кнур-ра, предл.-ру, зват.-кнуру, мн. ч.-рыроў-ром-ры-рамі-рох, м.—свиной нехолощенный самец. Нсл. 239; Ар.
кныхала-лы, общ.—плакса. Заткні горла кныхалу. Нсл. 239.
кныхаць-аю-аеш-ае, несоверш.—хныкать, ныть. Кныхай, ня кныхай, не дадуць есьці, пакуль не памолішся. Нсл. 239. Отгл. имя сущ. кныханьне, -ня, предл.-ню, ср. —хныкание. На кныханьне твае не пагляджу. Нсл. 239.
кныр-ра, предл.-ру, зват. кныру, мн. ч.-рыроў-ром-ры-рамі-рох, м.—кабан, самец производитель. Шсл.; Заронава Куз.(Ксл.). Сьвіньня хоча кныра, нешта ўсё лётае. Ст. См. кнораз 1, кнур. Ст.
крохкасьць-ці, ж.—(свойство по знач. прил. крохкі, С.) хрупкость, НК.: Дудар, Но. 17. ломкость, МГсл. ломкость, крупкость. Нсл. 253. Крохкасьць зялеза. Нсл. 253.
крохкі-кая-кае, 1. рассыпчатый(о хлебе и некоторых густых кушаньях). НК.: Очерки, Но. 794. Крохкі хлеб. Нсл. 253.
2. хрупкий (о дереве). НК.: Очерки, Но. 794; НК.: Дудар, Но. 17; Ар.
3. хрупкий(легко распадающийся на части, С.). Шсл.,—ломкий, (МГсл.) хрупкий. Ар. Крохкі камень. Нсл. 253. Крохкае зялеза. Нсл. Крохкая сталь у нажу. Ст. Сьнег на вуліцы зрабіўся крохкім. ЗСД. 15. Сьвідруе цемру, крышыць, ломіць, бы крохкае ў сухое лісьце. Золак(Прыйсьце, Но. 1).
крохшы—более хрупкий, ломкий. Гэта зялеза крохшае, чымся тое. Нсл. 737. Выбяры на жарству крохшы камень. Тм. Нареч. крохка—ломко, хрупко. Гсл.
крохлы-лая-лае—хрупкий (слабый, болезненный, С.). У, якая крохлая дзеўка! Віраўляны Гар. (Ксл.).
крохва-вы, ж.—стропило, мн. ч. крохвываў—опора для устройства кровли из ряда соединенных жердями ("латамі") бровен-стропил, стропила. Ар. См. кроквы.
крохвы-аў—стропила. Прикрепляются кроквы, т.е стропила, а на них в горизонтальном направлении кладутся латы, т.е жерди, к которым уже привязывается солома. Волк.: Этн. особ. 522.
кроза-зы-зе, ж.—мечта. Як птушка вольная я узьлятаю у будучыню крозаю сваёю! Дуб.(Калосьсе, Но. 3/20, стр. 153).
крозы-заў, мн. ч. Нашы крозы, наша хваравітасьць. Дубоўка: Наля, 34.
кроіць, крою-оіш-ое, несоверш., перех. 1. резать(хлеб, сало, мясо, вообще что-л. съестное), Ар. нарезывать хлеб ломтями, Гсл. резать хлеб. Навасільскі п.(Будде: Тула-Орел, Словарик). Крой хлеб барджджэй. Стаішча Выс. (Ксл.). Дружко каравай кроіць. Север Сур.(Шэйн, 1-2, 498). Крояць нажом каравай. Навасільскі п.
2. кроить при шитье. Ар.; Лужасна Куз. (Ксл.). Отгл. имя сущ. кроеньне-ня, 1а. разрезывание(чего-л. съестного). Ар.
2а. кройка.
3. (перен.)—причинять острую боль. Лагодная Хомчына натура, узгадаваная ў старых звычаёх, забараняла яму выказаць свой жаль бацьку пры чужых людзёх, і ён схаваўся кроіць сэрца ў пуню. Гарэцкі: Песьні, 70. Прич. наст. вр. кроючы. "За што?" Цяжка вымавіць языком, і ізь сьлязьмі крыўды, глыбокай і кроючай душу, нячутна і самому сабе пытаецца Хомка шэптам. Гарэцкі: Песьні, 88. Соверш. пакроіць, перех.—порезать(хлеба, мяса и проч.
накроіць-ою-оіш-ое, повел.-ой-ойма, соверш. чаго—нарезать(хлеба, мяса а проч. съестного). Ар.,
накраіць—нарезать полосами, ломтями, Гсл. вообще нарезать хлеба и т.п., мяса. Накраіў лустаў хлеба. Гсл.
раскроіць-ою-оіш-ое, повел.-ой-ойма, соверш., перех.—разрезать(что-л. съестное). Ар. Раскрой папалам пірог. Нсл.
скроіць-ою-оіш-ое, соверш. (к кроіць), перех. 1. скроить.
2. чым, па чым—ударить чем-л. острым. Мужык скроіў ёй сякіраю па галаве. Уселюб Н. (Демид.: Веров), 1896, II, 134.
укроіць, соверш. што, чаго—отрезать за один раз или для одного употребления чего-л. съестного. Укрой хлеба, укрой мяса, саланіны. Ар.
кроіцца, -оюся-оішся, несоверш., возвр.-быть раздираему. Сэрца мае кроіцца на часьці, чуючы гэта. Нсл. 253.
крой, крою, предл. и зват. крою, мн. ч. кроі, кроеў, м.—крой, фасон, покрой. Мне шыюць сукенку ня тым кроям, што ў цябе, а з валанамі. Лужасна Куз. (Ксл.).
крокат-ату, предл. и зват.-аце, м.—лягушчья икра. Глянь, колькі крокату! Касачы Лёз. (Ксл.).
кроква, (Скар. II, III, Ц)-вы-ве, ж.—стропило. Гсл.; Ксл. Кровы паставіў на хаце. Нсл. 252. См. крохва.
кром-му, предл. и зват.-ме, м.—лучшая часть чего-либо. Нев.(Бузук: Да характ. паўн.-блр. дыялектаў, II).
кроп-пу, зват. кропе, м.—укроп. Ар.
кропельны-ная-нае—очень мелкий, крошечный. Кропельны дожджык. Нсл. 254. Кропельны часочак пасядзелі. Нсл.
кропля-лі-лі, ж. 1. капля. МГсл.; Смл. (Даль); Нсл. 254.
2. перен.—малость. Нсл. 254. Гэтай кропляю не зьбяднееш. Уменьш. кропелька-лькі-льцы, ж. 1. капелька. МГсл. Ні кропелькі гарэлкі не пакінулі. Нсл. 254.
2. мн. ч. кропелькі самые мелочные сходства. І кропелькі падабраў татавы, —т.е. очень похож на отца. Нсл.
кросенны-ная-нае—относящийся к ткацкому станку. Нсл. 254.
76 👁