макацёр-тра, предл.-тру, зват.-тру, м. Нсл.—глиняный сосуд, в котором трут мак, конопли и т. п., Ксл.; Гсл.; Шсл. высокая глиняная посуда, Растсл. обыкновенный гладкий бабочник, НК: Очерки. высокий сосуд, в котором трут мак, конопли. Пазыч макацёр, каноплі сьцерці. Марчонкі Сур. (Ксл.). Няма свайго макатра, у чым маку сьцерці. Ст. Повен макацёр заліўкі. Нсл. 278. Лапша ў макатру печаная. Тм.
макляк-яка, предл.-яку, зват.-яча, мн. ч.-кікоў-ком, мн. ч., предл.-кох, м.—мокрая почва.
макраць-ці, ж.—мокрота. Наганяла нас паня, што мы ў макраць жыта жалі. Дсл.
макрэдзь-дзі, ж.—...... Мароз ацер із віду халодную макрэдзь. Вышынскі: Хата пад ліпою.
макрэць-эю-эеш-эе, несоверш.—становиться мокрым. Стаяў, чуючы, што ў яго макрэе лоб. Адамчык: Арж. колас. Соверш. замакрэць—стать мокрым.
макрэцца — макрэць. Соверш. замакрэцца—стать мокрым. Варсл. Адлога будзе, бо сьцены замакрэліся. Варсл.
макрыня-ні-ні, ж.—мокрота. Ар.; Войш. Наша хата стаіць на макрыні. Войш.
макрывы-вая-вае—.............. Макрывая сенажаць. НК.: Очерки, 400.
макрыца-цы, дат., предл.-цы, ж.—мокрица(травянистое, сорное растение с лежащими стеблями и мелкими белыми цветками, растущее в сырых местах, С.). Шсл.; Ар. Макрыца заглушыла ўсю капусту. Ст.
макуха-ухі-усе, ж.—жмыхи. ПНЗ.
макулінка-нкі-нцы, ж. (букв. маленькое зерня мака), мелчайшая вещь. Ар. Разьдзьмухае вецер макулінкі попелу. Акула, 462.
макура-ры, общ.—презрительно о человеке вялом или неуклюжем. Нсл. 288. Не пайду я за гэтага макуру. Нсл. Ці ты ня бачыш, сьляпая макура? Тм.
макушка-шкі-шцы, ж.—головка мака. Добры мак, вялікія макушкі. Ст.
малое-лога, в знач. сущ.—ребенок, дитя. Нсл. 279. Вазьмі малога на ўлоньне. Нсл. Малое ды большаму завада. Послов. Нсл.
малодзіва-ва, предл.-ве, ср.—молозиво. Шсл.; Янавічы Сур. (Ксл.). Напяклі малодзіва. Ст.
малой бяды, в см. нареч.—неважно. Ар. Малой бяды, што ён ня прышоў. Ар. См. такой бяды.
малойчык,—см. под маладзец.
малоць, мялю, мелеш-ле, несоверш., перех. —молоть, дробить, размельчать зерна (превращая в муку). Ар.
малоць языком—пустословить, болтать. Ар.; Шсл. Баба меле языком. Ст.
малочніца-цы-цы, ж.—ведающая дойкой коров. НК.: Под пос. 43.
маладосьць-ці, ж.—юность, МГсл. молодость. Гсл.; ЗСД. 127, 390; Шсл.; Нсл. 288, 289. Згубіў ты маю маладосьць. Ст. Каб табе гаркая маладосьць была! Ст. Маладосьць мая мінула. Нсл. Маладосьць — буйносьць. Послов. Нсл. Дай, Божа з маладосьці грызьці косьці, а пад старасьць мякіш. Послов. Нсл. Маладосьць — дурносьць—молодо — зелено. Веейш. Быў ён з маладосьці прыгожы. Дзьве Душы, 64.
маладая-дое, в знач. сущ. невеста во время свадьбы. Ар.; Косіч 234; Шсл.; Ксл.; Нсл. 288. Прывезьлі маладую. Бель Выс. (Ксл.). Маладую павезьлі да вянца. Нсл.
см. малады.
маладнік-іка, предл.-іку, зват.-іча, мн. ч.-кікоў-ком-кі-камі-кох, м., собир.—молодняк(молодые животные, птицы, молодой лес.)
маладуха-ухі-усе, ж.—женщина недавно вышедшая замуж. НК.: Тры, Но. 14; Гсл.; Міх.; Барс. Бярэзы-маладухі выглядаюць з-за хвой. Калачынскі: Лясная казка.
маладушша-ша, ср.—малодушие. МГсл.
маладчанка-нкі-нцы, ж.—наёмная годовая работница. НК.: Дудар, Но. 33.
малады-дая-дое, молодой, юный. Ар. Ср. ст. малодшы—моложе, младший. Гсл. Жыві, каб жыцьцё даць другім, малодшым. Гарун(ст. "Ноктурно").
малады—молодой, юный. Ср. укр. молодий—юный. З укр. "нацдем." терм. Ісхаку два сыны нарадзіліся — Езаў старшы, Якуб малодшы. Кіт. 99а17. Малодшыя лезлі на сьцяну. Карандэй(Бацьк. Но. 1-2, 437-438). Тлеюць будучыя дзеі малодшых пакаленьняў. Негнявіцкі("Бацькаўшчына" Но. 45-46, 431-432). Родны ж брат Піліна Пестрака (малодшы) прымаў удзел у грамадзкім русе. Хмара(Б. Ускалось, 1954, Но. 4, 41). Прев. ст. наймалодшы. Наймалодшы ня мог уціхамірыцца. Заставін(Бацьк., Но. 49-50, 435-436). Малодшы, наймалодшы кажацца ўзглядам людзёў а жывёлы. Нсл. 738. Пашлі малодшага сына. Нсл. Малодшаму й пастаяць можна. Тм. Запражы малодшага каня. Тм. Малодшы сын гаспадаром быў. Р. Кут, 12.
Ср. ст. маладзейшы, прев. ст. наймаладзейшы, говорится о растениях—моложе. Нсл. Выбяры маладзейшых грыбоў усмажыць на скварадзе. Нсл. Уменьш. малажлявы—моложавый. Ар. У яго малажлявы від. Ар. Ласкат. маладзенькі. Ар. Ласкат. маладзенечкі—младешенький. Гсл. Увелич. маладзюсенькі. Ар.
Паляцела б я, маладзюсенька, пад бацькавы сені. Анушына Стдуб.(Косіч 9). На маладое: эти именем называются странные часто прихоти беременной.
Следует отметить, что деревляне чтут эти прихоти настолько, что хозяева не решаются, напр. укорить садовой, огородной или гороховой даже тогда,
75 👁