Старонка 999
◀ / 1324 ▶
карміць няма чым. Нсл. Соверш. адрадзіць-джу, адродзіш-дзе—возродить. Прич. адроджаны—возрождённый. Дееп. наст. вр. адраджэньне-ня, предл.-ню; мн. ч.-ні-няў, а) возрождение. Нацыянальнае адраджэньне. б) адраджэньне,—ренессанс. 2. приносить плоды, давать урожай(о почве, растении). Калі б на гэты сьвет тхнуў, то бы на сьвеце на векі нічога не радзіла. Кіт. 54а2. 3. о земле—давать хороший урожай. Шсл. быть урожайну. Нсл. 564. Тут і бяз гною будзе радзіць, бо зямля добрая. Ст. На месцу гэтым пшонка добра родзіць. Нсл. Соверш. зарадзіць-дзе—хорошо уродить. Шсл. Зарадзі, Божа, нам жыта жаці. Ст. Збожжа добра зарадзіла. Ст. Пшонка сёлета зарадзіла. Нсл. 183. Бог сёлета зарадзіў пшонку. Тм. Зарадзі, Божа, жыта, пшаніцу. Россуха Імгл.(Косіч 59). Анопры, зарадзі нам каноплі. Дсл.(под Онопры). Соверш. зрадзіць-дзе—хорошо уродить. Шсл. Жыта зрадзіла добрае. Ст. Сёлета авес добра зрадзіў. Каробчына Імсьц.(Бясл.). Драмліва поле, драмліва, вялікія ягадкі зрадзіла. Из песни, Бяльсл. зрадзіла—хорошо уродило, уродилось. Сёлета зрадзіла жыта, пшонкі. Нсл. 219. урадзіць-джу, уродзіш-дзе, 1. соверш. к радзіць 3,—принести изобильный урожай. Юры сказаў: ураджу, а Мікола: пачакай, пагляджу. Поговор. Дз. Пшонка сёлета ўзрадзіла. Нсл. 2. породить. Я за тым не хадзіў, хто каго ўрадзіў. Послов. Нсл. Дееп. наст. вр. ураджоны, 1. врожденный, МГсл. природный, от рождения существующий. Нсл. 71. Ураджоны знак. Нсл. 2. урождённый, потомственный. Нсл. 71. Ураджоны шляхціч. Нсл. 71. Наш брат не разьбіраецца, хто ўраджоны шляхціч, хто не, калі наняўся, дык маеш служыць. Нсл. 664. Отгл. имя сущ. ураджэньне-ня, предл.-ню—род(происхождение, С.). Нсл. 664. Ты не дабраароднага ўраджэньня, можаш рабіць. Нсл. родзе, соверш. урадзіла, уродзе, безлич. —урожайно. Ар.; Нсл. 564. Сёлета на грыбы родзе, урадзіла. Нсл. радзіць II,(корень "рэд", тот же, что в прилаг. радкі)-джу, рэдзіш, рэдзе, несоверш., перех. 1. о овощах, лесу и т.п.: делать редким, прочищая окружность. Нсл. 746; Маркоўцы Вял.; НК.: Очерки, 419. См. рэдзіць. Дзе часта пасаджана цыбуля, там радзі, парадзі, вырываючы, каб буйней расла. Нсл. Лес наш суседзі рэдзяць, ладне парадзілі. Тм. Дееп. наст. вр. рэджаны. Соверш. парадзіць. НК.: Очерки, 420; Нсл. 746.—разредить. Убіўся конь і парадзіў капусту. Маркоўцы Вял. 2. делать редким, расставляя что-л. Нсл. 746; Маркоўцы Вял. Не радзі кольля, гародзячы гарод; урэдзіш, парасяты будуць лазіць. Нсл. Радзіць лехі. НК.: Очерки, 419. Соверш. урадзіць. Нсл. 746—слишком разредить. Сець ты ўрадзіў: ладныя плотачкі будуць пралазіць. Нсл. радзіцца-джуся-дзішся, несоверш. 1. у каго,—советоваться(с кем). Гсл.; Ар. 2. взаимн., зь кім,—обмениваться мнениями, совещаться. Ар. Радзячыся з добрымі людзьмі, не паблудзіш. Нсл. 544. Не хачу я радзіцца з табою. Кляшчыно Беш. (Ксл.). Соверш. адрадзіцца—посовещаться, обменяться мнениями. Няхай хлеб-соль пастаіць да вечара а тут парачыся, адрадзімся. Касьцюковіцкі р. Калінінскае акругі(Наш Край, 1928, Но. 6-7, 47). Соверш. зарадзіцца—посовещаться. Зарадзься із сваім сумненьням, з добрымі людзьмі. радзіцца, -джуся, родзішся, несоверш. —родиться. Ар.; Ксл. Я радзіўся веташком, кажуць. Навікі Беш. (Ксл.). зарадзіцца, соверш.—зачаться. У крапіўцы зарадзіўся а ў лазенцы аб'явіўся. НК.: Под. пос. 52. Несоверш. зараджацца-аюся-аешся. Соверш. абрадзініцца-нюся-нішся—разрешиться от бремени. Прышла пара ёй абрадзініцца. Паклікалі бабку. Мікольск М.(Демид.: Веров. 102). Абрадзінілася гэтая баба. Тм. Соверш. абрадзіцца-джуся, абродзішся—разрешиться от бремени, Шсл. родить. Ксл. Зараз абродзіцца наша нявестка. Ст. Ганна ўчорах абрадзілася. Марцінкава Куз. (Ксл.). Гарасіміха зараз абродзіцца. Ст. (Шсл. под пузатая). См. абрадзініцца. Соверш. адрадзіцца-джуся, адродзішся, —возродиться. Отгл. имя сущ. адраджэньне-ня, предл.-ню, ср.—возрождение. Гсл. Нацыянальнае адраджэньне. Несоверш. адраджацца-аюся-аешся, повел.-айся-аймася—возрождаться. Гсл. Соверш. нарадзіцца, -джуся-дзішся—(получать жизнь в результате родов, Ар.), родиться. Ар.; Гсл. Ісхаку два сыны нарадзіліся. Кіт. 99а16. Гэтага дня ты нарадзіўся. Нсл. 317. Маладзік нарадзіўся. Тм. Я ў сваёй Беларусі нарадзіўся, там радзіліся мае дзяды. Шакун: Сьлед, 3. Бусел, аглядаючы красу роднага краю, дзе нарадзіўся а вырас, бязьмерна цешыцца. Шакун: Сьлед, 11. 2. родиться и вырасти в каком-л. количестве(о людях), народиться. (Гсл.). Отгл. имя сущ. выраджэньне-ня, предл.-ню, ср. —вырождение. МГсл. Несоверш. выраджацца—вырождаться. Соверш. урадзіцца, уродзіцца, 1. родиться. Нсл. 664. Із айца Эддулагі, із маткі Эмінэг урадзіўся. Зь песьні, Нсл. Лысае ўродзіцца, лысае й здохне. Послов. Нсл. Дзе воўк урадзіўся, яму куст той міл. Купала: Спад. 7. Хлопец урадзіўся. С. Музыка, 8.
Нават дробная праўка будзе карыснай. Не стаўце знакі націску, каб словы лепш знаходзілася праз пошук.
79 👁
◀ / 1324 ▶