696. Пра сваволле, якое, згодна з даўнімі звычаямі, дазвалялася моладзі ў купальскую ноч (здымаць і хаваць вароты, завальваць дзверы ў хату, закрываць комін на страсе і інш.).
697. З даўніх купальскіх павер'яў.
698, 699. Пятроўка — двухтыднёвы пост перад Пятром; спасаўка — двухтыднёвы пост перад «першай прачыстай», або «спажой» (15 жніўня). Да заканчэння спасаўкі ўжо ёсць і новы хлеб, і ўсякая гародніна, і садавіна, таму яна «ласаўка».
700, 701. Да Пятрова дня (29 чэрвеня) заканчвалася пятроўка — пост. Прыказка ужываецца і ў пераносным сэнсе: парада быць цярплівым.
702, 703. Да Пятра рэдка ў каго мелася яшчэ леташняе жыта; новы хлеб пяклі ўжо на Іллю, 20 ліпеня, а найбольш, калі паспявала ярына,— па даўняму народнаму лічэнню часу, «як прышоў спас» (1 жніўня) і «як прышла «гаспажа» (15 жніўня).
705, 706. Пятроўка — другая палавіна чэрвеня, разгар сенакосу. Пасля Пятра на поўдні і захадзе Беларусі пачыналі і жаць.
Пётра і Паўла — 29 чэрвеня.
707. Прыказка-прыкмета на добры ўраджай. Параўнанне з хвашчом (Equisetum arvense), пустазеллем,— па яго знешняму пышнаму выгляду.
708. Машок — мошак.
710. Гаварылі, калі Пятро (гл. заўв. 705) прыпадала на посны дзень, у які забаранялася есці малочнае.
711—717. Нагляданні над набліжэннем восені, паступовым ападаннем лісця з дрэў, першыя адзнакі якога заўважаюцца ўжо з канца чэрвеня (Пятрок), затым на Іллю (20 ліпеня), і якое ўзмацняецца і амаль завяршаецца к прачыстым або святкам (15 жніўня, 8 верасня і 1 кастрычніка).
716. Усе святыя — 7 лістапада.
720—722. Кузьма і Дзямян — тут 1 ліпеня. Гл. заўв. 808.
723. Пракоп — 8 ліпеня, наступаюць спякотныя дні.
724—727. Па народных нагляданнях, у гэты час, пасля Іллі, пачынаюцца дажджы.
728, 729. У гэты час з'яўляюцца першыя, ледзь прыкметныя прадвеснікі восені. Гл. папяр. заўв.
731—733. Гл. заўв. 41.
734—737. Другая палавіна ліпеня — разгар жніва.
736. Прыказка паходзіць з валачобнай песні. Гл.: Богдан., 107.
739, 740. Парада прыступіць да баранавання папару «да Ільі».
Успленне, або першая прачыстая (царк. успенне),—15 жніўня, час сяўбы азімага жыта.
741—743. Ілля і Барыс (Барыса і Глеба, тут дзень 24 ліпеня) — час, калі ўжо ядуць новы хлеб.
743. Гальяш — той жа Ілля.
744. Ляшкі — барозны, грады.
745. Аспажа — першая прачыстая.
Аспожка, або другая прачыстая,—8 верасня.
746. Магдалена — дзень Марыі Магдаліны (22 ліпеня).
748, 751, 752. З прыкмет народнай аграноміі: у гэты час (канец ліпеня) ідзе апрацоўка глебы пад азіміну. Баранíся — ад баранаваць.
Ганны, Ганна — 25 ліпеня.
754—756. На Якуба — па каталіцкаму календару дзень 25 ліпеня (н. ст.).
84 👁