Старонка 983
 ◀  / 1324  ▶ 
пырсь II, глаг. частица,—означает порскание от смеха. Нсл. 541. Як сказаў, усі пырсь ізь сьмеху. Нсл. пыршчэць-чыць, несоверш.—брызгать(о дожде). Шсл. Ледзь, ледзь пыршчыць дожджык. Ст. пыск-ку, предл.-ку, м.—морда рогатого животного. Ар.; Дз. пысы-с, мн. ч.—конец морды с губами(о скоте, С.) Шсл. Ня бі каня па пысах. Ст. У белай каровы чорныя пысы. Ст. пышанны-ная-нае—гордый, неприступный. Нсл. 542. Пышанны пан, нікога не дапушчае к сабе. Нсл. Пышанны конь, да яго прыступіцца боязна. пышка-шкі, общ.—гордец, гордячка. Нсл. 542. Якая яна пышка, ласкавага слова ні зь кім ня скажа. Нсл. Пышка дурны, крукам носу не дастанеш. Тм. пышнець-ёю-ёеш-ёе, несоверш.—становиться гордее, Нсл. 542. становиться гордым, напыщенным. Гсл. Што багацее, то пышнее. Нсл. Соверш. запышнець—сделаться спесивым. Нсл. 182. Як надзеў боты, дык і запышнеў, ні зь кім гукаць ня хоча. Нсл. Соверш. папышнець—стать более гордым. Пабагацеў і папышнеў. Нсл. 542. пышнёха-ёхі-ёсе, ж.—гордячка. Пастой, пышнёха, аддам жа я табе ў бацькі на дварэ. Гсл. пышніцца-нюся-нішся, несоверш.—гордиться. Нсл. 542. Што табе перад намі пышніцца. Нсл. пышны-ная-нае—заносчивый, МГсл. гордый, неприступный. Нсл. 542. Чатыры рэчы шайтану гожыя ест:... трэці, пышны, горды, убогіх ня любіць. Кіт. 1а8. Пан Бог ня любіць, хто ест пышны і сам сябе выхваляе. Тм. 13а1. Пышны дужа стаў, і прыступу няма. Нсл. Пышна цешча, пышна, што к зяцю ня вышла. Из свад. песни, Нсл. Баба тады пышна, як замуж вышла. Рапан. 73. пышыцца-шуся-шышся, несоверш.—держать себя преувеличенно важно, надменно, высокомерно. Чым ты пышышся? Нсл. 542. пыталь-тлю, предл. и зват.-тлю; мн. ч., род.-тляў, м. 1. лучшего сорта помол предварительно очищенного зерна. Шсл. Засыпаў пшонку на пыталь. Ст. 2. машина для очищения зернового хлеба от верхней плевы. Пшонку абдзерлі на пыталь. Нсл. 3. строгий, резкий выговор, внушение; проборка. Даў сваёй бабе пытлю, цяпер будзе маўчаць! Ст. пытальнік-іка, предл.-іку, зват.-іча, м. 1. тот, кто спрашивает. Прыйдуць страшныя пытальнікі. Кіт. 3464. 2. грам.—знак вопроса. Гсл. пытальны, -ная-нае—вопросительный. Пятронь у вадказ на пытальны позірк цэсараў адазваўся. Тат.: Кво вадыс, 266. пытам, нареч.—служит для усиления глаг. "пытаць"—спрашивать. Жадом жадала, пытам пытала. Горадз.(Ром-Мат. Гр. 1, 217). пытаньне-ня, предл.-ню, ср.—обращение к кому-л., требующее ответа и т.п., вопрос. нацанальнае пытаньне—национальный вопрос. сялацкае пытаньне—крестьянский вопрос. ралейнае пытаньне—аграрный вопрос. гасподняе пытаньне—жилищный вопрос. бяз пытаньня—без разрешения, без спроса. Бязь лічбы ўвойдуць да раю, бяз пытаньня. Кіт. 3а1. пытаць-аю-аеш-ае, несоверш. у каго, каго 1.—спрашивать. Ар.; Нсл. 541; Шсл.; ПНЗ. Заяца ясьмі пытаў, есьлі-бы на то сьвядом'е меў. Гордз. АКты ХУШ, 8. Хворага пытаюць, а здароваму даюць. Послов. Нсл. Прич. пытаны—спрашиванный(спрашиваемый, С.). Нсл. 541. Пытанага няма чаго другі раз пытаць. Нсл. Соверш. спытаць-аю-аеш-ае каго-што,—спросить. Нсл. 541; Ксл.; Вят., Вост.(Даль). Слугі Мае а мне Богу спытаюць. Кіт. 15а2. Трэба спытаць, дзе ён напіўся. Лалыкі Ксл. 2. у каго праз што—спрашивать у кого-л. о чем-л., Нсл. 541. спрашивая, узнавать чье мнение о чем-л. Як пыталі ў імама: "Хто ест райськія?" Кіт. 8а2. У прарока пыталі. Тм. 9а1. Імам пытаў у яго. Тм. 18615. Хто пытае, тый ня блудзе. Послов. Нсл. У людзёў пытай, дык скажуць. Ст. Соверш. папытаць у каго праз што—спросить. Ар.; Шсл.; Ксл. Папытала б ты ўв Арыны! Навікі Віц. (Ксл.). Папытай у другога войска. Погар(Афанасьев, II, 1914, 195). Дзевачкі, галубачкі, папытайце ў маёй дачушкі, чаго яна так плача. Харобічы Горадн.(Косіч 239). Папытай у сына. Касьцюковіцкі р. Калінінскае акругі(Наш Край, 1928, Но. 6-7, 44). Не пасьмею у бабусечкі папытаці, ці тут будзе начаваці. Вядзьмінка Імгл.(Косіч 254). Усе запісуюць, а што яны запісуюць, каб папытаць. Віцебш.(Наш Край, 1929, Но. 8-9, стр. 65). Прышоў у вадно сяло, папытаў: "Ці няма тут Чарнышовага?". Дзяніскавічы НЗ(Шэйн, II, 162). Я пайду і папытаю. Гарун: Шчасьце м. Папытай дарогі. Нсл. 473. апытаваць-тую-туеш, несоверш. к апытаць. Нсл. 366. апытаць-аю-аеш-ае, соверш., перех.—распросить, (Нсл. 366) разузнать, Шсл. выспросить, найти, Ксл. обратиться ко многим с вопросом с целью получения сведений. Апытуй, апытай людзёў, калі імне ня верыш. Нсл. Надабе ў людзёў апытаць, каб дзе дастаць пастушка сабе. Ст. Апытаў каня, але грошай не стаець. Астроўна Віц. (Ксл.). Прич. апытаны, 1. спрошенный, Нсл. 366. опрошенный
Нават дробная праўка будзе карыснай. Не стаўце знакі націску, каб словы лепш знаходзілася праз пошук.
106 👁
 ◀  / 1324  ▶