●бэза-зы-зе, ж.—бузина. Гсл.; Нсл.41.
●бэзавы-вая-вае, 1. бузинный. Нсл.41. Бэзавы цьвет. Нсл.
2. сиреневый. Нсл.41.
●бэйбас-аса, предл.-асу, зват.-асе, м.—увалень, лентяй. Ксл. Ходзе, як бэйбас. Сіроціна Сір. (Ксл.).
●бэкаць-аю-а повел., -ай-айма, несоверш. —неумело читать, складывать звуки в слог. Ар.; Шсл. Бэкае сабе пад нос, і ніхто яго не разьбярэць. Ст.
●Бэльг-льга, предл.-льгу, зват.-льжа, м. —бельгиец.
●бэльгійс-кі-кая-кае—бельгийский.
●Бэльгіца-цы-цы, ж. бельгийка.
●бэнзабодка-дкі-дцы, ж.—бензозаправочная колонка, бензоколонка.
●бэнзамер-ра, предл.и зват.-ру, м. бензомер.
●бэнзына-ны-не, ж. бензин. Ар.
●бэнься-ся, предл.-сю; мн. ч.-сі-сяў, н.—внебрачное дитя. Шсл. Круцілася яна зь дзяцюкамі, пакуль не дабыла сабе бэнься. Раўнапольле Сьміл. (Шсл.).
●бэнцнуць-ну-неш-не, соверш.—ударить. Ксл. Як бэнцнуў яго па галаве — тутака яму і ўсё. Шаркі Куз. (Ксл.).
●бэрбэрскі-кая-кае—берберский.
●Бэрбэры-аў, мн. ч.—берберы, население западной части Северной Африки (Морокко, Алжира, Туниса, Ливии).
●Бэрбэрыца-цы-цы, ж.—берберка.
●бэрла-лы, общ.област.—неповоротливый и некрасивый человек. Ксл. Вунацька наша бэрла пашла. Беліца Сян. (Ксл.).
●бэрсаць-аю-аеш-ае, несоверш. — нечисто, спеша жать, Шсл. употребляется вместо глаголов движения, когда делаеш что-л. неаккуратно, негладко, нечисто; спутывать, перемешивать. Ар. Якое яе жніво: бэрсае дый толькі. Ст. Соверш. збэрсаць —нечисто сжать (скосить, сгрести и т.п. С.). Шсл., запутать, перемешать. Ар. Ат, збэрсалі, спаскудзілі палосу. Ст. Прич. збэрсаны. Шсл. Жыта збольшага збэрсана. Ст. Соверш. пабэрдзаць, пабэрсаць —неаккуратно что-л. сделать: сжать, сгрести, скосить и т.д. Шсл. Ну й панчоху ты робіш: вочкі ўсяроўна, як куры пабэрдзалі! Даўнава Пух. Нячыста пажалі: пабэрсалі з большага дый толькі. Ст.
●бэсьціць, бэшчу, бэсьціш-це, несоверш., перех.—бесчестить. Шсл. бесчестить словесно. Ар. Рабі, рабі гэтак: хай бэсьцяць людзі. Ст. Соверш. збэсьціць —обесчестить словесно. Ар. Збэсьцілі людзі дзеўку. Ст.
●бэсьціцца, бэшчуся, бэсьцішся 1. уподобняться животным. Гсл.
2. становиться разнузданным, распущенным. Соверш. разбэсьціцца—стать разнузданным. Ар. Разбэсьціўся дзяцюк.
●бэтон-ну, предл.-не, м.—бетон.
●бэтанаваньне-ня, предл.-ню, отгл. имя сущ.(к бэтанаваць)—бетонировка.
●бэтоньнік-іка, предл.-іку, зват.-іча, м. —бетонщик.
●бэтановы-вая-вае—бетонный.
●бэтанаваць, -ную-нуеш-нуе, несоверш. —бетонировать.
●бгаць, бгаю, бгаеш-ае; повел. бгай, бгайма, несоверш., перех. 1. тискать, запихивать. Гсл.; Нсл.18. Бгаць адзежу ў скрыню. Вост. (Даль). Ср. гбаць.
2. гнуть, сгибать. Вят., Вост.(Даль 143). Соверш. разабгаць—розогнуть, разворотить. Нсл. 550. Разабгаць кулак, палцы загбаныя. Нсл.
3. мять. Вят., Вост.(Даль 143). Памажы, Божа Маці, наш каравай бгаці. Свад. песня.
4. комкать. Вят. Вост.(Даль 143). Бгаць адзежу ў скрыню. Даль. Соверш. забгаць, забгаю-аеш-ае. Вят., Вост.(Даль 143). 1. согнуть.
2. скомкать. Вят., Вост.(Даль 143). Усе забгаў у кучу. Вят., Вост.(Даль.). Прич. забганы —согнутый, смятый. Нсл. 598. Забганая белая наметка, хустка. Нсл. Соверш. убгаць—втиснуть, вместить. Ксл. Ледзь убгаў у вадзін мех абсыпку. Лужасна Куз. (Ксл.). Ня туды ўбгаў. Нсл.18.
●бгацца, бгаюся, бгаешся, соверш. 1. тиснуться, продираться в тесноте. Нсл.18. Куды ты бгаешся? Нсл. Соверш. убгацца. Нсл.18.,—вместиться. Вят., Вост.(Даль). Сюды ня ўбгаемся. Нсл.
2. гнуться. Соверш. разабрацца—разогнуться. Нсл.550. Усяго забгала ў кулак, ледзь разабгаўся. Нсл.
●беганіна-ны-не, ж.—суматоха, беготня. (Ксл.); Гсл. Зь вясельлям ягоным было толькі беганіны, што аж усе пазабіваліся. Азярэцк Сян. (Ксл.).
●беганіца-цы-цы, ж.— корова, требующая случки. Войш. Як беганіцы, за дзяцюкамі бегаюць. Войш.
●бегкасьць-ці, ж.—острота разума, Нсл.40. быстрота, беглость (счета, напр.). Гсл. Бегкасьць мае, зараз зразумее. Нсл.
●бегкі-кая-кае, 1. быстрый в ходу. Нсл.40. Бегкі конь. Нсл.
2. острый разумом. Нсл.40. Бегкі малец. Нсл.
●бегма, нареч. 1. бегом. Нсл.40:, Гсл.
2. усиливает значение глаг. „бегчы." Бегма бяжыць ад работы. Нсл.
●бегчы, бягу, бяжыш, бяжыць, бяжым, бяжыцё, бягуць; прош. вр. бег, бегла, беглі, несоверш. 1. бежать. Шсл.; Гсл.; Ксл. Надабе барджэй бегчы дамоў, бо не пасьпею на вячэру. Ст. Куды вы бяжыцё? Ст. Бяжыма туды. Ст. Ня надабе бегчы так шыбка. Селядцова Беш. (Ксл). Прич. наст. вр. бягучы-чая-чае—бегущий, НК: Пособ. 150; Нсл. бегающий. Шсл. Супасі, Спадару, нашую стаду і ўсякую стачынінку ад гада бягучага, ад зьвяра ліхога. НК.: Пособ. 150.
83 👁