папар-ару, предл. и зват.-ару; мн. ч.-ры-раў, м.(НК: Очерки 440)—паровое поле, пар, Гсл.; Ар.; Шсл. пар, пахотное поле, оставленное на год для отдыха. Нсл. 470. Трэйцяе поле кідаюць пад папар. Сухарукава Аз. (Ксл.). За садам пазаростаны травою папары. Крушына(Зьніч, 1953 г., Но. 5). Узараў ганькі папару. Ст. папар падымаць—производить первую запашку поля, лежавшего под паром. папароць,—см. под пароць. папар-ыўшыся-ыцца,—см. под парыцца. папараць-і, ж.—папоратник. Ар.; Унава Лёз. (Ксл.); Шсл.; Гсл. Вялікая папараць парасла, як лес усяроўна. Ст. папас-су, предл.-се. м. 1. подножный корм. Гсл. Коням у нас няма папасу. Гсл. 2. привал. Вёрст дваццаць пяць уехалі без папасу. Нсл. 470. На папасе каня ўкралі. Тм. папасаваць-сую-суеш-суе; мн. ч. папасаваў, повел.-суй-суйма, соверш., перех.—немного пасти. Вядзі, сынку, папасавай троха да вечара каня! Ст. папасавацца-суюся-суешся, несоверш. и соверш.—останавливаться, располагаться на привал. Ці сьвіньні елі, ці шляхта папасавалася. Послов. папаска-скі-сцы, ж.—кормёжка в дороге. Гарадок (Ксл.); Шсл.—привал. Заедзем у карчму на папаску. Нсл. 470. Аж двойчы да Менску рабілі папаску — такая цяжкая дарога. Ст. См. папас 2. папасьвіць,—см. под пасьвіць. папасьвіцца,—см. под пасьвіцца. папасьціць,—см. под пасьціць. папасьціцца,—см. под пасьціцца. папаваць-пую-пуеш-пуе, несоверш.—священствовать. Нсл. 471. Тры гады папаваў у нас. Нсл. папаўзуха-ухі-усе, ж.—завіруха, метель, вьюга. Гсл. папаўзьці,—см. под паўзаць. папаўка-ўкі-ўцы, ж.—полевой желтый цветок, имеющий форму подсолнечника, собираемый на окрасу ниток. Нсл. 392. Жоўты, як папаўка. Нсл. папацець,—см. под пацець. папеж-жа, предл.-жу, м.—папа. МГсл.; Пр. У Кіеўскі Міссале... знаходзім папежа. Кульбакин: Грам. Цсл. 48. Се же усльшав папежь Римский похули тех, иже ропщют на книги словеньскыя. Іпацкі летоп., под 907 г.(Да Валадзімера) придоша Немца от Рима, глаголюще: "Яко придохом послани от папежа" и ркоша ему:"рекл ми папеж." Тм. 56. Мітрапаліт кіеўскі Яан(1176—1185) у лісьце сваім да папежа ўжывае слова "папеж"( а ня "папа"). папежынец-нца, предл.-нцу, зват.-нча, м.—приверженец папы. Нсл. 392. папеляскаць,—см. под пеляскаць. папеляскацца,—см. под пеляскацца. папера-ры, дат., предл.-ры, ж.—бумага. МГсл.; Ар.; Сураж (Ксл.); Шсл.; Нсл. 392. Папераю абклеілі хату. Ст. Уменьш. паперка-ркі-рцы, ж. 1. бумажка. Шсл.; Ар. Аддзер кавалак паперкі. Ст. 2. записка. Нсл. 392. паперачка-чкі-чцы, уменьш. к паперка 1,—бумажечка. Нсл. 392; Ар. 2. записочка. Нсл. 392. Ад пана паперачку я табе прынёс. Нсл. сьценная папера—обой. папераду, нареч.—впереди. Шсл. Ты едзь папераду: твой конь ямчэйшы. Ст. папераджаць—предупреждать. МГсл. папераз-аны-аць,—см. под перазаць. папераз-аўшыся-ацца,—см. под перазацца. паперачны-ная-нае—из бумаги сделанный. Нсл. 392. Паперачныя кветкі. Нсл. паперачыць,—см. под перачыць. паперня-ні-ні, ж.—бумажная фабрика. Гсл. паперны-ная-нае—бумажный. Нсл. 392. Паперны гад. Нсл. паперны млын, устар.—бумажная фабрика. Лукаш Мамоніч маў "паперны млын" пад Вільняю. паперці,—см. под перці. паперціся,—см. под перціся. папеставаць,—см. под пеставаць. папестаць,—см. под пестаць. папець,—см. под пець. папялося, безлич.—пощастливилося. Нсл. 473. Табе, братку, папялося, а мне гора прыплялося. Нсл. Папялося яму зарабіць капейку. Тм. папялісты-тая-тае-пепельного цвета, цвета пыли, Гсл. пепельный(сероватый, похожий цветом на пепел., С.). Растсл. папялясы-сая-сае—гнедой. Нсл. 470. Папялясы конь. Нсл. папяліішча-ча, предл.-чу; мн. ч.-чы-чаў, ср.—пепелище. Нсл. 470. папяліць-лю-папеліш-ле, несоверш., перех.—сожигать в пепел, испепелять. Нсл. 470. Папяліць, спапяліць дровы. Нсл. Соверш. спапяліць—испепелить. Нсл. 470. Спапяліў хусьцінку на трут. Нсл. папялуха-ухі-усе, ж.—стёрший в порошок нюхательный табак. Уменьш. папялушка-шкі-шцы. Папялушка—фамилия некоторых великолитвинов Могилевщины. папяразаваць,—см. под падперазаць. папяразавацца,—см. под падперазацца. папяраны-ная-нае—бумажный. Войстама Вял. папярэдзіць, -джу-дзіш-дзе, соверш.—опередить. Шсл. Ён на кані, дык дагнаў нас і папярэдзіў. Ст. папярэдліва, нареч.—предупредительно. МГсл. папярэчнік-іка, предл.-іку, зват.-іча, м.—прекословник, Нсл. 470. тот, кто любит противоречить, возражать.