III. Грыбы ў беларускім фальклоры Наша рэспубліка — край смалістых бароў, ельнікаў, раскошных дуброў і бярозавых гаёў, вельмі багатых на грыбы. Ва ўсе часы грыбы былі добрай падмогай у харчаванні насельніцтва, і да іх у нас спрадвеку склаліся асаблівыя адносіны. Яны адлюстраваліся шмат у якіх вершах многіх пісьменнікаў і паэтаў. Нагадваем, як вельмі цікава і трапна выказаўся пра грыбы класік беларускай і польскай літаратуры Адам Міцкевіч — шчыры аматар і добры знаўца роднае прыроды: Грыбы ўрадзілі. Хлопцаў просяць пакланіцца У песнях слаўныя, румяныя лісіцы — Дзявоцтва сімвал, бо іх чэрві не з'ядаюць І, дзіўна, насякомыя не абсядаюць. Паненкі дык баравіка знайсці жадалі, Якому песні ў нас палкоўніка чын далі. А ўсе рыжка глядзяць, бо ён хоць і сціплейшы І менш у песнях слаўны, але найсмачнейшы Ці солены, ці свежы, у любую пору. А Войскі дык збірае толькі мухаморы. І іншыя грыбы, пакінутыя ў браку, Па шкоднасці сваёй ці дзеля злога смаку, Ужытак свой даюць: звярыне служаць ежай, Гняздом кузуркам, гай малююць фарбай свежай. На абрусе зялёных траў лясной паляны, Нібы сталовае суддзё, парасстаўляны: Сыраежак чырвона-жоўта-серабрыстых Судзіначкі з віном, прыгожым і празрыстым, Казляк, як быццам кубка дно, пукаты, клейкі, Як смуклыя шампанскія кілішкі-лейкі, А белякі далёка свецяць між паляны, Як малако ў вялікіх кубках паліваных, І, пылам шэрым поўная, сядзіць у цені, Як перачніца, порхаўка. Другіх іменні Мо ў зайчай або воўчай ведамыя мове, Іх людзі не хрысцілі, бо гай імі повен. Ніхто ні зайчых ані воўчых браць не рачыць, А хто, нагнуўшыся, сваю памылку ўбачыць, Бывае, зломіць грыб або нагой падкіне. Не месца гэтакім слядам на зеляніне. ("Пан Тадэуш", з кнігі трэцяй.)