Dumavina, ~ny. Naz. abo — Truna, ~ny. Jiskrynka ŭ jakoŭ chavajuć niabožčyka. Niabožčyka pałažyli ŭ dumavinu.
Dupliniaty, ~taha. Prm. Dreva, u jakim vyhniła nutro. Pień vialik, ali duplinat. (Fal. Pryk.).
Duplo, ~la. Naz. U nutry dreva vyhniŭšaja dzirka. U dupli byli pčoły.
Dur, ~ru. Naz. abo — Durnota, ~ty. Jon niejki dur u hałavu puściŭ i prahojdaŭ haspadarku.
Duračyna, ~ny. Naz. Lohkaja łajanka, zamiesta — durań. Duračyna ty, kudy-ž ty leziš, heta-ž ty zvališsia.
Durność, ~ci. Naz. abo — Duraść, ~ci. Durnyja dumki. Maładość — durność. (Fal. Pryk.).
Duraślivy, ~vaha. Toj chto časta dureje. Voś duraślivy hety chłopic, i minutki ni pasiadzić spakojna.
Dureć, ~reŭ. Dz. nz. Svavolić. Pieraškadžać jinšym. Błahija dzieci durejuć.
Durećka, ~ki. Naz. Toj durećka, chto časta dureje. Soram być dureckam.
Durnica, ~cy. Naz. Toje samaje, što j durań, ale ŭ łaskaviejšaj vymovie. Durnica ty, kudy-ž ty pabieh, ci-ž ty zajca dahoniš?
Durnić, ~niŭ. Dz. nz. Ujaŭlać niekaha durnym dy jimknucca jaho ašukać. Što-ž ty mianie durniš? Ty dumajiš, što ja durniejšy za ciabie?
Durnieć, ~nieŭ. Dz. nz. Rabicca durnym. Jon užo pačynaja durnieć.
Durniła, ~ły. Naz. Toje samaje, što j durań, ale bolej źnievažalna. Heny durniła mnie aviečki raspudziŭ.
Duryć, ~ryŭ. Dz. nz. Paturać u durnych nałohach, razduravać, raspuskać. Nia treba duryć małych dziaciej, bo paśla ciažka budzia jich advučavać.
Duša, ~šy. Naz. Uhare ŭ chamucie miž kleščaŭ pałačka, kab chamut byŭ peŭnaj šyryni. U hetym chamucie duša złamałasia.
Duša, ~šy. Naz Tonkaja pałačka, jakaja ŭstaŭlajecca ŭ vyskrypku miž dolnaj i vyšejšaj doškami. Muzyka jiskrypku ładzia, bo duša abvaliłasia.
Dušahub, ~ba. Naz. Zabojca, kat, chto hubie niavinnych ludziej. Henamu dušahubu nia miesca miž ludziej na ziamli.
Duškuravać, ~vaŭ. Dz. nz. Žartavać, śmiajacca, kpić. Jon siadzieŭ z nami da poznaj nočy, — duškuravaŭ, śmijaŭsia, žartavaŭ.
Duškureń, ~rnia. Naz. Žartaŭnik, kamadyjan, čmut. Dzie hety daškureń, tam i śmiechu poŭna.
Dužki, ~žak. ~kaŭ. Naz. Borki, chodańnie. Dva chłopcy schapilisia ŭ dužki.
Dužycca, ~žyŭsia. Dz. nz. Barokacca, chodacca. Našy chłopcy dužylisia: praz plačo, upajaski, uzahrudki.
Dvajaki, ~kaha. Prm. Dvuch hatunkaŭ. U nas chleb dvajaki: bieły j čorny.
Dvajamicca, ~miŭsia. Dz. nz. Chvarablivy zrok, kali z adnej rečy vydajucca dźvie. Heta tabie ŭvaččo dvajamiłasia, kali vidziŭ dvajich, bo tam ja adna była.
Dvajamisty, ~taha. Prm. Dvajamisty zrok, kali z adnej rečy — dźvie zdajucca. U starych ludziej byvaja dvajamisty zrok.
Dvajčak, ~ka. Naz. Sudzina-mierka, što ŭ sabie źmiaščaje dźvie peŭnyja adzinki. Heta garnic dvajčak. Jim za raz sypicca dva garcy.
Dvajčasty, ~taha. Prm. Składajecca z dźviuch pałavin. U nas u śviatlicy dźviery dvajčastyja, a na kuchni adzinočnyja.
Dvojčy. Prs. Dva razy. Dvojčy prychodzili da nas zładzieji.
Dvor, dvara. Naz. Haspadarka abšarnika. Jon słužyŭ u dvare parabkam.
Dvor, dvara. Naz. abo — Panadvorak, ~rka. Prastory miž chataj i jinšymi budynkami sielanina. Dvor pa bor, a varoty pa bałota. (Fal. Pryk.)
Dvorny, ~naha. Prm. Toje, što naležycca dvaru. Dvorny les.
Dychavica, ~cy. Naz. Chvaroba lehanieŭja, kali čałaviek ci koń choć ź nievialikaj pieratuhi časta dychaje. Stary Łukaš maja dychavicu.
Dychavičny, ~naha. Prm. Chvory na dychavicu. Hety koń dychavičny.
Dycht, ~tu. Naz.Niespakoj, turbota, kłopaty. Budzia dychtu, budzia: pačapaŭ tupym naroham kurhanovy hrudzi. (J. Kup.)
Dyseni, ~niaŭ. Naz. Tkanyja vuzory na pałatnie. Zaściali abrus u dyseni.
Dytka, ~ki. Drobnaja maneta. Źviažy vienik Sorca, dyk jina dytku j daść.
Dyk. Zł. Kali ja zvaliŭsia z vozu, dyk ty, dzied, mianie paniasieš.
Dykała, ~ły. Naz. Źniavažalnaje słova na taho, chto zajikajecca, abo časta ŭžyvaje słova — dyk. Ja ni ŭciamiŭ, što heny dykała skazaŭ.
Dykšto. Prs. Zamiesta — darmo. Dykšto, kali jon na mianie hetak i skazaŭ, mnie heta ni śviarbić i ni balić.
Dyk-ža. Prs. Upaŭnieńnie. Dyk-ža jon tam byŭ.
Dyloŭka, ~ki. Naz. Taŭstaja doška. Z čatyroch dylovak budziš mieć chacinu. (J. Kup.)
Dyl-dyl! Kl. Hukapierajmańnie. ad chutkaj i lohkaj chady. Ja hladžu až niechta, dyl-dyl! z-pad majej kleci.
Dyleć, ~leŭ. Dz. nz. Ledź-ledź sypacca. Pačynaja dyleć śniažok.
Dył, łu. Naz. Drabniusieńki pyłok. Dyłok muki asieŭ na stoł i łavy.
Dyni, ~niaŭ. Naz. Samy niz žyvata. Heny pjany schapiŭ Baŭtruka zahrudzi dy kalenam pad dyni.
Dysa, ~sy. Naz. Samaje zvužanaje miesca,
80 👁