ажоўклы 45 айкала ажоўклы-лая-лае—пожелтевший. Нсл. 361. Ажоўклае лісьце. Нсл. Ажоўклы від. Нсл. ажоўкці,—см. под жоўкці. ажажурыць-ру-рыш-ра, соверш.—выпить много воды. Юрсл. Ажажурыў ледзь не паўвядра. Юрсл. ажажурыцца-руся-рышся, соверш.—опиться. Юрсл. Глядзі не ажажурся. Юрсл. ажарабеньне-ня, предл.-ню, ср.—действие по знач. глаг. "ажарабіцца". Ар. Кабыла на ажарабеньню. Ар. ажарабіцца,—см. под жарабіцца. ажавіны, (одна ажавіна)-н или -наў—ежевика, (Ксл.) глухая малина. НК: Очерки, 480. Каля ракі расьцець ажавіна. Сьвеча Беш. (Ксл.). См. сурмаліна. ажнож—усиленное "ажно" при помочи частицы "ж". Войш. ажна, союз объяснительный, област.—так что даже. Слухаў, слухаў, ажна страшна стала. Раст: Северск. 132. І што за чалавек, ажна нельга выказаць! Ягоркі Куз. (Ксл.). См. ажно 2. ажну, частица, област.—даже. Ксл. Ажну тошна імне стала. Сялец Чаш. (Ксл.). ажнуль, частица, област. 1.—даже. Ксл. Ажнуль ня вытрываў. Мазалава Куз. (Ксл.). 2. так что даже. Уменьш. ажнулька. Ён так рабіў, ажнулька пот у яго пашоў. Мазалава Куз. (Ксл.) ажнуць, союз объяснительный, област.—так что даже. Дсл. Жалі, жалі, ажнуць сярэдзіна забалела. Дсл. ажны, (ПНЗ.) союз объяснительный, област.—так что даже. Ну, і ўмарыўся, ажны лоб мокры. Пятніцкая Беш. (Ксл.). ажымкі-мак, единств. ч. нет.—жмыхи. Шсл. Сямён купіў ажымак із сяменьня. Матарова. ажывіць,—см. под жывіць. ажыць,—см. под жыць. аін-на, предл.-не, м.—перочинный нож. Ксл. Ганупя пасачы складаны аін! Рэчана Куз. (Ксл.). аінацька, нареч., област.—вон там. Ксл. Аінацька ходзе твой конь. Шавяно Куз. (Ксл.). аінка, междомет.—выражает удивление. Ксл. Аінка, як я спалохаўся! Масьлена Куз. (Ксл.). аінька, междомет.—выражает нежный отклик на зов, особенно детей. Нсл. 4. аінькі мае, во смысле междомет.—означает сильный смех. Нсл. 4. ай,союз распределительный—или. Союз "ай", как и союз "ці" употребляют при двух взаимно исключающихся вопросах. Нсл. 3; Гсл.; Ксл.; Юрсл. Ты ай ён? Нсл. Ці ёсьць ай нямаш? Гсл. Як ты мне зычыш? ці ехаць ай не? Нсл. 222( под зычыць). Пойдзем сядні пакасіць, ай бульбу паганяем? Студзянец, р. Касьцюковічы ("Нарысы дыялект. 333). Ай тут ваўка сьлед, ай сабака прабег? Пц.(тм.) Піў ваду, ай нет? р. Гарадок (тм.) Ці пойдзеш із імною, ай застаешся ў дварэ? Нсл. 218(под заставацца). Як ты імне радзіш, парадзіш: ехаць імне ай не? Нсл. 544(под радзіць). Праўду кажаш, ай маніш? Нсл. 492(под праўда). Мы ай яны будуць гэта рабіць? Сьвіціна Беш. (Ксл.) Ці ты за двор вышла, ай прымачка?—в чужой дом вышла замуж, или к себе приняла? Нсл. 505(под прымачка). У цябе алавянік ёсьць ай няма? Юрсл. Ты ў мяне пойдзеш ай узноў хлабазіны захацеў? Тм. Матруна! Ай ты глуха? Гарэцкі: Песьні, 29. Ня сьпі ты, дурню! — крыкнуў бацька і балюча таргнуў: — ай зьмерзнуць хочаш? Гарэцкі: Песьні, 26. Ой як ты крычыш! — гневаецца гаспадыня замест падзякі за помач. — Ай ты думаеш, хлопча, што ты ў стайні? Гарэцкі: Песьні, 30. А селядцоў? — Не, якія там селядцы: ці мы не вячэраўшы паехалі, ай што? Тм. 32. Вы разважаеце: хлопчык ай дзяўчынка? Гарэцкі: Песьні, 18. На Новы Год завушніцы ай жуковіны кладуць у чару. Церк. дер. Спаскае-Лутовінава Мценского у.(Будде: Тула-Орел 63). См. ці. ай,—междометие, выражающее боль или испуг(удивление, Ксл.) Нсл. 3; Шсл. боль, жалость, страх, радость, восхищение и проч. Юрсл. Ай баліць. Нсл. Ай баюся. Тм. Ай звалюся. Тм. Ай, якая бяда! Гарадок (Ксл.). 2. ах. Нсл. 3; МГсл. Ай бяз маткі, без айца, блукаюсь у сьвеце як аўца. Нсл. 3. при выражении брезгливости. Шсл. Ай, які гадкі хлапец! Ст. Ай, кінь ты валей плявузгаць. Ст. ай, междомет.: выражает отрицание. Юрсл. Ай, чаго я там ня бачыў. Юрсл. Ай, не частуй ты мяне. Тм. "Бяжы завярні статак". "Ай"(не пайду). Юрсл. См. айт. ай-ай, междомет.—выражает сильное удивление. Нсл. 4. Ай-ай, што тут дзеецца? Нсл. айба, междомет. 1. выражает насмешку над получившим неожиданную неприятность, Нсл. 4. вот-то хорошо! Гсл. Айба, якаво табе? Нсл. Айба даграўся. Нсл. 2. выражает удивление при какой-либо неожиданности, (Нсл. 4) и означает: неужто? Нсл.; Гсл. Айба? ды калі б гэта праўда была. Нсл. Айба! ці праўда гэта? Нсл. айё, междомет. 1. выражает чувство боли, причиненное другим: ой. Нсл. 4. Айё, балюча б'ешся. Нсл. 2. выражает удивление. Ксл. Айё, як гэта вышла! Гарадок (Ксл.) а йдзе (из а ідзе), нареч.—где же. А йдзе маладая наша? Нсл. 4. А йдзе ты быў? Тм.; А йдзе мяне ня было! Тм. а йдзеж— а где же. Ксл. А йдзеж быў дагэтуль? Міхалі Куз. (Ксл.) айкала-лы, общ. 1.—стонущий без умолку. Нсл. 4; Ксл. Не чапай нашага айкалы. Астроўна Віц. (Ксл.).