ЗЪИНАЧЕНЫЙ, прич. стр. отъ д. гл. Зъиначиць. Перемѣненный. Зъиначенъ порядокъ, и пошло сусимъ другое.
ЗЪИНАЧИВАЦЬ, сов. Зъиначиць, гл. д. Отмѣнять. Зъиначивацъ, зъиначиць порядокъ.
ЗЪИНАЧИВАЦЬЦА, сов. Зъиначицьца, гл. возвр. Измѣняться въ характерѣ. Нашъ дзядзька ставъ зъиначивацьца, зъиначився; бывъ добръ, а цеперъ иный ставъ, якъ женився. Погода зъиначиваецца, зъиначилась.
ЗЪИНШАЦЬ, сов. Зъиншиць, гл. д. Подмѣнять. Не зъиншай моего товару. Зъиншивъ то, што я собѣ выбравъ.
ЗЪИНШАЦЬЦА, сов. Зъиншицьца, гл. возвр. Измѣняться. Зъиншаецца, зъиншився колеръ. Зъиншаецца, зъиншилась погода.
ЗЪИНШЕНЫЙ, прич. стр. отъ д. гл. Зъиншиць. Измѣненный, подмѣненный. Зъиншеный товаръ. Зъиншеное слово.
ЗЪИСЦИВАЦЬ, сов. Зъисциць, гл. д. Исполнять вѣрно. Ты николи не зъисциваешъ, не зъисцишъ слова, довгу.
ЗЪИСЦИВАЦЬЦА, сов. Зъисцицьца, гл. возвр. Оправдываться, дѣлаться вѣрнымъ, справедливымъ. Мое слово зъисциваецца, зъисцилось. Вѣсць не зъисциваецца, не зъисцилась.
ЗЪ-ЛЯКУ, въ знач. нар. Отъ испуга, испугавшись. Зъ-ляку поблѣднѣвъ.
ЗЪ-НАЙМУ, въ знач. нар. По найму. Служивъ зъ-найму.
ЗЪ НИКИМЪ, ЗЪ НИКОГО, ЗЪ НИЧИМЪ, ЗЪ НИЧОГО. См. Нихто, ништо.
ЗЪ-ОБАПОЛЪ, въ знач. нар. 1) Обоюдно, съ обѣихъ сторонъ. Зъ-обаполъ мене обижаюць. 2) По обѣимъ сторонамъ. Сѣнокосъ лежиць зъ-обаполъ рѣки. Пшеница зъ-обаполъ дороги.
ЗЪ-ОХОЦЦЮ, въ знач. нар. Охотно. Зъ-охоццю идзець въ некруты.
ЗЪ-РАННЯ, въ знач. нар. Съ утра. См. Зрання.
ЗЪУБОЖЕНЫЙ, прич. стр. отъ д. гл. Зъубожиць. Доведенный до нищеты. Зъубоженый хозяинъ.
ЗЪУБОЖИВАЦЬ, сов. Зъубожиць, гл. д. Доводить до убожества, до нищенскаго состоянія. Зъубоживаешъ, зъубоживъ мене, послѣдняго коня беручи.
ЗЪУБОЖИВАЦЬЦА, сов. Зъубожицьца, гл. возвр. 1) Нести лишніе расходы. Не зъубоживайся дзеля мене. 2) Доходить до крайней бѣдности. Зъубожившись, не скоро поправишся. 3) Представляться бѣднымъ. Дужо ты зъубоживаешся, зъубожився, якъ-бы нема за што и горѣлки купиць намъ.
ЗЪѢДАЦЬ, сов. Зъѣсць, гл. д. 1) букв. Поѣдать, съѣдать. Портить. Свиньни городъ зъѣдаюць. 2) Губить. Ты мене до кореня зъѣдаешъ, зъѣвъ.
ЗЪѢДДЗЕ, я, с. ср. Такое мѣсто въ посѣвѣ, которое, по своему положенію будучи близко къ жилью, къ дорогѣ или къ выгону, легко подвергается порчѣ отъ скота. Пшеницу посѣяли на самомъ зъѣддзю.
ЗЪѢДЗЕННЕ, я, с. ср. Съѣденіе. Руками отдавъ корову на зъѣдзенне вовкамъ.
ЗЪѢДЗИНЫ, -нъ, с. ж. употр. во множ. Хлѣбъ или трава въ полѣ, потравленные скотомъ. Зъѣдзины нечего жаць, хибо покосиць на подсцилку.
ЗЪѢДЗИЩЕ, а, с. ср. 1) Тоже, что Зъѣдзенне. 2) Тоже, что Зъѣддзе. Посѣявъ пшеницу коло выгону, на зъѣдзищи.
ЗЪѢДЗЬ, и, с. ж. 1) Тоже, что Зъѣддзе. Посѣяна пшеница на самой зъѣдзи. 2) Мѣсто, истоптанное скотомъ. На зъѣдзи коней не напасвишъ.
ЗЪѢДКИ, дковъ, с. м. употр. во множ. 1) Объѣдки, остатки отъ пищи. Вотъ тобѣ и спитки и зъѣдки! Посл. Поѣвъ, и зъѣдковъ не оставивъ. 2) Тоже, что Зъѣдзины. Зъѣдковъ косиць не можно.
ЗЪѢДНЫЙ, прил. 1) Снѣдный, годный въ пищу. Гето дзѣло зъѣдное, не кладзи близко, а сховай. 2) Удобный къ потравѣ. Зъѣдный лугъ. Посѣявъ пшеницу на зъѣдномъ мѣсцѣ.
ЗЪѢЗДЖАЦЬ, сов. Зъѣздзиць и Зъѣхаць, гл. ср. 1) Съѣзжать съ мѣста. Зъѣзджаць, зъѣхаць со двора. 2) Спускаться. Зъѣзджай зъ горы поцихеньку. Поковзнувся и зъѣхавъ въ самый низъ.
ЗЪѢЗДЖАЦЬЦА, сов. Зъѣхацьца, гл. общ. Съѣзжаться въ одно мѣсто. Паны зъѣзджаюцца, зъѣхались на хвэстъ.
ЗЪѢЗДЖЕНЫЙ, прич. стр. отъ д. гл. Зъѣздзиць. 1) Обветшалый отъ употребленія въ ѣздѣ. Давъ зъѣзджены колёсы. 2) Обезсиленный, изнуренный ѣздою. На зъѣздженомъ коню не вотъ много поѣздзишъ.
ЗЪѢЗДЖИВАЦЬ, сов. Зъѣздзиць, гл. д. 1) Доводить черезъ ѣзду до истощенія или порчи. Такъ гонючи, зъѣздживаешъ коній. Хорошаго зъѣздзили коня. Зъѣздзивъ коника, гарцуючи. Изъ пѣсни. 2) Бить чѣмъ либо гибкимъ. За што ты такъ его зъѣздживаешъ? Зъѣздзивъ его разы три лозиною по спинѣ.
ЗЪѢЗДЖИВАЦЬЦА, сов. Зъѣздзицьца, гл. возвр. Портиться отъ ѣзды. Колёсы зъѣздживаюцца, уже зъѣздзились. Бывъ то конь, да зъѣздзився. Посл. Полозы зъѣздзились у саней.
ЗЪѢЗДЗИЦЬ, 1) см. Зъѣзджаць. 2) см. Зъѣздживаць.
ЗЪѢЗДЗИЦЬЦА, сов. глагола возвр. Съѣздживацьца. Приходить изъ хорошаго положенія въ худшее чрезъ сумазбродную жизнь. Ѣздзивъ шесцёркою, а цеперъ зъѣздзився, ходзиць пѣшечкомъ.
ЗЪѢЗДЪ, у, с. м. 1) Съѣздъ, собраніе въ одно мѣсто. Зъѣздъ пановъ на хвэстъ. 2) Отъѣздъ. Госцямъ зъѣзду нема, што дзень гуляюць.
ЗЪѢСЦЬ, см. Зъѣдаць.
ЗЪѢХАННЕ, я, с. ср. Съѣздъ. Зъѣханне суддзей на слѣдство.
ЗЪѢХАЦЬ, 1) см. Зъѣзджаць. 2) въ знач. д. Ударить больно чѣмъ либо гибкимъ. Зъѣхаць кого бизуномъ по спинѣ. 3) въ знач. ср. Потерять состояніе. Якій бывъ богатый, а цеперъ зъѣхавъ на одзинъ конецъ и хлѣба нема.
ЗЪѢХАЦЬЦА, 1) см. Зъѣзджацьца. 2) перен. Придти въ бѣдность, въ худое положеніе. Бывъ кались богатъ, а цеперъ зъѣхався. Бывъ молодзецъ, да зъѣхався. Сличи Зъѣздзицьца.
ЗЪЮДАШИЦЬ, см. Юдашиць.
ЗЪЯВЕННЕ, я, с. ср. 1) церк. День Богоявленія Господня. На Зъявенне Паньское пріѣхавъ въ двору. 2) Чудное явленіе. Нѣйкое, кажуць, зъявенне явилося.
ЗЪЯВЛЕННЕ, я, с. ср. 1) Появленіе. Зъявленне вырыевъ. Зъявленне житныхъ червей. 2) Явка. Купцы съ товарами не дали становому зъявлення на кермаши. Зъявленне зъ збѣговъ.
ЗЪЯВЛЯЦЬ, сов. Зъявиць, гл. д. 1) Изъявлять. Зъявляць, зъявиць подзенькованне своё. 2) Представлять къ освидѣтельствованію. Зъявляць, зъявиць пашпортъ.
ЗЪЯВЛЯЦЬЦА, сов. Зъявицьца, гл. возвр. 1) Появляться. Черви житные знову зъявляюцца, зъявились на жицѣ. Откуль ты зъявився такій? 2) Являться, представляться. Ци зъявлявся, ци зъявився ты пану, становому?
77 👁