Старонка 566
◀ / 617 ▶
479. Свяцёл месяц — традыцыйны ў фальклоры сімвал мужа, гаспадара; звёзды — дзеці. 480. Не ўтранцацца — тут: не разняць. Паланізм (utrącić — адбіць). 482. Зрада, разрад — парушэнне «рады» (ладу), разлад. 484в. Нім — пакуль (польск. nim). 486. Пра мужа і жонку, якія не падыходзяць адно аднаму характарам (заўв. збіральніка). 488. Пра мужа і жонку, аднолькавых характарамі і паводзінамі (заўв. збіральніка). 531. Жондзіць — кіруе (польск. urząd — пасада); блондзіць — блудзіць (польск. błądzić — блудзіць, брадзіць). 537. Узяць у цябе — тут: узяць з цябе. 541. Тлумач. збіральніка: «Хто скардзіцца на сваіх дамашніх». 548. Не акпіўся — не асмяяў сам сябе; тут: не памыліўся. 594. Вадзіць — тут: замінае, шкодзіць. 605—607. Пра дачку, якая жыве ў сям'і мужа. 615. Затулле — заслон. 640. Гуж — абгаворвай, лай (ад гудзіць). 641. Гулінда, хлымындра, чулінда — няўмеліца, неахайніца. 642. Грыбам — тут: губой; г. зн. плача. 660. Спраўка — парадак, спраўнасць. 674. У балаці — слухацца, дагаджаць. 683. Ад свету адстану — кіну гэты свет, памру. 698. Падзельнае — тое, чым можна падзяліцца з іншымі. 707. У глум — тут: на шкоду. 720д. Пелян — кавалак палатна, хвартух. 721. На каляці — на вячэры (польск. kolacja — вячэра). 724—726. Гаспадыня, якая гатуе ў печы, галоднай не бывае. 727. Баглайка, вахляйка, віхляйка — гультайка, нядбайліца. 730. Станогі — тут: прусы або тараканы. 731. Люця — форма жан. асабовага імя Люцыя, Луцэя, Люцына. 734. Яшчэ бабіна ў рашаціне — яшчэ толькі ідзе падрыхтоўка да гатавання бабінай кашы (на хрэсьбіны). 742. Г. зн. цэліў на красуню, а трапіў на брыдоту (Шпил., 183). 752. Прыказка ўтварылася з радкоў лірычнай песні (гл. напр.: П. В. Шейн. Материалы, т. I, ч. 1. СПб, 1887, стар. 322—323). Падобнае супрацьпастаўленне маці, сястры і жонкі сустракаецца і ў іншых песнях (гл.: Песні народных свят і абрадаў. Уклад. і рэд. Н. Гілевіч. Мінск, 1974, стар. 79). 760. Стасуюцца да нявесткі, што, магчыма, пераможа свякроў. 780—854. Пра жанчыну наогул. Многія са старых прыказак выяўляюць адсталы погляд на жанчыну як на ніжэйшую істоту. 794. Блышыць — тут: лаяцца. 797. Навеяна вобразам быліннага асілка Святагора. 806. Не атаксцішся, не адмовішся — не абаронішся ні крыжам, ні замовай. 817. Не перапрэш — не пераканаеш, спрачаючыся. 851а. «Сабачы» век — тут: яшчэ дзесяць год пасля «жаночага веку» — сарака год.
Нават дробная праўка будзе карыснай. Не стаўце знакі націску, каб словы лепш знаходзілася праз пошук.
78 👁
◀ / 617 ▶