378. Чалавек вучоны як хлеб пячоны. І. Курбека, 1961, Докш. 13.9.7. 379. Невучоны што сляпы. І. Сагарава, 1950, Браг. 8.1.35. 380. Што надакучыць, то і вучыць. Ром., Зап., III, 235. 381. Што мучыць, тое вучыць. Сержп., 23. 382. Не ўчэнне, а мучэнне. Ляцкий, 28. 383. Не навучыцца, пакуль не намучыцца. Fed., 199. 384. Без мукі няма й навукі. А. Мацкала, 1965, Іў. 13.10.3. а) Без мукі не набыць навукі. Рапан., 175. б) На то й навука, каб была мука. Ляцкий, 24. 385. Навука не ходзіць без друка. Бяльк., 158, Касц. 386. Навука не піва — у рот не ўльеш. Сах. 387. Хочаш многа знаць — трэба мала спаць. М. Бандарэнка, 1966, Маз. 13.3.29. 388. Меней знаў — даўжэй спаў. Янк., Дыял., III, 162, Акцябр. а) Мала ведаў — даўжэй спаў. Янк., Дыял., III, 162, Глуск. 389. Навука дорага каштуець. Дразд. 390. Разумны ведамі не выхваляецца. Рапан., 180. 391. Вучыць не спяшайся. Янк., 160. 392. Вучыцца — не ляніцца. Г. Лось, 1949, Бабр. 9.5.4. 393. Добра таго вучыць, хто хоча ўсё знаць. Хрэстам., 315. 394. Жалеза куй, як гарачае, вучыся, як вучыцца. Янк., 161.