Адна постаць збочыла, хутка прастуе да яго [Васіля]. (І. Мележ. Людзі на балоце) З гусцяжу сляды вялі на роўную і чыстую прасеку — чалавек, відаць, абрадаваны, што выбіўся нарэшце з зараснікаў, папраставаў па ёй. (Б. Сачанка. Дзік-бадзяга)
Параўн.: прастаць — ісці проста (Насовіч, 529), раўнаваць, выроўніваць (Гарэцкі, 191); праставаць — ехаць, не прытрымліваючыся дарогі (Сцяшковіч, 390), ісці напрасткі (Шаталава, 140).
Праўленцы наз., мн. Члены праўлення сельгасарцелі.
Ат, няхай сабе праўленцы рахуюцца там, а нам спяшацца няма чаго! (І. Чыгрынаў. Плач перапёлкі)
Праўцом прысл. Напрасткі.
Рыгор пералез на пастаўнік і вузенькаю сцежкай пайшоў праўцом да задымленага, з невялічкаю трубою цагельнага будынка. (Ц. Гартны. Сокі цаліны)
Нерухома.
Воўк сутаргава падняў галаву і тут жа апусціў яе — болей не зварухнуўся, выпрастаўся праўцом. (Б. Сачанка. Дзік-бадзяга) Так... мне асталося ісці якіх вёрст пятнаццаць. Дык от ледзьве іду, ногі ад хады праўцом сталі... (К. Чорны. Бацькаўшчына) ...Косіш — ну, проста рукі праўцом становяцца (П. Пестрак. Сустрэнемся на барыкадах)
Параўн.: праўком — проста, прама (Янкоўскі, І, 152); праўцака — проста, прама (Дуброўская, 273).
Прожар наз., м. Пражэрлівы чалавек.
«Усё змеле!» — расчаравана сказаў Уладзік. І сапраўды, Касперыч залажыў у рот апошні кавалак хлеба і сала, не спяшаючыся пачвакаў, глынуў з выглядам пераможцы і нават засмяяўся. «О,— сказаў ён,— цяпер аж да заўтрашняга можна трываць!» Тургай гучна зарагатаў: «Ось прожар, дык прожар!» (Я. Колас. На ростанях)
Параўн.: прожара — ненаедны, ненажэрны (Сцяцко, 127); прожыр — абжора (Жыдовіч, ІІ, 129).
Прыгрэбка наз., ж. і Прыгрэбнік наз., м. Пограб; склеп.
Пачынаўся вечар. Тамаш пайшоў у прыгрэбку і да цямна ўспеў яшчэ павысыпаць з мяшкоў у пограб бульбу. (К. Чорны. Зямля) Падвечар Амеля падышоў да Цітковай прыгрэбкі. (М. Лобан На парозе будучыні)
82 👁