вырвацца, соверш.—вырваться. Ар. Несоверш. вырывацца—вырываться. Ар. урвацца, соверш.—прерваться(прекратиться, С.). Нсл. 664. Урвуцца табе твае хабары. Нсл. Несоверш. урывацца—прерываться, прекращаться. Урываецца мае шчасьце, здароўе. Нсл. уварваньне-ня, предл.-ню, отгл. имя сущ. к уварвацца,—вторжение. Ар. уварвацца, -вуся-вёшся-вёцца-вёмся; прош. вр. уварваўся, уварвалася, соверш. —вторгнуться. Ар. Несоверш. урывацца-аюся-аешся—вторгаться. іскра, (Ар.), скра, (Нсл.)-ры-ры, мн. ч.-раў, ж. — мельчайшая частина горящего вещества, искра. Хоць бы скра была яго сумленьня. Нсл. Собир. іскрые-ья, предл.-ыю. Яго па калені ўсыпаў іскрыям. Рагач. (Ром. III, 161). іскрак-ака, предл.-аку, зват.-ача, мн. ч., дат.-ком, мн. ч., предл.-кох, м.—зусешенка в носу. Іскрак з носа выкінуць. Кіт. 43а5. іскрыня-ні-ні, мн. ч.-няў, ж. 1. большой сундук. Палотны, сарочкі, адзежу хаваюць у іскрынях. Міх. 2. в колодце—четырехугольное приспособление в виде сундука без крышки и дна на дне колодца. Ар.; Міх. 3. (в мельнице)—приспособление на мельнице, куда сыплется мука из-под жернова. Міх. Уменьш. іскрынка-нкі-нцы—ящик. На гарэ крутой там гараць агні, сьвяты вечар! А із тых агнёў іскрына ўпала, сьвяты вечар! Іскрынка ўпала — крыніна стала, сьвяты вечар! Я. Гладкі: Дудар, стр. 30. паштовая іскрынка—почтовый ящик. іскрыначка-чкі-чцы, уменьш. к іскрынка —ящичек, ларец. іскрыпка-кі, дат., предл.-цы, ж.—скрипка. Міх. Пакажацца музыка з іскрыпкаю. Гарэцкі: Песьні, 5. Або грай, або йскрыпку аддай. Послов. Рапан. 91. Ён быў добрым музыкам, і меў добрую іскрыпку. Я.Г.-кі: Казкі, Но. 2, стр. 10. Пакратаў струны іскрыпак. Кавыль: Думы, 56. Я пад ягоную іскрыпку....на ліры выславіў цябе. Крушына: Творы, 146. Палцы смыка і струн іскрыпкі ня кранталі здаўна. Салавей. Ой, чаму ж, матуля, жыцьцё йскрыпку дала? Гарун (ст. "Матчын дар."). Уменьш. іскрыпачка-чкі, дат., предл.-чцы, ж. Паслухай, як ён выцінае на іскрыпачцы. Сьвярдлы Беш. (Ксл.). Ласкат. скрыпуля-лі. Над скрыпуляю, над собскай ты цяпер не гаспадар. С. Музыка, 135. Жывая іскрыпка—жена и дети. НК.: Дудар, 187. іслам-аму, предл. и зват.-аме, м.—ислам, магометанская религия. ісламскі-кая-кае, прилаг. к іслам,—Мослем, Могаммедан. Кіт. 88а15. існасьць-ці, ж.—сущность, суть. Пан Езус жыве і існасьць Яго. Уселюб Н. (Демид.: Веров II, 1896, 29). Існасьць у віне. Кавыль: Думы, 22. На існасьць дзён глядзеў няхмура. Кліш.: В. Каліна. См. істасьць, іста 2. Музыка была самой існасьцяй і ўвабрала ўсё ад нараджэньня й па гэтую часіну. Корзюк. З гэных пялёсткаў паўстане спрадвечная існасьць. Дуб.: Наля 45. існаваць—существовать, быть. Гсл. Отгл. имя сущ. існаваньне—существование, бытие. Гсл. існуючы, 1. существующий. Гсл. 2. существуя. Гсл. існы-ная-нае—истый, настоящий, Гсл. подлинный, сущий. іспод-ду, предл. и зват.-дзе, м.—низ вообще (находящийся под чем-л. С.), дно печи, нижная часть какого-л. сосуда, вещи, предмета. Гсл. сыспаду, (Скар. III, Ц.), нареч.—снизу(с нижнего места, находящегося под чем-л., "с -ісподу" С.). Ар.; БНсл. іспадак-дка, предл. и зват.-дку, м.—блюдечко. Гсл. іспадкі, (Гсл.), сподкі, (Ксл.; Нсл.)-дак, -дкаў(одна іспадка, сподка)—вязаные рукавицы, варежки, МГсл. рукавицы, сшивные из сукна или вязаные из суконных ниток, свойлоченных потом. НК.: Очерки, 113. Адзень сподкі, бо сьцюдзена. Доўгае Беш. (Ксл.). Узімку ў сподках добра. Гарнова Сян. (Ксл.). Кісьлячыя сподкі купіў. Нсл. 605. Дзед Ігнат здымае свае паўпудовыя сподкі, дастаець капшук і неўзабаве сам ён увесь хаваецца ў шэрых стаўпох даўкага дыму. Лынькоў: Воўчы лог(Калосьсе, 1935 г., Но. 2, стр. 96). Единств. ч. іспотчына-ны-не. НК.: Очерки, Но. 246. Ласкат. істопчынка-кі, істопчыненка-нкі. НК.: Очерки, Но. 246. ісподні, сподні, (Ар.; Нсл.)-няя-няе—находящийся под чем-л. Сподняе сена гніллю пахне. Нсл. 605. Сподняя скарынка. Тм. Даставай сподні мяшок. Надзень споднюю сарочку. Ст. У цябе відаць сподні спаднік. Сянно Беш. (Ксл.). іспол-лу, предл. и зват.-ле, м. 1. часть реки вверх по течению от плотины. У нас благі іспол. Сутокі Лёз. (Ксл.). 2. широкий и длинный(искуственный, С.) пруд, нередко среди деревни. НК.: Очерки, 486. іспадзёнь-дня, предл.-дню, зват. іспадню, м.—нижний жёрнов. НК.: Очерки, 327. іспаліць,—см. под паліць. іспаш-шы, дат., предл.-шы, мн. ч.-шаў, ж.—потрава, порча скотам засеянного поля. Коні езныя, рабочыя...на іспашы маюць быць займаваны. Стт. 467. Не маець за іспаш стада браці; бы й засьпеў на іспашы, маець адагнаці да таго пана, чые стада ёсьць, а іспаш маець абвесьці людзьмі староньнімі і акопаваці з тымі ж людзьмі; тагды тый павінен іспаш заплаціці, чые стада шкоду ўчыніла. Ведзьжа вызваляе толькі стада сьвярэпее, абы на іспашы ня было займавана. Стт. 467. Твае коні кажны раз іспаш мне робяць. Нсл. 225.