• рачэй. Ст. Буда. клонік. Клопікі ўродаі сівенькія, канопелькі. Уза.. КРОСНА. Ставы, а накачваюць аснову, то кр

• , 445). Пѣсня заўнавая. Зауперовоть — заупрямиться. Канопельки заўшировали. (См. конопля). Зауиирувать заѵшорств

• 3. гутая картофельная каша с салом или маслом. Гсл. канопельныя камы — суслы. НК.: Очерки, 29. камы з душой—клёц

• . Мужъ сначала упирувау, а нотамъ ина замутила яго. Канопёльки заупирѳвали. Смол. у., (Добр. Э. С. I, 356). Упир

• ўУНЯ (еўня) -н -і, жан. Будынак, у якім сушаць лён, каноплі, збожжа. Сым. Гл. восець

• тым. ПАЛО'ХАЛО н. Пудзіла. Натто упадаюць пташке ў каноплі, трэба палохало якоё паставіць, каб баяліся. ПАЛ

• попугать, -ться. Бяжы, сынку, папудзь там курэй на каноплях! Кон! папудзіліся ды ік пабягуць!.. В. Старина.

• ка, Лоеўск.). Е'ЛЬЦЫ толькі мн., абрад. пучок, сноп канопляў ці букет кветак. Як забіраюць маладую ў камору,

• таму скрысеньню пыцяплеіць. Недаборкі мн. Пакінутыя каноплі, лён. Нада було б вырвыць нідаборкі, ніхай ба ні

• КАНО'ПЛІШЧА н. Канаплянішча. Сын бульбу на каноплішча. Ністанішкі Смарг. KA'HTAP м. Фартух. Завіжэт

• РЫДАЦЬ, дзеясл. Запрадаць, прадаць. Зыпрыдаў я сваю каноплю яшчэ ў гародзі, a січас хуць сабе купляй: несчыга

• бобъ, капуста, морковъ, бруква, бураки, рѣпа, макъ, канопли и отчасти картофель". Богінская вол. Дзісненскага

• onwalj.a leśna — Ландыш — Convallaria majalis. 170. Каноплі — Konopie siewne — Конопля — Cannabis sativa. 171

• ба не было, дык я мяса троху пажвакала. Калапенькі (каноплі) добра каб былі— варыць чай. Робіла-робіла, прышл

• сваточак вон. ВП, IV, 199; Дзятлавічы Гом. Первыя каноплі зваліся плоскуні. АКБЛ ГДУ; Катара Раг. Параўн.

• авічы Хоцім. ПІНЬКАМОЧЧА, -a, н. Месца, дзе мочаць каноплі. У пінькамоччы выда закісла, i рыба ўсплыла навер

• ка ж. - Хойн. (ЛАБНГ). Трэц Чалавек, які трэ лён ці каноплі. трэльніца ж. - Уздз. (Мат. мін.-мал.), трэніца ж

• вала, толька машына зугурчыць, ён січас кумільгым у каноплі. Узмацн. Перадрыжэць (ператрэсца, перакалаціцца)

• Ом. Вл., конопли мн. Ол. Лк. Св. конопля || Бельк. канопли ib. Шат. канопли ib. Лыс. канапля ib

• ога ні астаніцца. ПАБРАЦЬ зак. 1. Павырываць (лён, каноплі). Каноплі як пыбяруць, абізацільна ставюць сушыцца. 2. Узяць замуж усіх, многіх. Тады нашы з Лабковіч пыбралі етых крысавіц, прівязьлі сюда. ПАБРАЦЦА зак. Павырывацца (пра лён, каноплі). Лён як пыбярецца, калі трыва ёсьць, дык косюць ільнішча. ПАБРАНЫЙ, ПАБРАТЫЙ дзеепрым. 1. Павырываны (пра лён, каноплі). У нашый брігадзі увесь лён пыбрин. Пыбратыя каноплі пат крышу становюць сушыцца. 2. Узяты замуж (пра

• , ж. Рэшткі валакна пасьля трапання льну, канапель. Каноплі сёліта някрепкія: многа сувалкі астаецца. Юркаўка

• , б'я, м. (,мн. верабу)— воробей. Вераб'6 паелі ўсе каноплі. В. Старина. Верабейка, i, м. верабійчык, а, м.—в

• , дзс.—подрать засев (о! курах). Куры зрабавал! ўсе каноплі. В. Слопішна, Шацк. р. бщь,-цца, дзс. — сделать,

• рина. Між, npuŭM. з шорн. скл.—между. Між градамі й каноплямі пасеям бобу. Хай ета будзя між намі, каб боляй

• ошадиное мясо. Татары дык ядуць каніну. В. Старына. Канопл!, канапель, мн. — конопля (Cannabis sativa L.). Куры выграни ўсе каноплі. Выскачыў, ік c канапель усяроўна. В. Старына. Ка

• Падзяубц/, дзс. — поклевать. Вя- j раб'е напал i на каноплі, мусіць | хочуць даўшчэнту падзяўоці іх. j В. Ста

• Сьміл. p. давай усіх біць, усё рабаваць. Вэнь куры каноплі рабуюць. B. Слопішш, Шацк. p

• агчы,-чыся. дзс.—устеречь, -чься. Каб як усьцярагчы каноплі ат курэй. Ня ўсьцярагчыся ат чужых сьвіньней: усё

• зей. Абдзяўбываць незак. 1. Абдзёўоваць. ВірябЧ дужаканоплі абдзяўбывылі, як нывалюцца ны галоўкі — як насыпы

• 259 кандыба 87 капельніца 241 канечак 20 капеля 193 канопліска 33 капенка 188 каноплішча 33 капец 133, 194 кантар 383 капешка 193 канта

• та ўся картопля збуяла, мусіць гною пярадоў. Збуялі каноплі—нічога ня будзя насеньня. В. Старина. Збываць, дз

• о до матусі. Велямічы Стол. МАТБІРКЭ мн. Невялікія каноплі. Мэньшыі куноплі, шчо стэлэмо, то матыркэ, вунэ н

• абралі, як мілы день. Дзяражычы. 2. Павырываць лён, каноплі. Ужэ пабралі лён i паслалі ле копанкі. Пярэдзелка

• АНАГІЛЯ'НІСКА (канапляніоко) н. Поле, на якім раслі каноплі. Гp. Паралельна бытуе i к а н а п л я н і ш ч а,

• КАНАПЛИНШ ІЧА гародзіна, канаплинне, каноплішча. КАНАПЛИНКА /птушка/ рэпалбу, /пяньковая хусгп

• зноў паламаўшы нагу. Беняконі Воран. 2. Церці лён, каноплі. Каноплі ламалі. Рыбчына Віл. Мяліца-ламака ломе лён. Латыгаль Віл. 3. flepariнаць i надломліваць салому ў снопе каля перавясла. Шапку [верхні сноп у малой укладцы снапоў] будзяш ламаці i накрываці дзесятак. Парэчча Гродз. ЛАМА'ЦЬII незак. Араць цаліну. Цальнік ломяць i ў загон гаруць. Рагалоўка Ліпск. ЛАМА'ЧКА ж. с.-г. Прылада для перацірання канапель, льну. У ламаццы ламаюць каноплі, лён. Будземо ў ламаццы ламаць лён. Ламачка болыиу часць на каноплі. Дзесь у мяне стаіць ламачка i перацірачка. Бабро

• ., БС, IV, 3; Вылеў Том. ПЛО'СКАНІ толькі мн. Бат. Каноплі. А тые девки поўтякли, да ў лазьню, а одна девка

• іца. Сувей вялікі ночы быў. СУ'ДЗІНА ж. Пасудзіна. Каноплі клалі ў судзіну ў цёплую ваду, i яны там прэюць

• СН. НАКОНоПИТЬ, плю, пишь, сов., перех. Накопить. Нъканопила чатыри тышшы и «а киишку пылажыла. СМОЛ. Бабии. Ета байка многа деннх нъканопила сабе. САФ. Ср. накошелять в 1 знач. НАКоПЩИК, а,

• я, /з пакатымі берагамі/ пакацвіна, /y якой мочаць каноплі/ мачыла, /адкуль бяруць вапну/ вапельніца, /воўч

• ўі вапнуі ватр^ўка вўжар гліныі голосі дарозеі йўны канопліі карагбль кўбачка кўча небаі небеі павбрніца пасе

• , мялка. Мяліцы былі ручныя, уручную цяў-цяў - мялі каноплі. Гарадзец. Уручную - гёта ліяліца называли вытруц

• квасу. Баруц' крупи, заминаем канопл'ами, квас з дзёшки л'рм, бес соли варым— то и бесс

• на булбэ буракбвы бурачкбвьц бўл'бэ зйму канбпл'ами каноплами капўсты кйслы крупй лисца лисце лйсц'а лйсц'е л

• 1. Мачулішча. М ачулы-гэто месца, дзеў вадзе мачылі каноплі. Аўсто Стайк. 2. Невялікае балотца. У мачулах i л

• чы, Лельч.). Параўн. зелянушка. ЗЕЛЯНКГ толькі мн. каноплі (без семя). Трэба зелянкі івыбіраць, штось многа

• анодры 155 канодрыс 155 каноздра 155 каноздрыца 155 каноп'е 218 канопісты 495 канопка 218 каноплі 218, 429 канопля 74, 218 каноплянае семя 430 канопнае 430 канопны 495 канопы 218 канфора 431 канцадалы 212 канчар 396 каншчак 1

• канопе каптўр каптўрык капшўк капўлька капўсны капўсняя к

• РАГАРЧЭЦЬ, ПРАГАРЧЭЦЦА зак. Прагоркнуць. Залетышнія каноплі прыгарчэлі, дайжа куры ня хочуць клюваць. Масла д

• га палучыцца. ПАДОРГАНЫЙ дзеепрым. Павырываны. Усе каноплі падоргыны, нечыга табе біспакоіцца. ПАДОСАЧКА ж.

• ўсю воду выбахаў. Гр. ВЫ 'БІРАНКІ, -аў толькі мн. Каноплі, якія раней паспелі (іх выбіраюць, даючы магчымас

• ык 255 глухі'я вужоўкі 303 глухі'я грыбы 303 глухія каноплі 221 глухмёнь 334 глухнуць 455 глухое жыта 387 глу

• заяц). ВірябЧ, етыя гуменьнікі, іх каб з руж'я, yce каноплі абдзяўбывыюць. Варот ні було, дык заіц пыняўся i

• ш'а ж. 67. жман'а ж. 51. 1. жменя каласкоў. 2. сноп каноплі 167. ЖНЕЙКА жнейка м. 184, 186, 197. гл. жачка.

• КАНАПЛЯ'НКАI ж. Toe ж, што i ка на пля ні ца. Цёрлі каноплі i канаплянку рабілі. Мсцібава Ваўк. У пост галушкі канаплянкаю бялілі. Вецярэвічы Пух. КАНАПЛЯ'НКАII ж. Льняная хустка хатняга вырабу. Калісь канаплянкі тканыя насілі із лёну, белыя, чорныя або брынзовыя. Стральцы Шальч. КАНАПЛЯ'НЫ прым. 1. Які адносіцца да к а н а п л і. Канапляна семя сушылі i цёрлі. Вялікія Баяры Шчуч. Канапляная сем'я, але пераважна кажуць каноплі. Рудня Астравітая Чэрв. 2. Дабыты з канапель. Кан

• чулі, кдл яшчэ спалі, Ракаў Засценак. ВерабЧ любюць каноплі. Багданава, Вялікі Азярэцк, Запруддзе, Партызаны.

• добра чужоя начыньня, каб хто ня сьцёг. Схавоўся ў каноплі. Ігрушы нейдзя схованы,! ніхто ня ведая. В. Стары

• а матузамі. Було б яму увечырі мутузаньня,— уцёк, у каноплі схуваўся. Ня дужа яны спужаліся твайго мутужэньня

• мн. няма. Адыходы пры пярвічнай апрацоўцы ільну або канопляў—кастрыца. Мяліньня многа назьбіралася. МЯ'ЛІЦА

• каб надаць пэўныя якасці. Лён мачылі. Буды В.-Дзв. Каноплі мачылі, а лён атсцілалі. Парэчча Гродз. Нада мачы

• , 196. коноплышчэ н. 24, 29, 31, 32, 72. поле пасля каноплі. КАНОПЛЫСКА коноплыско н. 98, 105. конопл'овыско н. 80. гл. канаплянішча. // Конопленіско, поле з йакога выбраны каноплі 80. КАПА копа ж. 26, 29, 31, 32, 51, 62, 67, 71,

• пред рассветом. См. дасьвецьце. Досьвіткам таўкуць каноплі ў ступе. Севершч.(Косіч 53). Прыгожы сон на досьв

• имя сущ. К Л Ю В Я Н Ь Н е-Н Я, п редл.ню—клевание. Каноплі шчаджаеш, хіба на клюваньне вераб'ём: чаму не бяр

• пасыме н. - зах.-пал. г. (Н С). Пук Нямятая траста, каноплі, што бяруцца за адзін раз для трапання (апрацоўкі

• о гэтыя галоўкі. Міратычыў Карэл. Лушчавіны із семя канопляў асядаюць на дне. Альхоўка Haвагр. Лушчыць нада б

• 4, стр. 959. Тольки бвша раз я на пригони, брали мы канопли. Добров. ЭС, 1, 1891, стр. 55.ф БРАТЬ СПыТОК (СПы

• орых сёлах называлі браніцы, a ў нас пласкунэ, гэта каноплі, што выбіралі летам. Бакуны. Пластава'ць незак. П

• зажимания пресса. Жммцамп зъжьгмають прессы, данють канопли. ЕЛЬН. Н. Боровка. ЖиМЫ, ов. только мн Щипцы. Жым

• вленное из толченой коноплн с луком и маслом. Сухии канопли талкуть у ступи. Как толька канопли сталкуцца, дъбыуляють лука и талкуть апять. ЕЛЬН.

• и, ж. Начинка для пирогов из конопли с картофелем. Канопли у ступи тълкачом нъталкеш, картошык зъмншаиш и нъ

• аник. Припечка — ета ляпёшку спякеш, ны яе талчоную каноплю 1гъкладеш и у печку. Укусна было. ЕЛЬН. Литвиновк

• ье. СуЙЛОВКА, и, ж. То же, что смялье. Как выбируть канопли, так згрябутъ гръолями, дъ и сажгуть суйлъуку. ДО

• шься, несов. Давиться, мяться. Ни знаю, ти тиснуцца канопли, ти таукуцца. СМОЛ. Бубново. ТИХОСТуП, а, м., пре

• аешь, несов., перех. I. Щёлкать, грызть. Раньшы мы канопли ети шшилкали. РОСЛ. Л ахи. Сидять бабы нь лауки и

• ціцца трэннем, пераціраннем. Ныўряд, ці апшурушуцца каноплі, яны суруватыя, дажджом засекла. Абшарушаный, абш

• (толькі ў множн.)— вельмі добрая зямля, дзе сеюцца каноплі. Абідавічы Быхаўскага раёна. Параўн.: канапляні'к—месда, дзе раслі каноплі. Саламір'е Полацкага раёна. КАНЁ'К1 (канек) -ньк

• таўкачом умесяць, ячнай мукі ўсыпяць, потым патаўчэ каноплі гаспадыня i ў бульбу, перамяшая, расплешча, a кан

• ё намелеш, наробіш верашчакі i наясіся. Малолі мак, каноплІ. Патоўчано i npaсеяно на сіто семянё заварыш кіпя

• ь: Хоть бы ты адпудиу етага жарэбёнка, а то апять у канопли палезе (Вяльки). АДРАБИТЬ отработать: Кали йта е

• p. (Ксл.); Дел.; Нсл. 135. Канапляныя дабіркі. Дел. Каноплі дабіраюцы сядні дабірачкі будуцъ. Тм. На канаплян

• ываецца з семя канапель. У нас як бедная куцъя, дак канопленае семя таукуцъ, покі белае молоко не стане. Тогд

• зеле канопленага канопленаго макавея макарэй макарэя макаўка макаўку маков

• Паабдзёўоваць поўнасцю. Віряб'і кучыю як нывалюцца, каноплі пыабдзяўбывыюць. Нягож хто, ета куры пыбдзіўбалі гарох. 2 перан. Абсячы (няўмела або тупой сякерай). Нада хут троху сучча пыбдзяўбывыць, тут жа резыць нілізя. Такім тыпаром ня дужа i вербу пыбдзіўбаіш. Паабдзяўбываный, паабдзяўбаный дзеепрым. 1. Паабдзяўбаны. Каноплі ўжо кругом пыабдзяўбывыны, яшчэ трошку пыстыяць i

• к о т о р ом тр ут м ак, конопли. П азы ч м акацёр, каноп лі сьцерц і. Марчонкі Сур. (Ксл.). Н я м а с в а й

• МЯКНЕ'ЦЬ незак. Мякчэць. Як дабаўлялі да рэцькі канопнага малака, яна мякнее i мела смак. Мсцібава Ваўк.

• eieae. Паляцкішкі Воран. Путы віюць, вяроўкі вілі з канопляў. Як віць, то хазяін eie. Гемзы Шальч. Я даўней с

• бака'х — прысту'пкі. Бяс. КАЛАПНЯ' (калапня') жан. Каноплі. Малм. C калапні' але'й ме'ляць. Ляшч. КАЛАПНЯ'Н

• іц смашны. Рвоты былі ад дурніц ці ад багану. Дык ў каноплі клалі, як пойдзіш ў лес ці ў я гады, ці у дурнгцы

• папарціляваў нас на работы. Мяне дык з аднэй бабай каноплі рваць паслаў. Краснае. ПАРЦЯНКОВЫ прым. Парцяны.

• тыю кучку раскрый ды ныгрябі мяшок. 2. Вырваны (пра каноплі, лён). Куды ты занёс брадзіныя поскыньні? У нас лён Ішчэ ні браджын, зыпазьніліся троху. Браный лён увесь стаіць у кучкых. Братыя каноплі нада пат крышу пыставіць, каб ні нымяклі. Бражанн

• евая вышка'. Предшественником леса было поле ІніваІ КАНОПЛЩЫ. Ср. ШВА. МЕДВЁДОВЭ ср. ур. 82. Глухое болотис

• ны — жмыха з льнянога семя. Масілавічы Сл. Як церлі каноплі, малако рабілі, цадзілі, луска, што астаецца,— жамерыны. Малькуны 1гн. Жамерыны — аджымкі цвёрдых рэштак ягад, яблыкаў, адцэдзіш, а там астаюцца жамерыны. Рудня Астравітая Чэрв. Жамерыны — адыходы ад семечак, семя ільну, канаплі. Тайна Лаг. Жамерыны ад канопляу. Мачаск Бярэз. Жамерыны — як труцъ семя лёну ці

• янец вясны канец. Fed., 354. 684. Юстын цягне ўверх каноплі, Харытон — лен. «ШМ», № б. 685. На Тодара раса —

• Л м. Бабка ячменных снапоў без шапкі. КАЛАПНІ' мн. Каноплі. КАЛАПНЯ'НІШЧА н. Поле, з якога ўоралі каноплі. КАЛАСАВІ'НЫ мн. Абцёртае, адламанае калоссе, як

• БУЛЬБЕШНІКІ мн. Страва з варанай тоўчанай бульбы з каноплямі. ГНП, 13; Гом. БУЛЬНЯЧЫНА (БУЛЬНЯЧИНА) ж. Наз

• ець. Нос., 177. 321. Кінулісь у пакуту, як сабакі ў каноплі. Добр., Смол., 3. 322. Адкульгрэх, адтуль і спасе

• й палівалі, лузга аттаўкецца, а патом цераз сіта, i каноплю таўклі. Пасіене Лудз. Вазьму пансаку І кашу звару

• яма ў свірне дабра, бедны хто. Аднойчы мы йшлі прас каноплі дахаты i ні ведалі, што наш разгавор патслухваюць

• вух пудоў. шаснастка ж. - Гродз. (Цыхун). 7.4. ЛЁН, КАНОПЛІ Бахор Стог ільну. бахор м. - Брэсц. (СНМ). Бггачк

• . Багданава. Дзягнд - смітана такая, таўклі, варылі каноплі, збіралі пёну перад полымем, дужа смашная. Марозаўка. Дзягно еарылі: таўклі каноплі, злівалі мьлако, з мълъка варылі дзягно. Пьставіц

• трышкі. Мачу'ла ж. Мачыльня, месца, дзе мочаць лён, каноплі. У нас каля зроя была мачула. Тумашы. Мачу'ло н.

• н і. У канапель два віда: посканне — без семяна, a каноплі — з семяном, зялёненькія, a посканне cnee хутчэй.

• (любосьці) толькі мн. Любошчы. Аднбичы мы йшлі прас каноплі дахаты i ні зналі, што наш оазгавор патслухваюць

• якія не раз бачылі ў часе палявання, як, забегшы ў каноплі ў перыяд іх цвіцення, заяц-піліп не вытрымліваў і

• біралі ў кубарычкі. КУНА'ТЫ прым. Густы, купчасты. Каноплі былі галавістыя, кунатыя: гэта густыя галовачкі,

• очык ляда узматычылі i лён пасеілі, дык ён вырыс як каноплі. Узматычыцца зак. Апрацавацца, ускапацца матыкай.

• прятаться. Іонъ атъ хазяина па конопляхъ хуваитца и канопли тончить. См. у., (Добр. Э. С. I, 47). Ховки- -пря

• ВАННІК м. 1. Той, хто хавае, хаваецца. Хувиньнікі ў каноплі пабеглі, дулумаюць. 2. Удзельнік пахавання. Якея

• ога. 2. Змарнатравіцца. Неік нізаметна рашшмыкыліся каноплі, сістра пыпрасіла, тады Клімчанок узяў, то таму,

• балацце Акц. Параўн. канапляначка. КАНАПЕЛЮШКІ мн. Каноплі. Не журыся, Леначка, У нас табе добра будзе. У на

• упіць на паверхні. Як таўклі ў ступі, такія сліскія каноплі зробяцца, што выступіць алей у ступе. Саланое Віл

• рабіла. Крынкі Крын. 2. Раздроблены, змолаты. Церты каноплі. Лука Гайн. 3. Апрацаваны церніцай. Лён церты над

• Шальч. Бывала, страмо [сатром] каноплі ў цярлушцы i мачаем пірашкі, ямо i смачна. Старый

• ы кулін. — блін з кіслага цеста, намазаны тоўчанымі каноплям і.Бывала, лепшая яда ў нас такая: напякуцъ кіслы

• угало гороховое (смешно, некрасиво одетый) — Хоць у каноплі стаўляй = Патароча салапатая 1120. Пускать по вет

• . Стральцы Маст. КАНАПЛЯ'НЁ н. Поле, на якім раслі каноплі, канаплянішча. Па канапляні бураке пасадзілі; Канаплянё згаралі, a каноплі сеяць тут больш ні будзям., а на другом месцы. Ст

• хрэмаўцы Брасл. РУ'ЦНЯ ж. Жменя ільнянога валакна. Каноплі маленькімі пучкамі вяжуцца, a льён — у руцні. Міш

• буйны я— сун/цы. КОНОПЛЯПОСЪВНАЯ, Cannabis sativa; каноплі, капопы, канапн/. КОПЫТЕНЬЕВРОПЕЙСКІЙ, Asarum eu

• так одные недогонічы. Луткі. Запозненыя ў развіцці каноплі. E недогонічы тые зелёные ў коноплях. Запясочча.

• дзеясл. Пасеяць. Як у вас сёліта гарод, пасеялі ўжо каноплі ці не? Новыя Капачы Мсцісл. Пасеяў сабе гынчар'ык

• АПЛЯ'НІСКА (канапля'ніско) н. КанапЛянішча. Вырвалі каноплі i засталосё канапляніско. Міратычы Кар. КАНАПЛЯ'

• ж 1. Тое ж, што i ш у м.II, I. Шума — пена з мяса. Каноплі церлі, сцёршы, варылі, шумою падымалася, i палуча

• ка Гор. КОПАНЬ ж. Абгароджаная сажалка для замочкі канопляў. Hi чапай маю копань, я сама буду пасканьня мачы

• а цяпер няма чаго шкадаваць. ВЫБІРА'НЦЫ звыч. мн. Каноплі з пыльнікамі, якія выбіраюць раней. Ужо закурэлі

• ашць, - цца, дзс, — защитить, -ться. Чуць убаранілі каноплі ат вяраб*ёў. Ня ўбараніцца нам ат мышэй. В. Стари

• убаўцы Ваўк. Глянь ты, колькі жыдоў паляцела, ~ yce каноплі зьдзяўбуць. Дзягаўцы Ашм. ЖЬГДКІ прым. Які не ма

• , 109, 144, 174. 1. сноп ільну 41, 67, 109. 2. сноп каноплі, ільну 144. 3. сноп каноплі, ільну, травы 174. 4. сноп бобу. 5. звязка ільну,

• з нітак. Ніцянікі звязалі з канапляных ніцей, проў каноплі. Кручком вязалі. Пацаўшчына Дзятл. НІЧАВСУ прысл

• ОПЛЯ ж. расьціна Cannabis sativa; канапл/, калапні, канопы, канопны, канопнік. капопка, канопісты. КОНСЕРВАТОР м. захоўнік, хто бароніць стары п

• 294 сіні'цы 183 сінічнік 115 сінія галовы 183 сінія каноплі 221 сі'ннік 324 сіноўнік 58 сінушнік 419 сінь-гры

• , в котором трут мак, коноплю и т. п. Пазыч макацёр каноплі сьцерці (Марчонкі, Сур. p); 2) глинянный сосуд пе

• як з дупля зь естымі каноплімі, ня тута пра іх нада гываріць. Ляпніць як з дуп

• IЖА'ЦЩЫ мн. Жаночыя асобіны канапель. Жаціцы—другія каноплі, з зярнямі. Кіралі Шчуч. ЖАЦЬI, ЖА'ЦІ незак. Жац

• ў, як таўкач, особенна як зніз напране. Як таўкач з каноплямі (маслёнкам) іран. Моцна (сябраваць). Дружыць ён з Навумам, як таўкач з каноплямі. Падружыўся з Кітаёўнаю, як таўкач з маслёнкою.

• мыціріком. Мачоный прым. Мочаны, размочаны. Мачоныя каноплі пат крышу ставюць, яны вымірзнуць, высыхнуць. Мач

• ком мёля. В. В. МАНІ'ЦЫ (маніцы) толькі мн. Спелыя каноплі. Ранёй сёялі каноплі, дык як яны пасьпёюць, іх называюць маніцамі. Цяр

• н. Мужчынскія калівы канапель. Трэба выбіраць сінія каноплі. Дзяніскавічы Ганц. СІНЦЯРЬГЯ ж. мед. Дызентэрыя

• мн. 1. Мужская (бесплодная) особь конопли; посконь. Канопль з зярном бываить, а замашки биз зярна. Клим. Фпир

• чуў, а после захварэў i ўсё. Як жыла на хутары, то каноплі сеялі, вожы з іх вілі, то нейку марташку тата ўе,

• кно. Адрыжын Іван. 2. Пакля, адыходы трапання льну, каноплі. Пакулле з-под трыпачкі отходыт. Сварынь Драг

• я. Кл. TPAHHE' (траньнё) ніяк. роду ад церці (лён, каноплі). Якбе там траньнё? Кл

• о, У катары пладно. ЗП, 170; Жлобін. ПЛАСКОННЕ н. Каноплі. Бралі мы пласконне, слалі дружак у ростам, Бралі

• а. Кіраўск. ПЕНЬКАМОЧ м. Сажалка. Раней тут мачылі каноплі. Прылессе Чав. ПЕНЬКАМОЧЧА н. Возера. Даўней тут

• 3. рвать лён, коноплю. Шсл. Маці выбірае ў гародзе каноплі. Ст. выбіраць вочы—надоедать насмешками, Нсл.79.

• ужо сьпелы. Калі яго будзем берці? См. ірваць(лён, каноплі). абіраць -аю-аеш-ае; п о вел.-аи-аима, н е с о в

• ать(склевать всё, С.) Ш сл.; А р. Вераб X напалі на каноплі, мабыцъ, хочуцъ чыста падзяўоці іх. Ст. б) (што а

• дзеясл. Зрабіцца горкім, згоркнуць. Зьігарэнілі мае каноплі. Хведараўка Краснап. ЗЫГАТОВІЦЬ, дзеясл. Загатов

• - во и спи. Ну, ета дауно було. ГЛИНК. Марьино. Усе канопли пъсканни падъють нъ зямлю, меш кънапли делълись с

• аюцца, як усе вымаіш, як мылі крухмал. Палік Барыс. Каноплі ачышчалі ад жамер i ў печ — варылі, скідалі ў гаршчок лошкай i елі. Мачаск Бярэз. ЖАМЕФЫНЫ, ЖАМЕФАНЫ толькі мн. Жамерыны. Жамерыны, ці каструкі, як ягады выжымаеш. Кураполле Паст. Жамерыны — выжымы ад ягад. Мсцібава Ваўк. Змеля жыто ці пшаніцу буйно, то кажуць: «Вот змалоў, адны жамерыны». Лупіны ад канопляў — жамерыны. Дзікі мак-відук не меліцца, цвёрды, што якія жамерыны. Міратычы Карэл. Жамерыны, як што-небудзь выціскаюць, што астаецца. Альхоўцы Лях. Жамерыны — лушчыны із семя, канопляў, асядаюць на дне

• ; ТЕМК. КОНоПЛи, только мн. 1. То же, что конопель. Канопли щас ня сеють. СМ О Л. Коробино. К'ьнапли мяли н пляли вярёуки. ЯРЦТатаровщинз; Д ЕМ. Мочары, ПОЧ. Княжое. + СРН Г, 14. 2. Семена конопли. Били масла с кынапель. Д УХ. Верешковичп. Канопиль нытаукуть н йидять. ПОЧ. Мурыгино; ЕЛЬН. Н. Боровка, СМ ОЛ. Сыр-Липки. 3. То же. что конопелька1. Если хърашо пригатовить, то канопли укусныи. Ш УМ. Бедня. КОНОПЛиЩЕ, а. с. Поле, с которого убрана конопля. Убяруть кынаплю, тыда ны кынаплишша кароу пускають. Д Е Л! Хотеево; ВЕЛ. Комиссарове, ПОЧ. Прудки. Ср. коноплянище. // Поле, предназначенное для посева конопли. У нас кынаплю секли блиска кыла дому, в агароди. Зямлю выбирали, места высокыя, яго кынаплишшым нызывали. СЫ Ч. Лесные Дали. КОНоПЛЯ, и. ж. То же. что конопель. Канопля растеть высокыя. зялёныя. Д У Х. Масалово; ПОЧ. С

• і апошнюю маёмасьць. Канаплінец — месца, дзе сеюць каноплі, звычайна найлепшая ў гаспадарцы зямля. 50. Аднол

• 2) сосуд из прутьев или соломы в виде кувшина. Ссыпканоплі ў калбан (Александрова, Гар. р.); 3) искусственно

• ружка. Падай кандзейку з вадой (Вяжышча, Беш. p.). КАНОПЛІ, КАЛОПНІ, ж.— конопля. Cannabis sativa L. ВерабЧ каноплі паклевалі (Рудня, Аз. p.). Ha гародзе пасеялі кал

• зак. Закончыць вырывание. А найду січас, дысмыргаю каноплі. Нада було дысмаргнуць, каб вочы людзям ні мазолі

• онопли. Сатры мак у цёрле (Спасская, Cip. р.). Усып каноплі у цёрніцу (Бешанкавічы, Беш. р.). Купі новае цёрл

• я, што к ы п а а п х в а ц іц ц а. Даборкі м н. 1. Каноплі горшай якасці, якія вырываюцда ў апошнюю чаргу. Д

• амаць, трушчыць. Ці відзіш, як цялёнык утрушчывыіць каноплі, а ты дайжа с хаты ня выйдзіш. Утрушываць незак.

• н. паронкі ў 2 знач., парункі. ПА'САХЛІ толькі мн. каноплі (пустыя). Уперад пасахлі растуць, а патом каноплі (Махнавічы, Маз.). Параун. прадзельныя. ПАСВЕ'Т

• ей улецеў у хату (Рудня, Аз. р.). Віраб'і паклівалі каноплі (Застадольле, Сен. р.). ВЕРАНІЦА, ж.—вереница,

• яменя добра, з яго алей рабілі. Руднікі Шальч. Алей канопны — лучшы, як c сяменя. Старый Смільгіні Воран., Ал

• Каноплішчэ Гуслішчэ Мачулішчэ Сялішчэ Ямішчэ Пешчанішчэ З

• рознымі ніткамі. Пудзіцк Пух. ВЫБІРАНЦЫ толькі мн. Каноплі з семем. Выбіранцы реуць восеньню, у іх сямёня ёс

• Ванька патануў (3 нар. песні). Карпаўка. МАТКЕ мн. Каноплі-насепнікі. Маткі — каноплі з сем'ям. Бывалькі. Увосень называюцца маткі — з

• , ж.—ставец для терки мака, конопли. Ар.; Ксл. Усып каноплі ў цёрніцу. Беш анковічы (Ксл.). См. церніца 3. ця

• з р е д к а. Нел. Нясучы неасъцярожна, расьцярушыла каноплі із скварады. Нел. Расьцярушыў сена па ўсім гумне. Ст. 2. раскрошить(очень мелко, С.) Нел. Расьцярушы хлеба на рулі. Нел. Прич. расьцяруш аны, 1. рассыпанный редко. Нел. Расьцярушаныя каноплі няхай куры падбяруць. Нел. 2. раскрошенный(очень

• ка у его: робіць i робіць. Дзяражычы. ЗАМА'ШКІ мн. Каноплі без семені. Два імі е: плоскані i замашкі. Ручаёў

• якім што-небудзь прыціскаюць i неабавязкова толькі каноплі, толькі ў вадзе. Тлумачэннем 'рысь, самец, живущи

• л. г., Маз. (ЛАБНГ). Прылада, якой мнуцъ/тухиь лён, каноплі мял-к-а ж., мял-ачк-а ж. памянш. - паўн.-усх. д.,

• сколькі там нётуўчыў, ciotc ряба, будзя каша, як з каноплімі. Рудня. НЕ'УДЫ ЛЛЯ, НЕ'УДЫ ЛЬ, НІУДА'ЛЛЯ, НІУД

• Была такая нётра—нагой ні ступіш, а зараз асушылі— каноплі растуць. Язвін. НІПЕ'УНЫ прым. Нядобры, няўдалы.

• ія Глыб. Зрэбніна з хужэйшаеа палатка: мешок пушые, канопніна шчэ называют. Лука Нараўк. Пралі на штаны зрэбн

• неўка Зэльв. КАНАПЛЯ'HHIK м. Поле (на ім добрарасліканоплі). Задварані Шчуч. КАНА'ПСЮ ЛУГ. Луг. Шылавічы Ваўк. КАНА'ЎКА ж. Урочышча. Бакшты Шчуч., Юрэлі Воран. КАНДРАТАВА н. Поле (належала Кондрату). Парэчча Гродз. КАНДРА'ТАЎ ЛЕС. Лес. Буцілы Лід. КАНДРАТАЎШЧЫНА ж. Вмешаны лес. Дубароўшчына Дзятл. КАНДРАТОВІЧА ПАРК. Парк. Гальшаны Ашм. КАНДЬГБА ТАРА. Пара. Новы Двор Ашм. КАНДЫ'БСКАЯ ГОРКА. Пагорак. Юрэлі Воран. КАНЕ'Ц ПОЛЯ. Сенажаць. Ліпнікі Шчуч. КАНГЦІНА ж. Сажалка. Чухны Ашм. КАНОПКІН ЛЕС. Лес. Малькавічы Мает. КАНОПЛІНО н. Поле (на ім сушацъ каноплі). Азарычы Слонім. КАНСТА НТЫ мн. Грэбля. Пашкаві

• прасьць". Н.Аляксандраўка Чав. ГАЧАЧА ж. Страва з канопляў, патоўчаных у ступе. Мар'я, прыгатуй нам гачачы.

• ! /камякі/, камар, каменя /качарга/. камода, канец, каноплі, капа, капаніца, кара, карась, карзіна, каромусел

• т. Toe ж, што i в ы б i p a н i ц ы. Сеялі наўмысня каноплі. Калі выбіркі выбяруць, то на нічальніцы яны ідуц

• ЦЬ зак. Вырваць сморгаючы. Табе ўремя нада трі часы каноплі пысмыргаць. Пасморгый лібядзіны, каб ні рысьсівал

• — камандзір; зборышча. Каналлщы — месца, дзе сеюць каноплі, звычайна найлепшае ў гаспадарцы

• )—СОСуД ИЗ Прутьев ИЛИ соломы в виде кувшина. Насып каноплі ў калбан. Аляксандрова Гар. (Ксл.). У м ен ы и. К

• погоіцца од конопелькі. М. Малешава. КОНОПЛІ мн. Каноплі. Коноплі сеелі, шоб точка не шла. Дварэд. С коноп

• анІЦу. Россуха Імгл.(Косіч 59). Анопры, зарадзі нам каноплі. Дсл.(тлЭ Онопры). С оверш. зрадзіць-дз?—хорошо у

• ў уцягнулі, то ўмоклі ўсе, але да дажджу пасьпелі. КАНОПЛІ мн. Каноплі. C канапель ткалі грубае палатно, шылі з яго мяшк

• . Шсл.; ЗСД. 189; М Гсл.; С акуны 87. Заўтра будзем каноплі церці. Ст. церці час—зря, понапрасну терять время

• ы'бы. В. B. КАЛАПНЕ' (калапне') жан., толькі ў мн. Каноплі. Калапне' вялі'кае. Варн. КАЛАТА'ЙКА (калата'йка

• 306 прагноісты 454 прагной 454 прада 97 прадзёльныя каноплі 221 пражалот 80 празубіцца 435 пракі'ва 83, 134,

• напаль Воран. (ДМГ, 151). Прыйшоў немец. Маці нас у каноплі хавала. А было нас шасьцёх. Маці нас нікому ні а

• можна варыць, боршч, капусту. Буй. Дзягно варылі c канопляў. Яго стаўчэш, сёілі, шьлупачкі астаюцца, у пёчы

• нядаўна аказілася} а малака ніяк няма. КАЛАПНГ мн. Каноплі. У калапнях ёсъ выбіранкі. КАЛТАЯ' ж. Дошчачка з

• рганый дзеепрым. 1. Вырваны. Вун відзіш, надоргыныя каноплі выляюцца, во як яны гуляюць, твае хваліныя. 2. На

• шывацца, дзс. — попрятаться. Паўшываліся пылянята ў каноплі й ня знайці ix. fi. Старина. Пах, у, л. — запах.

• есца ў возеры або акно сярод плаву, дзе мочаць лён, каноплі. МЕ'ШАНЬ ж. Другая, мяккая ралля. Мешань нада пр

• о, то и плава, што ц'ашка сун'ац". Нагорнікі Дзятл. КАНОПЛІНА Ж. Грубае палатно. Треба ж вын'асци на дуг адбали каноплину. Прывалка Гродз. КАНОПНЫ прым. Баваўняны, канапляны. Канопнайе с'емга церли и на блине наливали. Налібак! Навагр. Мн'е н'авест ка падарыла канопкућу хустку. Юбілейная Свісл. КАНТАВАЦЦА незак. пера

• ыць кан'ику кан0пжна канбзу кандётнайа канику канйд канопл'ину каноплину канопнуйу кантам'ера кантам'ёр кантамера кантамёр кантача

• Як гнёт на пяньку (каноплі) жарт. 3 модным ціскам. Ускоціцца, як гнёт на няньку, ляжыць i не наварушыцца. Кажный раз заляжа тут, як гнёт на каноплі. Як гною. Празмерна многа (звыч. пладоў). Гуркоў

• мацеркі клаліса опджыны. Кароцічы. МАЦЕРКІ' мн. 1. Каноплі з насеннем. Мацеркі — то каноплі, шчо сём'е мають. Альпень. 2 мн. Мадеры. То шчэ м

• се Чав. ЛУЧКА ж. Месца на рэчцы. Некалі тут мачылі каноплі. Кухенка Бабр.; Лугавіна. Яна знаходзілася ля адн

• ж. — Гродз. (Цыхун), гдлендра ж. — Гродз. (Цыхун). Каноплі Высокая расліна, ca сцёблаў якой вырабляюць валакно, a з семя — алей. кандплі мн. — агульн. (СПЗБ, ТС, ГЧ, ЛП, Мат. Гродз., Бялькевіч, Bepac, Янкова, Кісялеўскі, Ластоўскі, Юрчанка, Каспяровіч, Шатэрнік, Станкевіч, Мат. апыт.), канон'e н. зборн. — зах.-пал. г. (Кісялеўскі), канаплі мн. — Віл., Іўеў., Гродз. p., Смален. p. (СПЗБ, Кісялеўскі, Ластоўскі, Дабравольскі), канапёлькі мн. памянш. — Браг., Хойн. (ГЧ, Мат. Гом.), кандпля ж. — Пін., Стол. (ЛП), канапёль ж. — Маг. p. (Кісялеўскі), канапля ж. — Маг. p. (Кісялеўскі), канапёлька ж. памянш. — Смален. p. (Кісялеўскі), канапляначка ж. памянш. — Гом. p. (НЛГ), каноны мн. — мясц. (Ластоўскі), канопка ж. памянш. — мясц. (Ластоўскі), канапт' мн. — мясц. (Ластоўскі), калопні мн. — Чашн. (Каспяровіч, Насовіч, Станкевіч), калдплі мн. — Барыс. (СПЗБ), калапт мн. — паўн.-зах. з., Мін. p. (СПЗБ, HC, Ластоўскі, Кісялеўскі), калабні мн. — Навагр. (Мат. Гродз.), калапнё мн. — Астр. (Мат. мін.-мал.), калапня ж. — Віл., Мядз., Мін. p. (Мат. мін.-мал., Насовіч, Кісялеўскі), недагдніч м. 'запозненые ў развіцці каноплі' — Жытк. (TC), дабдркі мн. 'каноплі горшай якасці, якія вырываюць у апошнюю чаргу' —

• Голдава Лід. (ДМГ, 233). І кажу: «Сьвенты Андрэю, каноплі сею, дай Бох сасьніць, с кім буду жыць». Геранёны

• МОЧУЛА м МбЧУЛА ж. Мачыльня, дзе мачылі лён, каноплі. Тут некалі, пакуль канавы не правялі, быпі шчупа

• ЧУЛЫ мн. азярцо i лужок каля яго. Даўней там мачылі каноплі (інф.). Бялавічы Кос. МАШ0К м. невялікае мохавае

• ывеш як на кані праедзеш. Погіры Дзятл. (ЗНФ, 90). КАНОПЛІ. Сеяць каноплі. Варажыць на канапляным семі. Сеялі каноплі на пасьцелі, лажыліся на іх і гаварылі словы: «Андрэю, Андрэю, я на цябе каноплі сею, дай мне знаць, с кім я буду век дажываць». Куляшы Шчуч. (ДМГ, 206). Перат Калядзьмі бывае Андрэя, і маладыя дзяўчаты варожаць. Сеялі каноплі каля студні і гаварылі: «Сьвенты Андрэй, сею канапелькі, дай Божа знаць, с кім буду век векаваць». Павіланцы Воран. (ДМГ, 187). Ну і вот мы з адной, падрушку мела, а на Андрэя варожаць, о, на Андрэя варожаць. Ну, да міне прыходзіць падрушка і кажа: «Ідзём, – кажа, – Гэня, мы каноплі сеяць пад нашу студню». Геранёны Іўеў. (ДМГ, 111). Хоць у каноплі стаў каго. Хто-н. непрыгожы ці неахайна апрануты, брудны і пад. Прыбралася хоць у каноплі стаў. Русінаўцы Гродз. (ППФВ, 52; МСГВ, 606). Во Янак зь велькага выбару жонку ўзяў… Яе хоць у каноплі стаў. Нача Воран. (ЗНФ, 77). А на прычоску сваю паглядзі, цібе хоць у каноплі стаў. Бершты Шчуч. (ЗНФ, 77). Ну й вырадзілася Марыся, хоць у каноплі яе стаў. Букштава Маст. Алі ш ужэ і знайшла сабе пару, хоць ты яго ў каноплі стаў. Парэчча Гродз. Алі ш ты прыбралася, хоць у каноплі стаў. Дварчаны Шчуч. КАНТ. На кант адзеты і пад

• ляпёшки. Тады вариныи картошки талкли, как пюре, с каноплими и клали сверху нъ ляпёшку, ставили у печку, там

• спакойны. Станулянцы Воран. Як чорт з канапель (з канопляў) выскачыць, вылецець і пад. Зусім нечакана, знянацку і вельмі хутка, імкліва. Ну і напалохаў ты, выляцяў як чорт с канапель. Вайцехаўшчына Бераст. Во даў драпака як чорт с канопляў. Асіпаўцы Воран. Як чорт з коміна вылезшы. Няўх

• по фамилии или кличке КОНЬ, КОНЁВ. См. также РОГ. КАНОПЛЛНЧЫ мн. ур. 44. В урочище ранее было поле, которое засевали коноплей. Ср. КАНОПЛІШЧЭ. КАНОШПШЧЭ ср. см. КАНАПЛІШЧЭ. КАНЦЫ мн. лу

• АЛА (палохало), н. Пудзіла. Натто ўпадаюць пташкі ў каноплі, трэба палохало якоё паставіць, каб баяліся лесьц

• ічы Лаг. БА'БАIV ж. Ціскі, шчамлёткі, прэс. Жараны каноплі кладуць у торбу, баба такая, як прэс, i калясом ж

• дга, ён i шэсь возьміць. Багданава. 2. Ірваць (лён, каноплі). Бралі ўручную i слалі лён. Буй. Цяпёр жа pyкамі

• рна прышлося: грэчачка намерзла, там пашлі сухмяні, каноплі ня ўзышлі, давялося mpoxi i на каўнер прыхапіць у

• , гл. Ёўня Ёўня Памяшканне для сушкі збожжа, ільну, канопляў. ёўня ж. - усх. з. (ДАБМ, СПЗБ, Мат. дыял. сл.,

• , за тое, што курыца, мусіць, знеслася ў суседзевых каноплях. (К. Крапіва. Мядзведзічы) Параўн.: нэдотопки, н

• ня' - Ушацк. (НС). Церніца Прылада, якой труць лён, каноплі. цёрніца (тэрныця) ж. - паўдн.-зах. д, зах.-пал.

• тні. У апошні раз я паеду ў горыд. Лешчынка Мсцісл. Каноплі бяруць i бульбу кыпаюць увосень; гэта дзьве апошн

• - Беш. (ЛАБНГ); канаплянішча 'назва поля, дзе раслі каноплі': канаплянішча и. - Стол. (ЛП), каноплішча н. - Смарг. (Шаталава), калаплянішча н. - Пол. (НЛ), канаплёніска н., канапляніска н. -Зэльв., Карэл. (Сл. Гродз., Шаталава, Сцяцко), канопліска н. - Пін., Малар., Кам. (ДСБ), канаплянё н. -

• ПРАДЗЕЛЬНЫЯ прым., тое, што пасахлі. Прадзельные каноплі поцерла ўжэ (Верасніца, Жытк.). ПРАДЗЕННІЦА ж.

• ы (пра ўсё, многае). Ці пыапцёрты ж у іх хуць рукі? Каноплі папцёрты, вазьмі трясцы. 2. 3 набытым вопытам. Вя

• еля i др. Валынцы В.-Дзв. Колі стаўчы ды працадзіць каноплю — астаюцца ажамеркі. Ажамеркі ат ягат, ат воску.

• працэдзім кісель, крышчыны курам аддаямо. Як меліш каноплі ў церлі i ўльеш вадэ, i сцэдзіш, крышчыны астаюцц

• УМЬГСНЯ, НАУМЫ'СНЕ прысл. Наўмысна, Сеялі наўмьісня каноплі. Цярэшкі Ваўк. Такая апусклістая яблыня, наўмысня

• т. Цвісці. Пыліць лён. Дзяніскавічы Ганц. Братцы [у каноплях] пыляць. Вецярэвічы Пух. VКусты. пыляць ялаўцу

• ых прадметаў (грыбоў, яблык, ягад i ініп») макіцы — каноплі маракаваць — крыўдаваць, злавацца мармануць — ека

• кі, як складачкі нейкія. КАНОТІНЫ прым. Канапляны. Канопнае семяно добро на масло, калі выціскаць яго. КА'Н

• еть с шумом. Гсл. В ерабейкі ш урхн улі з плет ня ў каноплі. Гсл. шурхнуць—прогнать, испугать. Гсл. Ш урхні а

• ення, якія вырываюць рана. Лайду вырву, выбірніцы ў каноплях. Альхоўка Навагр. ВЫТАРКА ж. Тарфяны кар'ер. То

• лумай i пряма ў печ. Палычкі неік аткінуў, зайшоў у каноплі i трысьціць іх, толька хроп-хроп-хроп. Лумаіць, к

• дэнтамі Мазырскага настаўніцкага інстытута ад А. П. Канопліча, 89 г. ВЯСЕЛЬНАЯ ПЕСНЯ 498 Ганна ступ'йла на порог, А мохнула хусц'йнойу нап'ерод. — Оступйц'еса, подружк'й, Н 'е зоступайц'е дорожк'и, Бо йа упаду свойой маццы на ножк'и. У мойёй матк'и ножка белён'ка, Штоб у мен'ё була така дол'а добрён'ка. [Спяваюць, калі маладая ўваходзіць у хату мадеры перад пачаткам вяселля]. ВЯСЕЛЬНАЯ ПЕСНЯ 499 Коло плоту, коло замибту Хв'ёдрык кон'а с'едлайе. Просиц' йон у дзёвочк'и, Просиц' у Настасочк'и Квёточк'и до шапочк'и. — Н 'е могу стац'и, кв'ёточку дац'и, Бо бойуса бац'ухна. — Н 'е ббиса, Насташко, бац'ка сторого, Бойса мен'ё молодого. Бац'кова гроза так, йак лётн'а роса, А св'бкорова гроза, йак зимн'ийе морозы. [Спяваюць, калі маладыя сядзяць за сталом]. Запісана ў 1958 г. студэнткамі Мінскага педінстытута 3. H. Казловай i K- H. Клопавай ад П. A. Канопліч, 66 г

• одз.); іншыя назвы: ладка ж. 'ахапак сухога льну ці канопляў' - Стол. (ДСБ), мачульнік м. 'сноп канапель, прыгатаваны для малачэння' - Паст. (СПЗБ), рускя ж. - Беш. (НС), руцэшкі мн. 'невялікія снапы льну' - Шум. (СПЗБ), снапочак м. памянш. 'сноп, вязка лёну ці канопляў у 2-6 жменяў' - Лельч., Петр., Мазыр. (ЛП). Паве

• ЛГСКО, КОНОПЛГСКО н. Канаплянішча. Канапліско — дзе каноплі раслі. Гемзы Шальч. На канапліску куры ходзяцъ; одно гэта курына хада — канапліско. Дзяніскавічы Ганц. Конопліско було. Смаляніца Пруж. КАНАПЛЯ'НЩА ж. кулін. Цёртыя каноплі. Канапляніцу

• раб'е выпілі канапле. Каўняны Гродз. ВерабЧ вып'юць каноплі. Граўжышкі Ашм. ВЫПЛАТА ж. Выплачванне. Сягодня

• КАРСУСТАII, КОРСУСТА ж. Кастрыца. Калі лён труць ці каноплі, то сыплецца кароста. Баброўнікі Гарад., Лука Нар

• агр. (Мат. Гродз.), цымбур м. — Капыл. (ЖС); сцёблы канопляў: кайаплянік м. — Браг. (Мат. Гом.), калапня ж. — мясц. (Насовіч), паскашна ж. 'сцябло маніц (жаночай разнавіднасці канопляў)' — Мсцісл. (Юрчанка); лініна сцябліна лёну' — М

• то i к у л ё к I, 1. Збіралі ў кулікі лён i ў кулік каноплі вязалі. Лука Нараўк. 2. Toe ж, што i кул ёк I, 2.

• Гродз. 2. Які апылкоўвае (пра мужчынскія асобіны). Каноплі куравыя — пласкуні называюць. Альхоўка Навагр. V

• хвала Круп. Кунатая бяроза. Рудня Чэрв. 2. Бухматы. Каноплі былі галавістыя, кунатыя. Рудня Чэрв. КУНА'ЦЦА н

• нъ нарабілі. Саланое Віл. Малако робілі с канапелъу каноплі стаўкуць, вытруць у ступі. Ахрэмаўцы Брасл. Цёрлі

• Маладз. ЛЮБбСЦІ мн. Любошчы. Аднойчы мы йшлі прас каноплі дахаты i ні зналі, што наш разгавор патслухваюць

• гразь — так красілі даўней. Вузла Мядз. 2. Мачыць. Каноплі мачалі ў ямя. Альхоўды Лях. МАЧЛІ'ВЫЙ прым. Дажд

• ажджыць. Мікалаеўшчына Стаўб. У макотры мак цёрлі 1 каноплі. Балыдары Маладз.; параўн. польск. makotra тс'. м

• паставілі магазін калавурыць. Арэх. КАЛАПНГ мн. 1. Каноплі. Мала сеюць щпер калапнёў. Стар. Дзеці схаваліся

• едзіба ж. 'лепшая зямля, што адводзяць пад ячмень i каноплі' - Хоцім. (Бялькевіч). Града Палоска зямлі, спецы

• жала. Азяраны Раг. 2. Калода, якой прыціскаюць лён, каноплі, калі мочаць. Памак — цяжкое мокрае палена, чым прыціскаюць лён i каноплі. Рудня Астравітая Чэрв. Памак, памаком прыціснуць

• Гарод, агарод. Я к у вас сёліта гарод, пасеялі ўжо каноплі ці не? Новы я Капачы Мсцісл. Іван абгырадзіў свой гарод пряслым. Гарбавічы К асцюк. Міколка i Наста забеглі ў гарод i ныбралі пыстаньня гуркоў. Лапаціна Мсцісл. ГАРОДНІК, -a, м. Гароднік, агароднік. Янкіль риньшы быў гароднікым. Палуж Краснап. ГАРОДНЫЙ, прым. Гародны, прыналежны гароду, агародны. Каноплі бяруць позна восеньню, тады ж, калі кыпаюць бульб

• бнага цеста варылі пашыбні, галушкі такія, залівалі каноплямі. Івашкаўцы Смарг. ПАШЫБНУ'ЦЬ зак. Ударыць. Паш

• ны посуд, які выкарыстоўваецца для перацірання маку канопляў i інш.' У макотры мак цёрлі i каноплі [Бальцары Маладз.; СЦГ, c. 223]; Макацёр з смятан

• дым. йа схвацйус'а и давай бажад', паўском ўл'ес у канопл'и. Чуйу топат. Нал'атайе3 сус'ётка; сус'ётка модно

• йёсди кадзё кажў какарўза кала калй канбм канбпл'и канопли касд'ўм,.боты касдўм кйнуўса л'аджў л'ажў лажаў л

• ЫНЫПЛЯНЬНЯ, -я, н. 1. Канаплянішча, месца, дзе былі каноплі. Куры ходзюць пы кыныпляньню. Хвёдараўка Краснап. 2. Самая паласа з каноплямі. Сёліта ў цябе вялікій кывалык кыныпляньня пасе

• ВА'ЦІ незак. 1. Убіраць, вырываючы з карэннем (лён, каноплі i інш.). Я ўсе гады лён рвала. Плябанды Ашм. Лён

• конопляншце] конопл'анишчэ с. Гл., каноплишчэ Гр. Хр. Ом. Вл. Кч. Зс. Гц., коноплышчэ Нв. Рд. Ол. Мк. Св. 36., коноплыско Лп. Вт., коноплёныско Лх., конопл'бвыско Од. поле, на котором росла или растет конопля. Коноплениско— полэ, в jaKora выбраны канопли. Лх. ср. городина. || Шат. канаплянішча ib. Карл,

• , коноплышчэ, конопляНЫШЧЭ н. Поле, з якога сабралі каноплі. Поборонуй коноплыско. Барычэвічы Пін. Заорали вж

• Цёпла. Хырашо. Успомніць сыбака пры хату. Улезіць у каноплі, каб бірнушкі ны хату выбрыць. Ны адну кынапліну

• лупінамі, таўкачом умеся, ячнай мукі ўсыпя, патаўчэ каноплі i ў бульбу, перамяшая, расплешчая i запякая. Вязы

• о жулан. Ек настане лета, так жыдок i пераседзіць ў каноплях, у просі да ў санешніку (Ліпляны, Лельч.). ЖЬІД

• Балота. Заполле Мает. ЗА'КЛЯ ж. Мочула (тут мачъш каноплі). Моцькаўцы Ваўк., Дубароўшчына Дзятл. ЗАКЛЯ'ТАЕ

• а 267 жалунічка 267 жалясціна 38 жамяра 378 жаночыя каноплі 221 жаравіны 188 жарало 406 жаралясцша 47 жараўлі

• ўся бульба збуяла, мусіць гною перадаў. Ст. Збуялі каноплі — нічога ня будзе насеньня. Ст. 2. парить(в возду

• палены, імі каноплі накрывалі, калі мачылі. Парэчча Гродз. Лён всігда

• Ы см. ласавы. Косич: Ну, ты ласая да смашнаго, у си канопли мае папереечыш и биць алей ни с чаго будзе (93);

• жарабя. Трощь — тройчы апрацоваць глебу пад грады, каноплі, пшаніцу. Тулалёнкі — тулава. Тшёснуць — трэснуць

• дзе-н., зрабіцца прыгодным для апрацоўкі (пра лён, каноплі). На балоці ўжэ лён вулежаўся, трэба убіраць. ВУ

• ка 211 кан 43 канапелька 94 канаплянік 116 канец 43 канопліска 29 канопны 11 кансерваны 43 кануна 171 канцы 230 канча 253 к

• . Вялікі Азярэцк. ВАЛАКНО н. Валакно (з канапель). Каноплі сушылі, дзёлалі валакнд, вяроўкі самнуць. Гарадзе

• ле ж не галадалі. Помню, лён сеялі, канаплянае, дзе каноплі, масла рабілі. Лён пасушаць, абмалоцяць, а тады мякіну адзельна з лёна галоўкі трапаюць, вот сушылі гэта валакно. Ой, такія мяліцы былі, трапалі, снавалі, ткалі, усё было, усё ж сваё. Масла поснае рабілі. Каноплі, гэта зярно таке, у ступе натаўкуць i картошкі звараць, каноплі гэтыя стаўкуць з лукам. Раныпа ж тут у нас возера

• ы плоскун'и * рвуц', выбирайуц'. С ёйал'и наўмысн'а канопл'и. Кал'й выбирк'и выбаруц', то на нйчалн'ицы. Зара

• царёсно инё йдзёца ймёна йчбга калй калхбс канбпл'и канопли картбфл'и картбш картофли картошки касу касцёлнай

• осконь. Конопли перBbije не молотат'. Др. || Бельк. каноплі, кынаплі ib. 1. Шат. каноплі ib. 1. [конопляный] конопл'анэ Св. ВЛ. Зд. Гл. Др

• я раней сохнуць. Гемзы Шальч. Грудолкі i пласконі ў каноплях. Пласконі без семяна, a грудолкі сяменныя. Стары

• ап. ГНЁТ, -a, м. Бервяно, якім навальваюць лён або каноплі, калі мочаць, каб апошнія не выплывалі наверх. Гн

• , тырплячкая. ТЫРТГЛНЫЦЯ ж. Жанчына, якая трэ лён, каноплі. ТЫХО-ЛЫ'ХО приел. Шыта-крыта. Хоч вони й сварёц