дзена (пра надвор'е). Ідзі ў хату, бо тут сядрава. Малахоўцы Бар. Сёня ўжэ сядраво. Масілавічы Сл., Тухавічы Лях. Зраніцы было сядрова. Лапічы Асіп.; гл. сядравы.
СЯДРАВЫ, СЯДРОВЫ прым. 1. Халодны, сцюдзёны. От сядрава раніца! Ночы сталі сядравы. Малахоўцы Бар. Сядравая раніца. Тухавічы Лях. У нас большую часць кажуць — раніца сядрова, як халодная раніца летам ці пад восень. Альхоўцы Лях.; параўн. літ. siaudrùs 'гулкі, звонкі (ад холаду)', siaudìmas 'гул, гудзенне, шапаценне'. 2. Цвердаваты, хрумсткі, ядраны. Сядравая яблыка. Тухавічы Лях.
СЯДРАНА прысл. Тое ж, што і сядрава. Сядрана надварэ: халодна, зябка. Рудня Астравітая Чэрв.
СЯДРАНЫ прым. Тое ж, што і сядравы. Раніца сядраная, зяпкая, ядраная, адзявайся. Рудня Астравітая Чэрв.
СЯДУН м. Дзіця, якое яшчэ не можа хадзіць. Сядун — няскора пачынае хадзіць. Мярэцкія Глыб. Сядун ня скора ходзіць. Ракаўскія Швянч. Сядун — дзіця, якое доўга не пачынае хадзіць. Быстрыца Астр., Магуны Паст. Сядун ня хоча поўзаць. Вялікія Нястанавічы Лаг. ∇ Яна сядзіць як сядун, няспорна ў яе работа. Валынцы В.-Дзв.
СЯДУХА ж. Хворая, у якой баляць ногі. Яна сядуха — ходзіць на двух кійках. ∇ Лёня сядзіць як сядуха, у яе ногі ад маленства баляць. Валынцы В.-Дзв.
СЯДЫ-ТАДЫ прысл. Часам, часамі, зрэдку, іншы раз. ◊ Сяды-тады прыходзіць да нас. Номікі Бабіц.
СЯЗОН м. Сезон, час уборкі. Усякая работа свой сязон маіць. Азаркі-Пудавінка Мядз.
СЯКАНКА ж. Карыта, у якім сякуць што-н. У сяканцы сякуць зеля, бульбу свіням. Груздава Паст.
СЯКАНКА ж. кулін. Верашчака. Сяканку вараць так: насякуць дробнянько мяса і вараць, а патом паткалочваюць пшоннаю мукою — гэта сяканка. Дакудава Лід. Дробнянька мяса пасякуць і паткалоцяць — і сяканка. Альхоўка Навагр.
СЯКАЎКА ж. Тое ж, што і сяканка. Карыта, у якім сякуць бульбу свіням — сякаўка. Груздава Паст.
СЯКАЦЬ, СЯКАТЫ, СЯКАТЭ незак. Смаркаць. Сякае носа. Ісерна Слуц. Сякаты носа. Дзмітравічы Кам. Сякаты суплі. Сіманавічы Драг. Сякатэ суплі. Радастаў Драг.; параўн. польск. siąkać 'тж'.
СЯКАЧ гл. СЕКАЧ
СЯКЕРА ж. Тапор, сякера. Ё сякера, што дрова рубяць. Івашкаўцы Смарг. Сякера таней, калун таўсцейшы, большы. Малахоўцы Бар. Трэба гастрыць сякеру. Ліпнікі Вільн. Сякера гостра. Дзяніскавічы Ганц. Дзе мая сякера? Лоск Валож. Каб была сякера — была п яго забіўшы. Узяў сякеру і абухом таўчы. Гемзы Шальч. Сякераю калоць буду дровы. Лука Нараўк. Дровы сякерай шчапаюць. Дакудава Лід. Сякераю рубаюць дрова. Кіралі Шчуч. Сяку дзераво сякераю. Дзяніскавічы Ганц.
82 👁