худзюшчы стаў, скорэ ж калоць трэба, а ты яго, мабыць, саўсім ні корміш.
ЦЫНКАВАЦЬ незак. Пасынкаваць. Пайду ў агарод грады папалю, да і памідоры ўжэ трэба цынкаваць.
ЦЮХЛЯК м. Цюфяк. Ні чапай цюхляк, ён чысты, на том тыдні я яго выбівала.
ЦЯМОК: АТ ЦЯМКА ДА ЦЯМКА. Ад цямна да цямна. Ат цямка да цямка на етуй рабоце ўсе лето.
ЧНУЦЬ зак. Падаць гук (з адмоўем не). Як увайшоў у хату, то бабы і ні чнулі.
ШНУРАВАЦЬ незак. Часта хадзіць узад і ўперад. Гэто вы шнуруючы с хату ў хату мух панапускалі.
ШТО займ. Хто. Ні той багаты, што ідзе замуж да бярэ, а той, што сам нажыве (прыказка).
ШУМЕЦЬ незак. Хутка ісці, шыбаваць. Так шумела дадому, што аж пьяты патскаквалі.
Г. К. Усціновіч
ДА СЛОЎНІКА НАВАГРУДЧЫНЫ
Словы, уключаныя ў гэтую падборку, запісаны ў вёсцы Купіск Навагрудскага раёна. Яна з'яўляецца працягам артыкулаў «Асаблівая лексіка гаворкі аколіц Любчы» 1, «Палятынка, манынарка і розны вобуй» 2, «Лексіка плытагонаў Прынямоння» 3, «Так гавораць у Купіску» 4. Адметныя фанетычныя і граматычныя асаблівасці гаворкі вёскі Купіск ужо называліся ў папярэдніх працах. Акрамя гэтага, варта адзначыць наступныя:
1) захаванне ненаціскнога канцавога о: сало, жыто, много, масло, бліско, вухо;
2) выкарыстанне паланізмаў: ровар — веласіпед, цёнгля — заўсёды, гавэнда — размова, філіжанка — кубак, тэчка — партфель, ксёншка — кніга;
3) наяўнасць канчатка -а ў назоўнікаў ніякага роду ў назоўным склоне множнага ліку: парасята, цялята, вокна, вёдра, куранята, ягнята;
4) скланенне жаночых імён па бацьку не як назоўні
1 З народнага слоўніка. С. 53—63.
2 Народнае слова. С. 236—241.
3 Народная лексіка. С. 151—155.
4 Народная словатворчасць. С. 41—49.
85 👁