537. Клябаня — плябанія, сядзіба ксяндза.
543. Гудзіць — лаяць, абгаворваць.
554а. Парахвія — парафія, прыход, акруга, якую абслугоўвае адзін свяшчэннік; ніжэйшае звяно царкоўнай арганізацыі.
557. Пацеры — тут: малітвы.
602. Бароніць — тут: забараняе.
605, 606. Уладыка — архірэй, вышэйшы царкоўны чын.
624. Намёк на непрыстойныя паводзіны пападдзі.
626. Альвар — пачатковы падручнік лацінскай мовы, складзены езуітам Альварасам (Нос., Слов., 5).
631. Плеш — маецца на ўвазе танзура ў ксяндза (лац. tonsura — стрыжка), выгалены кружок на макаўцы, знак прыналежнасці да каталіцкага духавенства.
643. Паланамар — панамар (грэч. paramonarios — паслугач), царкоўны дзячок.
645. Алтарысты — касцельны служка.
652. Гл. таксама 560.
Чыноўніцтва. Начальства. Казна. Падаткі.
Хабарніцтва
653. Ваявода — правіцель, дзяржаўца пэўнай адміністрацыйнай адзінкі (воласці, павета) Вялікага княства Літоўскага. У Стараж. Русі — галава горада.
654. Камісар — з часоў Вялікага княства Літоўскага ўрадавая асоба, якая выконвала тое або іншае дзяржаўнае даручэнне.
655. Стан — тут: паліцэйскі павятовы ўчастак; пры́стаў — паліцэйскі чын, вышэй за яго па чыну быў іспраўнік.
657. Станавы — начальнік стану, паліцэйскі чын; міравы — суддзя па дробных справах.
658. Цітул, тытул — ганаровае званне, называнне па чыну, годнасці.
659. Столак — лаўка, услончык.
663. Пры пераважаючай непісьменнасці дарэвалюцыйнага сялянства пісар (у валасным праўленні) быў вялікай, важнай фігурай на вёсцы. Сваім становішчам пісар часта злоўжываў, жывучы за кошт сваіх «кліентаў».
664. Ісар — асабовае мужч. імя (яўр.).
665. Каламар — чарніліца.
667. Дзяк — тут: тое, што і пісар; чыноўнік, сакратар установы, прыказа ў Стараж. Русі. Пар.: Быть тому так, коли пометил дьяк. (Даль, Слов., I, 439).
697. Піўнічы — пасада сярод панскай чэлядзі, півавар.
704. Новы начальнік больш патрабавальны.
706. На месца, якое вызвалілася, заўсёды знойдзецца чалавек. Месца — тут: пасада.
709—712. Гл. папярэднюю заўв.
724. Пра таго, хто працівіцца волі начальства.
740. Кука — тут: хабар.
755. Акцыдэнцыя — хабар.
761. Вырачка — выгада.
764. Тлумач. Шэйна — «ніякая справа без выдаткаў не абыдзецца» — уяўляецца нам недакладным. Прыказка гэта больш намякае на хабар.
87 👁