- абцяжлівасьць-ці, ж.—притеснение, Нсл. 355 обременительность. Ніякае ад пана ня маем абцяжлівасьці. Нсл. - абцяжлівы, -вая-вае—притеснительный, стеснительный. Абцяжлівы прыгон. Нсл. Абцяжлівая работа. Тм. - аб-цяць-цінаць,—см. под цяць. - абцінак-нка, предл.-нку, м.—обрубленный ствол дерева, Нсл. 355 обрубок ствола, Дел. обрезок вообще. Абцінак елкі. Нсл. Прывёз двору абцінак елі. Дел. Уменьш. абціначак-чка, предл.-чку. Нсл. 355. Абціначак яліначкі закудравіўся хораша. Нсл. - абцубацца-аюся-аешся, соверш.—замочить в грязи низ одежды. Ксл. Ішла па балоце й дужа абцубалася. Слабада, Чаш. (Ксл.) - абцугі-гоў-гом, мн.ч. предл.-гох, единств. ч. нет,—клещи, Раст: Северск. 139; Шсл.—железные, кузнечные, слесарские и сапожнические клещи, Нсл. 355 щипцы. Ар.; Гсл.; НК: Очерки, 349; Ксл.; Дел. Падай, сынку, абцугі вырваць цьвіх. Ст. Выцягні гвозд ды палажы абцугі на месца. Ісачкова, Аз. (Ксл.) Без абцугоў ня выймеш гвазда. Нсл. Абцугамі выцягнуў гвозд. Дел. Уменьш. абцужкі-коў-ком, мн. ч. предл. -кох. НК: Очерки, 350; Ар.; Дел.; Нсл. 355. Заваліліся нейдзе нашы абцужкі. Ст. Уменьш. абцужыкі-каў. НК: Очерки, 350. - абцудзіць,—см. под. цудзіць. - абцуж-кі,-ыкі,—см. под. абцугі. - абцуліндьі-даў, единств. ч. нет. 1.—огромные клещи. Нсл. 355. Абцуліндаў гэтых аднэю рукою не падымеш. Нсл. 2. (перен.)—здоровые руки. Нсл. 355. Луч толькі ў вабцулінды ягоныя, жывога ня выпусьціць. Нсл. - абцурыць,—см. под цурыць. - абцюпацца,—см. под цюпаць. - абчапацца,—см. под чапацца. - абчаркавацца,—см. под чаркавацца. - абчмарыць,—см. под чмарыць. - абчысьціць,—см. под чысьціць. - абы, абыб I, частица—лишь бы. Употребляется в предложениях, выражающих желание. Абыб злавіць у рукі. Нсл. 1. - абыб II, союз—только бы, Дел. чтобы только, Нсл. лишь бы, только бы. Ксл. Соединяет придаточные предложения желания. Абыб грошы, усе будзе. Нсл. Не глядзі бяла, абыб рабоча была. Послов. (Тм.) Хоць бы мы морам плылі, абыб барзьдзей удварэ былі. Нсл. Ведаем, абыб злавіць яго, дык дамо. Карма, Куз. (Ксл.). - абыходзіць,—см. под ісьці, хадзіць. - абы-хто (Ар.; Ксл.), абыхта (Нсл. 2), абыкаго, абы-каму и т. д., неопредел. местоимение, 1.—всякий, каждый, Нсл. 2; МГсл. безразлично кто, любой, Гсл.; Ар. лишь бы кто, кто угодно. Ксл. Гэта можа зрабіць абыхто. Пустынкі, Сян. (Ксл.) Гэ. так абыхта ўзумее. Нсл. Туды не абыхта сунецца. Нсл. 2.—кто-либо, кое-кто. Нсл. 2; Растсл.; МГсл. Абы-хто няхай ідзець. Нсл. Пашлі абыкаго. Нсл. - абыдны-ная-нае—обыдённый, повседневный, заурядный. Відаць было, што спадзявалася яго, бо, замест абыднае адзежы, мела на сабе мяккую белую столю. Кво вадыс 258. - абыяк (Нсл.), абы як (Ксл.; Ар.), нареч.—как-нибудь, (Нсл. 2; МГсл.; Растсл.) как попало, Гсл. лишь бы как, как угодно, Ксл. кое-как, как попало, спустя рукава. Ар. Абыяк зрабіў. Ст. Абыяк перазімуем. Нсл. Няма чаго спадзявацца на абыяк, а надабе старацца загадзя. Нсл. Абыяк прышло, лёгка й з рук зышло. Тм. Абыяк зышло і добра. Навікі, Віц. (Ксл.) - абы-які (Нсл. 2), абы-які (Ксл.; Ар.) 1.—какой-либо, Нсл. хоть какой-нибудь, Дел. лишь бы какой, (Ар.) какой угодно. Ксл. Абы-які чорт наваліцца. Нсл. Абыякую шаўлюгу вазьмі. Нсл. Абы-якае месца адзяржаць. Дел. Бяры абы-якую сякіру і бяжы баржджэй. Высачаны (Ксл.) 2.—равнодушный. Пленум ня мог стацца абы-якім да выяўленьня нацанальнае дэмократы. Асьвета, 1929, Но.10, стр. 9. - абыдзень, нареч. 1.—в течение одного дня. Нсл. 356. Абыдзень зьвярнуўся. Нсл. 2.—почти ежедневно. Нсл. 356. Абыдзень к нам ходзе. Нсл. - абыйдзе,( Нсл. 2) абыйдзе, нареч. 1. везде, во всяком месте, Нсл. 1 где-либо, в любом месте, ( Гсл.; Ар.; Ксл.) лишь бы где, Шсл. где попало. Ар. Абыйдзе знойдзеш гэтага; абыйдзе прымуць. Нсл. Паклаў абыйдзе, дый ня помніш. Нсл. 2.—где-нибудь. Нсл. 1. Абыйдзе дастаць трэба. Нсл. 1. - абыймо-ма, ср.—объем. Войш. - абыймаць, абымаць,—см. под імаць. - абымацца,—см. под імацца. - абыймы-маў, единств. ч. нет.—обьятия. - абыйці, абысьці,—см. под ісьці. - абык-ку, м. 1.—обыкновение. Нсл. 356. Абыку такога ў нас няма. Нсл. 2.—привычка. Нсл. 356. Абык узяў хадзіць у карчму. Нсл. - абы-калі (Нсл. 2), абы-калі (Ксл.; Ар.) 1.—когда угодно. Нсл. 2. в любое время, безразлично когда, Гсл.; Ар. в любое время, когда-нибудь. Ксл. Прыду абы-калі. Нсл. Абы-калі аддасі. Нсл. Абы-калі можна зайсьці да нас. Нсл. 2.—изредка. Нсл. 2. Абы-калі бывае ў нас. Нсл. - абыкаць-аю-аеш-ае, несоверш.—привыкать. Нсл. 356. Соверш. абыкнуць-нунеш—привыкнуть. Нсл. 356. Абыкай, абыкнеш нехаця. Нсл. - абыклы-лая-лае—обыкновенный, Нсл. 356; Ксл. обычный. Гэта ў яго абыклы парадак — гэта тут, а гэта там. Дабрамысьль Лёз. (Ксл.) Абыклым способам рабі. Нсл.