзеш». Вось я і падмазваю. Кожны раз так накачаю, што на нагах не стаяць (І.Новікаў. Тварам да небяспекі). «Прыязджай раней. Я буду чакаць. Есць у мяне тут па чарцы...» Косця прытоена ўсміхнуўся: стары хоча падмазаць. «Ну што ж, — падумаў задаволена, — не падмажаш, не па- едзеш. Усё правільна!» (А.Варановіч. Сон на зялёнай паляне). Стуканок думаў: «Не падмажаш — не паедзеш» і ледзь не кожны дзень падносіў Сярожу гасцінца (А.Рылько. Стуканок у аблавушцы). НЕ ПАДМАЗАЎ- ШЫ, НЕ ПАЕДЗЕШ. Што тут «пане Чыжэўскі»... Сведкі — галоўнае. Ты, брат, сам павінен ведаць, не малы: не падмазаўшы, не паедзеш!.. (Я.Брыль. Марыля). [Зойка:] Мы грошы прынеслі... [Жора:] Грошы?.. Малайцы! Не падмазаўшы, кажуць, не паедзеш (А.Петрашкевіч. Укралі кодэкс). НЕ ПАДМАЖАШ, ТО І НЕ ПАЕДЗЕШ. Трэба самому боль- шае начальства пачаставаць, і таму, і сяму сунуць. Тут, браце, такая ўжо завядзёнка, як той казаў, — не падмажаш, то і не паедзеш! (ЯЛецка. Па цаліку). — Насовіч: Не падмажаш і не паедзеш; Прыказкі: Не падмажаш — не паедзеш; Не мазаўшы, не паедзеш; Не падмасліўшы, не паедзеш. НЕ ПАДМАЖАШ, ТО І НЕ ПАЕДЗЕШ. Гл. Не падмажаш — не пае- дзеш. НЕ ПАДМАЗАЎШЫ, НЕ ПАЕДЗЕШ. Гл. Не падмажаш — не паедзеш. НЕ ПАД'ЯСІ — І ЗАЛАТУЮ ФУРМАНКУ АДДАСІ. Каб не быць гало- дным, мусіш пакарыцца абставінам, будзеш гатовы аддаць апошняе. Сін.: Голад не цётка. — Так еўшы, не доўга і тлушчам заплысці... — Хто есць, Максімачка, той і цягне. Нездарма ж старыя людзі яшчэ мне, як была я ў дзеўках, гаварылі: «Не пад'ясі — і залатую фурманку аддасі» (А.Казлоў. Адкуль з'яўляюцца яны?..). — Прыказкі: Як не пад'ясі, дык і залатую карэту прадасі. НЕ ПЕРАСКОЧЫЎ, НЕ КАЖЫ ГОП. Гл. Не кажы гоп, пакуль не пера- скочыў. НЕ ПЕРАСКОЧЫЎШЫ, НЕ КАЖЫ ГОП. Гл. Не кажы гоп, пакуль не пераскочыў. 146