бейшая. Таму ткалі сукно, сукно валілі і шыюць бурное. Цяпер буркай называюць, а даўней бурное. Шылі з башлыком. Бяларучы Лаг. 2. Мужчынскі сачак. А мушчынам шылі такія буркі, сачык такі пашыіш. Саччэш сукна і с сукна шылі буркі. Засценак Лаг.
БУРКАВАНЫ дзеепрым. Брукаваны. Вы на новай буркаванай дарозе ехалі? Там добра ехаць на машыне. Няровы Валож.
БУРКАТНЯ ж. Невыразная, неразборлівая гаворка. Ото ж ужо вучань! Будзе сядзець і ўвесь урок зіркаць ва ўсе бакі, а вызавіш, дык не разгавор, а буркатня нейкая. Будслаў Мядз.
БУРКІ толькі мн. Суконны строчаны абутак, на ваце, які носіцца з галёшамі. Холадна як сёньня, трэба стаяк запаліць, а ты пойдзеш, то буркі абувай — марос. Ляхавічы Дзярж. Валёнак німа ш чаго валіць, прышлося буркі купляць. Буркі цёплыя, на базары з рук продаюцца. Аздзяцічы Барыс.
БУРЛІШЧЫ прым. Бурлівы, шумны. Пагода такая бурлішчая, кудаса, завяруха, назаўтры засыпле. Савоні Стаўб.
БУРМІСТР м. У час Вялікай Айчыннай вайны ў акупіраваных раёнах — стараста, завербаваны з мясцовага насельніцтва. Паліцаі мяне схапілі, бурмістр кажа: „Кідайця ў цяпло". Яны гушкнулі і паставілі. Каранец Бярэз.; параўн. польск. burmistrz ням. Bŭrgermeister 'тс'.
БУРНОС, БУРНУС м. Уст. 1. Доўгая вопратка з шырокімі рукавамі з даматканага сукна. Тады плашчоў ні было і шылі ад дажджоў, ат сьнягоў доўгія бурносы. Бурносы шылі з башлыкамі. Як завея, а едзіш куды, нацягнуў бурное, башлык на галаву і цёпла. Бяларучы Лаг. Зімой у дорогу апраналі бурное. Палессе Мядз. 2. Верхняя жаночая вопратка з даматканага сукна. Мамін бурное, я помню, доўга у каморы вісеў, а тады на валёнкі папаролі. Рудня Чэрв. Бурносы і бабы і дзяўчаты насілі. Малмыгі Віл. 3. Традыцыйнае верхняе мужчынскае адзенне з даматканага шэрага, чорнага, карычневага сукна. Далі Ігналю добры бурнус, брыль, камізэльку, пасталы. Стаў жыць у маёнтку Ігналь. Ракашычы Уздз. 4. Плашч. Вось толькі-толькі надзела бурное і некуды падалася. Краснае Маладз. параўн. польск. burnus 'від зімовай вопраткі'.
БУРСА ж. Трупа, кампанія. Хадзілі па валачоннаму, да нас першая бурса ні дайшла. Я рубель прыгатовіла, а іх німа й німа, я ўжо думаю, ні прыдуць. А тады другая бурса. Савоні Стаўб.
◊ У дзве (тры) бурсы — за два (тры) прыёмы, разы. А давай мы асавяке на саленё парэжам, табе ляхчэй будзя, у дзьве бурсы тады ўсе грыбэ адварыш. А так трэба будзя ў тры бурсы гатовіць. Савоні Стаўб.; параўн. польск. bursa 'тс'.
БУРУ-БУРУ-БУРУ выкл. Словы, якімі падзываюць авечак. Вуру-буру-буру, буруські мае! Бытча Барыс.
БУРЦАКІ толькі мн. Кулін. Пячэнне. Ну, маці, бурцакі ў цябе ўдаліся. Палачаны Маладз.
БУРЧАК м. Разнавіднасць гароху пасяўнога (Pisum sativum). Бурчак самы лепшы гарох, тоўсты такі, жоўцінькі. Залазоўе Віл. У бурчаку струкі таўстыя такія, і многа на 'нным каліве струкоў. Бытча Барыс.; параўн. польск. burczak 'тс'.
БУРЫЦЦА незак. Разбурацца, рушыцца, абвальвацца. Узяла ды столь абурылася, дык я крычу: „Людзі, столь бурыцца!" Дукора Пух.
БУРЫЦЬ незак. Распускаць вязанне. Пабурыла троя вязаных штаноў. Ест йшчэ рубашка, але кепска бурыць. Дукора Пух.
БУСАК м. Узгорак. Бяжы, яны ўжо на бусак паднімаюцца. Даўгінава Віл.
БУСЛА м. Мера вадкасці ёмістасцю каля 3,3 літра. У казённай манапольцы сама больша мера гарэлкі гэта гарняц, а па-нашаму, падзеравенску, бусла. Мікалаеўшчына Стаўб.
БУСЛІК м. Уст. 1. Мера вадкасці, роўная 100 г. Хлопцы, давайця зробім па бусліку. Вялікая Вуса Уздз. 2. Мера вадкасці ёмістасцю каля літра. Бусьлік — гэта бутылка такая круглая, літар туды лезе. Ігрушка Круп.
БУСЛОВЫ прым. Бусліны. Гняздо бусловае ё ў нас, на могілках яно. Вецярэвічы Пух.
БУСЬКО м. Заал., ласк. Тое, што і бацйн¹. Нінка, дачушка, паглядзі! Ужо бусько з выраю прыляцеў да нас. Юр'ева Смал.
БУТАЛЬ м. Вялікая бутэлька. Буталь малака прывязу. Дукора Пух. Яшчэ былі, помню, бутлі на дзесяць літраў, аплятаныя. Рудня Чэрв. Помню, трапатына стаяла ў бутлях. Канстанцінава Мядз. // перан., неадабр. Таўстун. Буталь гэты, бач, як разьеўся. Цялякава Уздз.; параўн. польск. butla, butel 'тс'.
БУТЫШКА ж. 1. Бутэлька. Посная масла стаіць у бутылцы. Вецярэвічы Пух. Во якрас бутылкі трэба здаць. Нізок Уздз. 2. У значэнні: бутэлька віна, гарэлкі. Гэта ш столькі бутылак было — усе пашлі. Гілікі Валож.; параўн. рус. бутылка 'тс'.
БУХАН м. Абаранак. Колісь цукерак такіх, як цяпер, не было, толькі буханы пяклі, але ш і яны былі смачныя. Бясяды Лаг.
БУХАЦЬ незак.
◊ Бухаць як у бочку — моцна кашляць. Наша цётка натта ш прастудзілася, цэлую ноч бухала як у бочку. Цялякава Уздз.
БУХМАТЫ прым. Таўстаморды, увесь як наліты (пра чалавека). Бухматы — кажуць на таго, у каго шчокі тоўстыя і сам, як булачка. Савоні Стаўб.
БУХМЫ толькі мн. Буфы. Во была мода
127 👁