Старонка 1037
 ◀  / 1324  ▶ 
саладуха-ўхі-усе, ж.—кулага, Ксл.; Шсл. известный в Великолитве квас. Ар. Калі вы паясьце гэтую саладуху, што навадзілі паўцэбра? Ст. Саладуха ўдалася салодкая. Сьвярдлы Беш. (Ксл.). саладушнік-іка, предл-іку, зват-іку, зват-іча, м.—пряник (род пряника, С.), делается из пшеничной муки с примесью патоки. Лук'янова Бельск. п.(Дсл. подаляскаш). саладзёць-ёю-ёеш-ёе, несоверш.—становиться слаще. саладзіня-ні-ні, ж.—сладость. Ар. саладзіць-джу, салодзіш-дзе, несоверш., што—сластить, делать сладким. Ар. Соверш. засаладзіць—засластить. Ар.; Шсл. Так засаладзіў, аж горка стала. Ст. падсалоджаваць, -джую-джуеш-джуе, несоверш.—подслащивать. Шсл.; Ар. Падсалоджаваць ня трэба, і так соладка. Ст. падсаладзіць, соверш.—подсластить. Шсл.; Ар. Падсаладзіўшы, сталі есьці, а так не хацелі. Ст. саладжавы-вая-вае—слащавый. Ар. саладжэльня-ні-ні, ж.—кондитерская. саладжэльнік-іка, предл-іку, зват-іча, м.—кондитер. саладжэнікі (один саладжэнік)-каў, м., неол.—пирожные. саламаха-хі, ж.—род кушания из муки. ПНЗ. саламяны-ная-нае—соломенный. Ар.; Шсл. Не напаткаў саламяных стрэхаў. Шакун: Сьлед, 13. Саламяная страха яшчэ крапчэйшая, як якая з гонтаў. Ст. саланіна-ны-ны, ж.—сало, Гсл. соленое сало. Гсл. салапяка-кі, общ. 1. имеющий-щая привычку высовывать язык. Ар.; Гсл. Разявякаў, салапякаў зыбралася шмат. Купала. 2. ротозей, с глуповатым видом, Шсл. слюнтяй, слюнявый, разиня. Гсл. Вось дзе салапяка: пазірае й ня бача! Ст. 3. имеющий привычку высовывать язык. Гсл. асалапелы. Стаяць асалапелыя. ЗСД 34. Дзе-ня-дзе ўзьляціць асалапелая перапёлка. ЗСД 120. Л. упяў у яго свой асалапелы пагляд. Тм. 259. Недалужна кідаліся туды-сюды асалапелыя ваякі. Тм. 306. салавёй-ўя, м.—соловей. Ар. салавёйка-кі, м.—соловушка. Досыць, досыць, салавейка, у кусьце шчабятаці; хочуць цябе салавейку зь сьвету жжыць. Міхайлавец Стдуб.(Косіч 10). Ды есьць ты, мой татухна, у гарадочак, купі ты мне, татухна, салавейку. Бародзінка імгл.(Косіч 235). Ох ты, татачка, салавеечка, не 'ддавай дачкі замуж. Росуха імгл.(Косіч 40). салётра-юры-ры, ж., хим.—селитра. Ар. І горкай салетрай лёг сьнег затварожаны. Крушына: Творы, 17. салёнка-нкі-нцы; мн. ч., род.-нак, ж.—счищенный от кожицы варённый картофель. Растсл.; ПНЗ. салёпа-пы, ж.—салоп. Ар. салядэра-ры-ры, бот., ж.—сераделла. Ар. салянка-нкі-нцы, ж. 1.—солонка. Ар.; Шсл. Падай соль у салянцы. Ст. 2. 1/6 бочки. Гордз. Ак. 3. мера сыпучих тел в 4 четверика. Ксл. Пасадзіў дзьве салянкі бульбы. Луб'ева Аз. (Ксл.). салявік-ка, м.—соляной мешок. Войш. Уменьш. салявічок-чка. Войш. саліць-лю, соліш-ле, несоверш., перех.—солить. Соверш. пасаліць-лю-ліш-ле, перех.—посолить. Соверш. прысаліць-лю-ліш-лі, перех.—немного добавить соли, Шсл. посолить немного или дополнительно. Прысаліце крыху капусты; смачней будзе. Ст. дасаляць-яю-яеш-яе, несоверш. 1. солить дополнительно. 2. досаждать, надоедать. Нел. 143. Дасаляеш, дасаліў ты імне, як воміг у горле. Нел. дасаліць, соверш. к дасаляць 1, 2. Трэба троху дасаліць крышаны. Ст. салуп, салып, отгл. частица.—озн. мгновенное высовывание и прятание языка при соприкосновении к нему губ. Нел. 600. Не твоё дзела тут мяшацца! Тваё дзела салуп, салып ды ў рот—т.е. подлизывать языком свой нос. Нел. салупайла-лы, общ.—лизоблюд. Нел. 599. Вытні па лобе ложкаю салупайлу гэтага, каб ня лізаў міскі. Нел. салупаць-аю-аеш-ае, несоверш., каго-што. 1. высовывать язык. Нел. 599. Не салупай языка. Нел. 2. шалить, свойственно детям, высовывая и прятая язык. Перастань салупаць, дзеўкі язык адрэжуць. Нел. Отгл. имя сущ. салупаньне-ня, а) высовывание языка из шалости. Нел. Салупаньням дражніцца. Нел. б) облизывание тарелок, блюд и проч. Нел. Салупаньням не наясіся. Нел. 3. каго-што,—лизать. Нел. Соверш. пасалупаць, каго-што—полизать. Нел. 600. Рукасты кот пасалупаў сьмятанку. Нел. салупнуць, -ну-нёш-нёць-нём-ніцё, однкр. к салупаць 1, 2. Салупні язык. Нел. высалупаць-аю-аеш-ае, несоверш., каго-што—выставлять на показ, высовывать. Нел. Высалупаць язык, пуза. Нел. Матка ўсюдых высалупае сваю дачку. Нел. высалупіць-плю—высунуть(язык). ПНЗ., соверш. к салупаць, высалупаць, каго-што—выставить на показ, высунуть. Нел. 96, 900. Чаго ты стаіш, высалупіўшы вочы? Нел. Высалупі язык, пакажы што ў цябе на ім. Нел. Нашто ты высалупіла свае дзеці людзём на падзіў? Нел. Прич. высалуплены—выставленный наружу
Нават дробная праўка будзе карыснай. Не стаўце знакі націску, каб словы лепш знаходзілася праз пошук.
125 👁
 ◀  / 1324  ▶