Старонка 203
◀ / 766 ▶
Молодыя молодзицы пѣсни пѣць, Удалые молойцы каравай печь. Изъ свад. пѣсни. ЗБИРКОВАЦЬ, кую, сов. глагола д. Бирковаць. Надѣлать много знаковъ ударами плетью или розгами. Збирковали спину порядкомъ. ЗБИЦЦЕ, я, с. ср. 1) Побои. Ци можно дойци до такого збицця. Захворала отъ збицця. 2) Смѣсь мякины и охоботья; вымолоченный колосъ. Дай збицця коню. ЗБЛАЗНОВАЦЬ, ную, сов. глагола ср. Блазноваць. По вѣтренности сдѣлать глупость. Якъ же ты зблазновавъ. ЗБЛАЗНОВАЦЬЦА, гл. общ. сов. в. Избаловаться. Хлопецъ зблазновался сусимъ; ни за што не берецца. ЗБЛЕКЛЫЙ, прил. 1) Увядшій, поблѣднѣвшій, поблеклый. Зблеклыя красочки. 2) Полинялый. Зблеклая стужка, сукенка. ЗБЛУКАЦЬЦА, сов. глагола общ. Блукацьца. Избаловаться, шатаясь. Конь зблукався, двора не пильнуець. ЗБЛУКУНЯЦЬЦА, сов. глагола общ. Блукуняцьца. Избаловаться, шатаясь, бродяжничая. Сблукунявшись по свѣту, якій ёнъ будзець работникъ въ дворѣ? ЗБЛЫШИЦЬ, сов. гл. ср. Блышиць. Сказать нелѣпость. Не первому тобѣ ёнъ такъ зблышивъ. ЗБОГАЧАЦЬ, сов. Збогациць, гл. д. Обогащать, надѣлять богатствомъ. Не ты мене збогачаешъ, альбо збогацивъ; Богъ мнѣ давъ, што я разбогацѣвъ. ЗБОЖЖЕ, я, с. ср. (Божій даръ). Всякій хлѣбъ въ зернахъ и въ посѣвѣ. Розпаго збожжя ёсць досиць. ЗБОЖНОСЦЬ, и, с. ж. Богобоязнь, милосердіе. Збожносць треба имѣць въ серцу. ЗБОЖНЫЙ, прил. Милосердый. Збожный человѣкъ кажному даець, хто просиць. ЗБОЙЦА, ы, с. м. Разбойникъ; имѣющій страсть къ дракѣ. Гетакого збойцу въ турму бы посадзиць, нехай не збиваець людзей. ЗБОКУ, нар. 1) Посторонь, стороною. Збоку идзи. 2) въ знач. предл. Подлѣ. Збоку дзеревни, збоку лѣсу дорога. ЗБОРЕНЫЙ, прич. стр. отъ д. глагола Збориць. Поваленный въ борьбѣ. Збореному нечего поправляцьца. ЗБОРИЦЬ, см. Бориць. ЗБОРНАЯ НЕДЗѢЛЯ, -ой -и, с. ж. Недѣля Св. Отецъ. Передъ зборною недзѣлею въ пятницу. ЗБОРНИЦА, ы, с. ж. Торговый день или однодневная ярмарка, бывающая въ первый торговый день Филиппова или Великаго поста. На зборницу купляпъ. Къ зборницѣ треба приготовиць. ЗБОРОХТАЦЬ, см. Борохтаць. ЗБОРЦА, ы, с. м. Сборщикъ. Зборца податковъ. ЗБОРЩИНА, ы, с. ж. 1) Сумма чего либо, взносимаго каждымъ по раскладкѣ. Не уси отдали зборщины хлѣба, яецъ. 2) Тоже, что Зборъ-коледа въ 1-мъ знач. ЗБОРЪ, у, с. м. 1) Собраніе разныхъ предметовъ. см. Зборъ-дружина и Зборъ-коледа. 2) Доходъ. Мало збору. 3) Собраніе людей, толпа. Въ збору мало што говорюць. 4) Церк. Соборъ. Concilium. Подлугъ вселенскаго збору. ЗБОРЪ-ДРУЖИНА, ы, с. ж. Собраніе людей разныхъ сословій и состояній. Тамъ были госци, зборъ-дружина. Хто ёсць въ карчмѣ? — А тамъ зборъ-дружина: жиды, хрисцяне и цыгане. ЗБОРЪ-КОЛЕДА, ы, с. ж. 1) Собраніе разнородныхъ сѣмянъ въ одну кучу. Дай коню зернятъ зборъ-коледы. Хлѣбъ нашъ изъ муки зборъ-коледы. 2) Куча разнородныхъ предметовъ. Прими отсюль гету зборъ-коледу. Коморка повна зборъ-коледы. ЗБОРЫ, овъ, с. м. употр. во множ. Приготовленіе въ путь или на работу. Не для чего тутъ великіе зборы. За догими зборами часъ поцеряли. Уси мои зборы, лапци да оборы. Посл. ЗБОЧИВАЦЬ, сов. Збочиць, -чу, чишъ, гл. ср. 1) Уклоняться въ сторону. Идзи прямо, не збочивай, а збочишъ, заблудзишъ. 2) Дѣлать что, не держась прямой линіи. Шій по нитцѣ, не збочивай, а збочишъ па нитку, сопсуешъ. ЗБРАКОВАНЫЙ, прич. стр. отъ д. гл. Збраковаць. Отброшенный по недостаткамъ, отвергнутый. Збракованая невѣста. Збракованый товаръ. ЗБРАКОВАЦЬ, см. Браковаць. ЗБРАТНІЙ, прил. Родной по братѣ. Збратній племенникъ, внукъ. ЗБРАТЪ-ДЗѢЦИ, ей, с. м. употр. во множ. Двоюродные, по прямой линіи. Мы съ тобою збратъ-дзѣци. ЗБРЕДЗИЦЬ, сов. глагола ср. Бредзиць. Солгать. Ты збредзивъ, што пана нима въ дворѣ, а вунъ ёнъ! ЗБРЕХАЦЬ, см. Брехаць. ЗБРИДЗИЦЬ, джу, дзишъ, гл. ср. сов. в. Придти въ омерзеніе. Ты мнѣ збридзивъ своею докукою. ЗБРИДЗИЦЬЦА, джуся, сов. глагола общ. Бридзицьца. 1) Получить отвращеніе отъ предмета, который прежде былъ одобряемъ или любимъ. Ѣвъ, смаковавъ, а цеперъ збридзився. 2) Тоже, что Збридзиць. Хлопецъ збридзився сусимъ, нихто его не любиць. ЗБРОДЗЕНЬ, дня, с. м. Шалунъ, трогающій не позволенное. Збродню гетому руки треба подсѣчь. ЗБРОДЛИВЫЙ, прил. Склонный къ нарушенію не позволеннаго, вороватый. Збродливая дзѣвчонка усюдыхъ потрогаець. Збдродливъ, якъ кошка. ЗБРОДНИКЪ, а, с. м., и -ница, ы, с. ж. Воришка, лакомка. Сѣчь треба збродницу гету, збродника гетаго. ЗБРОДНЫЙ, прил. Тоже, что Збродливый. Збродная кошка. ЗБРОДОВАЦЬ, дую, сов. Позбродоваць, гл. ср. Трогать не позволенное, тайкомъ кушать что лакомое. Не збродуй; позбродуешь, будзешъ битъ. ЗБРОДЪ, а, с. м. Тоже, что Збродзень. По рукамъ зброда. ЗБРОДЪ, у, с. м. собир. Сволочь. Набравъ людзей зброду. ЗБРОЙ, я, с. м. Шалунъ, дѣлающій запрещаемое. Эхъ ты, зброй маленькій! ЗБРОЙЛИВЫЙ, прил. Шаливый и въ особенности трогающій не дозволенное. Збройливый хлопецъ. Збройливая дзѣвка. ЗБРОЙНО, нар. Вооруженно. Збройно ѣдуць на войну. ЗБРОИЦЬ, гл. ср. Шалить, дѣлать запрещаемое. Не збройи, розки будуць! ЗБРОСНѢЛЫЙ, прил. Заплѣснѣлый, покрывшійся плѣсенью. Збросцѣлый творогъ. Зброснѣлая капуста. ЗБРОСНЯВИЦЬ, сов. глагола д. Броснявиць. Допустить что до плѣсени. Якая ты хозяйка, што зброснявила капусту. ЗБРУДЗЯНЕНЫЙ, прич. стр. отъ д. гл. Збрудзяниць. Запачканный въ нечистоту, особенно запачканный кровью (брудомъ). Збрудзяненую сорочку не кладзи разомъ зъ бѣлизною. ЗБРУДЗЯНИВАЦЬ, сов. Збрудзяниць, гл. д. Покрывать черногою, нечистотою; марать кровью. Коло криви ходзючи збрудзяниваешъ, збрудзянивъ сорочку.
Нават дробная праўка будзе карыснай. Не стаўце знакі націску, каб словы лепш знаходзілася праз пошук.
81 👁
◀ / 766 ▶