1154. Вата — тут: цёплае зімовае адзенне на ваце, якое супрацьпастаўляецца кажуху. 1164. Шаткі — тут: слаба грэюць. Транспартныя сродкі і шляхі зносін. У дарозе 1171. Спраўны гаспадар павінен усё прадугледзець. 1179, 1180. Звычайна гаворыцца ў адказ на пануканне. 1184. Тлумач. збіральніка: насмешлівае адмаўленне няслушных прычын ці доказаў (Нос., 95). 1185. Пра няўдачы. 1187—1227. Пра значэнне і стан дарог, пра даўнейшы дарожны быт. 1209—1212. Прыкметы-паверʼі. Другая прыказка звязана з даўнім паверʼем пра шчаслівыя і нешчаслівыя дні. Сярод апошніх асноўнае месца займаў панядзелак. 1222. Ужываецца і ў іншым сэнсе (напр., пра сватоў). 1228—1241. Лепш больш дальняя дарога, ды верная, чым карацейшая, але няторная, а то і небяспечная, дзе можна заблудзіцца або загрузнуць у балоце. 1229—1231. Нацяханькі, абʼездкамі — напрасцяк. 1235. Хто прасцікуе, прастуе, прамуе, напрасцень — гл. папяр. заўв. 1236. Заўв. Федароўскага: Таму адпачывае на ўласнай падушцы, што не шукаў новай простай дарогі. 1243. Зіраць — відаць. 1244—1248. Пытаючыся, хутчэй даведаешся і ў дарозе не будзеш блудзіць. 1250—1261. Пра вазака, пераважна асуджальныя або насмешлівыя. 1259. Лычаная, лычная, лышняя — з лыка. 1260. У каго пугі няма — «значыць няма скаціны, няма гаспадаркі, няма чаго выганяць, значыць шчасце не смяецца чалавеку» (Янк. М., 22). 1261—1271. Ужываецца шырока і ў пераносным сэнсе. 1277. Аднаму, без спадарожнікаў, дарога здаецца даўжэйшай. 1305. Віціна — вялікая лодка для перавозкі грузаў. ГРАМАДСКАЕ ЖЫЦЦЕ Радзіма. Чужына 10. Паводле даўніх народных вераванняў, пупавіна закопвалася блізка каля дому, у якім нарадзіўся чалавек. 17. Спратка — прытулак. 21. Дамоўка — родны дом, свая хата. 31. Шмараваць — тут: брудзіць. 47. Вочы па кулаку — распухлі ад плачу. 49. Чужбіна — можа азначаць таксама: чужое, чужая маёмасць. 67. Худабіна — худоба, скаціна.
Нават дробная праўка будзе карыснай. Не стаўце знакі націску, каб словы лепш знаходзілася праз пошук.
87 👁