азваца, азвуся-вешся—отозваться, Гсл. откликнуться. Нсл. 361. Ледзь ты азваўся. Нсл. Мо' хворая? — азваўся бацька. М. Змагар: Лесавікі. Алё, алё — азваўся Віктар, — ня ведаем мы наканаваных людзём дарогаў. М. Вольны(Б. Ускалось, Но. 6, 24). См. адгукнуцца. Несоверш. азывацца-аюся-аешся; повел.-айся-аймася—откликаться(отзываться, С,) Нсл. 361. Не азывайся, няхай сабе гукаюць. Нсл. азука, азукі, азуццы; мн. ч., род.-каў, ж. 1. проворство. Гсл. 2. (общ.)—проворный и умный мальчик или девочка, Нсл. 3 проворный-ая, бойкий-ая, шустрый-ая. Гсл. Гэты хлапец — азука, на ўсякія штукі здольны. Гсл. Азука дзяцюк, азука дзеўка. Нсл. Пакажацца азука-хлапчук, музыкаў памагачы, з бубном у ваднэй руццэ й булдавешкаю ў другой. Гарэцкі: Песьні, 5. Ср. празука. азукаваты-тая-тае—чуткий, проворный, поворотливый, послушный. Нсл. 3. Малец азукаваты. Нсл. Азукаватае дзяцё. Нсл. азуць, азую-ўеш-ўе; повел.-ўй-ўйма, соверш., перех.—обуть. Ср. азуцца. азуцца-ўюся-ўешся; повел.-ўйся-ўймася —обуться, Янк. I. Нага азута. Янк. I. Прот. разуцца. азьдзявуліць-лю-ліш-ле, соверш.—ударить с яростью, Ксл. огреть, сильно ударить. Вост. (Даль). Ты б яму азьдзявуліў паленам, каб ён век помнеў. Сьвярдлы Беш. (Ксл.) азьдзівяліць-лю-ліш-ле, соверш., перех. 1.—озадачить, ударить порядочно. Нсл. 361. Азьдзівяліў яго разы тры кіям. Нсл. 2. хватить, выпить. Нсл. Азьдзівяліў чаркі тры. Нсл. Ср. адзявуліць. азьнібелы-лая-лае—наболевший. Дзе знайсьці прытульле азьнібеламу сэрцу? ЗСД 178. азызлы-лая-лае, 1. опухший (обрюзглый, С.) Шсл. Від зрабіўся азызлы, сам увесь страшны. Ст. Азызлы й пульхны від зьвісаў двума падбародкамі. Акула 483. 2. вообще не плотный(о мясе), одутловатый. Аш. Парсюка кармілі малаком, дык мяса азызлае. Аш. 3. продрогший, озябший. Ср. азызнуць(под зызнуць). 4. потерявший бодрость, ставший вялым, апатичным, бездейственным; раскисший. Ср. азызнуць 4.(под зызнуць). азызнуць,—см. под зызнуць. азызьлік-іка, предл.-іку, зват.-іча, м. —зябкий, боящийся холода. Гсл. Ср. азызнуць 4. азыравата, нареч.—холодновато. Ён апрануўся й вышаў з хаты: на дварэ было азыравата просьле ўчарашняга дажджу, айстраваты вецер шумеў цёмназялёным топалям за страхою чужое хаты. Адамчык: Арж. колас. См. сядрава. Ср. зыркі. азывацца,—см. под азвацца. азюзнуць,—см. под зюзнуць. аж II, частица. Означает самую высокую меру во времени, пространстве, в усилии и т.п.: даже (вообще усилительная частица, Шсл.; Ар.) Гсл.; Нсл, 3; Дсл.; Ксл. Переводится посредством "даже", "вплоть до" или "до" с местоим. "самый". Паехаў аж на Украіну. Нсл. 3. Спаў аж да сьвету. Тм. Прапушчаў аж да дарогі. Тм. Бабы паўкручаваліся сядні аж да пеўняў. Ст. Аж зубамі заляскаў. Навікі Віц. (Ксл.). Дым віецца аж да хмар. Грахоўскі: Лясная казка. Вадой паліваць ад галавы аж да ног. Кіт. 48б17. Прышоў ізь ёй аж да дзьвярэй, дзе жыла. Шакун: Сьлед, 14. Прахадзіў ён па лесе аж да цемнае ночы. Нікольск М.(Демид.: Веров, 96). Плыві. плыві, рожа-кветка, аж да майго роду. Из песни, Войш. аж, союз и частица, I. союз. 1. противоположный союз. Соединяет два предложения, из которых вторая выражет несоответствие, противоположность тому, чего надеемся из первого предложения: а, но вот, а вот. Нсл. 3; Ар.; Гсл.; Шсл. Ня верылі, аж усё праўда, што людзі казалі. Нсл. Казалі нам людзі, што наша Агатка ні ткальля, ні пральля; аж наша Агатка і прала тонка, і ткала звонка. Из свад. песни, Нсл. 2. и вот. Нсл. 2. Шукалі, шукалі Йванькі, аж ён дома ў пуні сьпіць. Дсл. Пагляджу, аж ён тут. Нсл. Выйду я на ганачак, гляджу я на красачкі, аж мае красачкі зьзяюць, аж мае ручанькі вянуць. Свад. песня, Нсл. Служыў ён у караля год, другі, аж на трэйцім годзе пачалася вайна. Н. (Афанасьев I, 1913, 210). 3. как. Нсл. 3. Так у нас усё стала, аж ніколі таго ня бывала. Нсл. 4. союз объяснительный или результата: так что, Раст.: Северск. 132; Шсл.; Нсл. 3. так что даже. Дсл. Так дам, аж усьнеш. Нсл. Так угрэўся, аж пот пацёк. Ст. Спалохаўся, аж трасуся ўвесь. Раст.: Северск. 132. Зьмерз, аж калоціцца ўвесь. Ст. Замарылася, аж горка стала ў роце. Дсл. Любіў рак жабу, аж вочы выеў. Послов. Рапан. 80. Наеўся, аж кішка дугою стала. Послов. Рапан. 42. Пакамячыў шапку, аж нельга надзець. Ст. 5. союз временный: до тех пор, пока. Ня пушчаў з поля, аж сонца зайшло. Нсл. 3. С дополнением "пакуль": до тех пор, пока; даже до тех пор, пока. Гсл. Прабуйце іх сірот, аж покі прыйдуць да станоў. Кіт. 106б. Пійце, аж покі значна будзе нітка чорная ад белай. Кіт. 16а2.