Старонка 160
◀ / 177 ▶
сПадар. Устань козынька, Да расходзися, Пану хожаину У ножки склонися. Шэйн, I, 95; Мелішковічы Маз. Параўн. хаджаін. ХАЗЯЮХНА (хозяюхна) ж. Гаспадыня. Жана моя не хозяюхна, дети мое не сироточки! Рам., БС, I—II, 71; Гом. ХАЛАДАЦЦА незак. Прахалоджвацца. Пачакаўшы, калі дзяўчына будзе выходзіць халадацца, Анісім асцярожна ўзяў яе за руку, затрымаў у дзвярах. Сач., Д, 75. ХАП: адным хапам — хутка, адразу. Але ж людзей так проста адным хапам не зраўняеш. Нав., ТЮ, 144. ХАПАЦЦА (хопацца) незак. Спяшацца. Поперад войска не хопайсь, Позад войска не оставайсь. Радч., ГНП, 22; Гом. ХАРАМОК м. памянш. хорам, палац. Падабаўся яшчэ адзін аспект гэтай ідэі: падарыць Веце і Дашы казачны харамок. Шам., VI, 43. Параўн. харомчык. ХАРОЛ м. Арол. Ён бярэ харла і сакала, садзіцца на харла, сакол асвяшчае, а харол чуе. ЧК, I, 67; Рудня Чач. ХАРОМІНА ж. павел. хорам, палац. Неяк у паўзе, адпачываючы ад праекта Палаца — вунь якая хароміна — ён намаляваў маленькі казачны харомчык. Шам., VI, 43. іран. Дом для жылля. От мая хароміна, заходзьце. Саб., ЖЗ, 236. Густ у старшыні райспажыўсаюза, які за казённыя грошы адгрукаў да вайны хароміну, быў някепскі. Нав., СТ, 32. ХАРОМЧЫК м. Тое, што харамок. Неяк у паўзе, адпачываючы ад праекта Палаца — вунь якая хароміна — ён намаляваў маленькі казачны харомчык. Шам., VI, 43. ХАРЧЫЦЦА (харчитца) незак. Харчавацца. Запрог ён свую коня... далі яму грошій на дорогу харчитца. Рам., БС, III, 231; Насімкавічы Раг. ХАЎКАЦЬ незак. Ледзь дыхаць, дыхаць з цяжкасцю, хапаць паветра. Нядаўна ж ляжаў і ледзь хаўкаў. Дан., ЗА, 65. Ён чапляўся за жыццё, хаўкаў, як рыба, выкінутая на берег. Краўч., НХП, 11. ХАЎПЦІ незак. Есці прагна. Гоніш тавар паўз агароды, глядзіш, Коўба ўжо ў бураках, хаўпе на поўны рот бурачнік. Нав., В, 73. ХАЎТУРЫ толькі мн. Пахаванне. Паехаў ён зноў адзін; заехаў у сяло, наняў папа пахаваць таго чалавека, адслужыў па ём абедню і пазваў на хаўтуры ўсё сяло. ЧК, II, 540; Беліца Гом. ХВАБРЫЦЦА (хвабрытца) незак. Храбрыцца. Пабачымо, як ты тагды будзеш хвабрытца. Серж., СРБП, 110; Лучыцы Маз. ХВАІНКА ж. памянш. хвоя. З таго боку палатна тонкія чэзлыя хваінкі, бярэзінкі, якія знікаюць у хісткай шэрані. Нав., ВС, 93. ХВІЛА ж. Бура. Сверху конопельки клюють воробьи, С исподу конопельки вода подмыла, А в середине конопельки хвила зломила. Радч., ГНП, 37; Гом. ХВІЛЯ ж. Хвіліна (міг, момант). Тады гэта было зразумела: кожную хвілю мог абарвацца тоненькі валасок, на якім вісела жыццё кожнага салдата. Саб., I, 42. ХВУЗЕЯ ж. Стрэльба. А ў хаце хвузея стаяла. БКЭ, № 20; Камаровічы Маз. Параўн. хвур'я. ХВУР'Я (хвурья) ж. Тое, што хвузея. Да хвурью пастроіў, да акно протворыў, да як пальнуў, так бусла забіў. БКЭ, № 29; Камаровічы Маз. ХІБЕТНЫ прым. Здатны, умелы. «Ты ў мяне хібетная на ўсё»,— казала Хіма да Галі. Саб., БАС, 179. І прыгожая, і хібетная. Рак., В, 213. ХІЖЫ прым. Драпежны, прагны. Такім цыганістым не вельмі давярай: вока ў яго нейкае хіжае. Дан., Ж, 78. ХІНДЗЯ ж. толькі адз. Ліхаманка. Мяне пачала трэсці нейкая
Нават дробная праўка будзе карыснай. Не стаўце знакі націску, каб словы лепш знаходзілася праз пошук.
76 👁
◀ / 177 ▶