3. такой, который имеет все данные для какой-л. деятельности, прирождённый. Прыраджоныя здольнасьці. 4. от рода существующий. Нсл. 509. Мой прыраджоны конь. Нсл. 5. родственный, родной. Нсл. 509. Прыраджоная кроў. Нсл.
прыраджоны брат—сводный брат. (Стт. 1529, Сл.).
прыраджоны тубылец—коренной житель данной местности(страны, С.). Тм.
прыраджэнец-нца, предл.-нцу, зват.-нча, м.—уроженец, коренной житель. Нсл. 509. Ён наш прыраджэнец. Нсл.
прыраджэнка-нкі-нцы, ж.—уроженка. Нсл. 509. Яна туташняя прыраджэнка. Нсл.
прыраджэньне-ня, предл.-ню, ср.—природное свойство, Нсл. 509. натура(характер, нрав, темперамент). Яго такое прыраджэньне. Нсл. Ён ад прыраджэньня такі. Тм.
прыразіцца,—см. под разіцца.
прыраканьне-ня, предл.-ню, отгл. имя сущ. к прыракаць,—обещание. Нсл. 509. Прыраканьне я табе на гэта не даваў. Нсл.
прыракаць-аю-аеш-ае, несоверш., што, каму—обещать, давать слово. Нсл. 509. Што толькі ён прыракае альбо прырок, ніколі нікому ня спраўдзіць. Нсл. Соверш.
прырачы, -раку-рачэш-рачэць-рачэм-рачыцё-ракуць; прош. вр.-рок-ракла-раклі; повел.-рачы—обещать, дать слово. Нсл. 509. Калі што Богу прырачэ і людзём і тое спраўдзіць. Кіт. 664. Хто каму што прырача, пры слове стаяць. Тм. 36616. Деепр. наст. вр. прырачоны—обещанный. Нсл. 509. Прырачонага падарку, гасьціпца ня прывёз. Нсл. Прырачонага слова ня помніш. Нсл. Отгл. имя сущ. прырачэньне-ня, предл.-ню—обещание. Нсл. 509. Даў прырачэньне прыехаць, дый ня прыехаў. Нсл.
чыніць прырачэньне—давать обет. Выдаюць дзесяціну і чыняць прырачэньне. Кіт. 663.
прырамак-мка, м. — прырамка I. Нсл. 509. Прырамка ня ўмееш прышыць да сарочкі. Нсл. 2. погон. Ар. Ахвіцэрскія прырамкі. 3. эполет.
прырамка-кі, дат., предл. прырамцы, ж. наплечное украшение от воротника до рукава. Ар. См. палік, наплеччык.
прыраст-сту, предл. и зват.-сьце, м. нарост. Нсл. 509. Ад гэтае мукі прырасту мала ў хлебе. Нсл.
прыраўнальная ступень—справнительная степень, грам.
прыраўнаваць,—см. под раўнаваць.
прыраўнавацца,—см. под раўнавацца.
прырач-оны-эньне-ы,—см. под прыракаць.
прырэз-за, предл. и зват.-зе, м. 1. животное, у которого пры холощении выпущено только одно яйцо. Нсл. 509. Жарабок прырэз. Нсл. 2. животное, нечаянно до смерти пришибленное, которое скорее нужно прирезать. Нсл. 509. Прырэзза можна есьці. Нсл.
прырэзак-зка, м.—добавленная полоса земли. Шсл. У нас у сяле дык ледзь ня кажны адзяржаў прырэзак. Ст. На прырэзку пасеяў авес. Ст.
прыр-ваць-ываць,—см. под ірваць.
прыр-вацца-ывацца,—см. под ірвацца.
прырупіла, безлич.,—см. под рупе.
прыруч-аны-аць-эньне-ыць,—см. под ручаць.
прырын-ула-уць,—см. под рынуць.
прырышт-оваваць-аваць,—см. под рыштаваць.
прырыўка-ўкі-ўцы, ж.—порванный конец. Нсл. 509. Прывяжы прырыўку. Нсл.
прысабёч-аньне-аны-ыць,—см. под сабёчыць.
прысоч-аны-ыць,—см. под сачыць.
прысабёчаньнік-іка, предл.-іку, зват.-іча, м.—присвоитель.
прысабёчаньніца-цы-цы, ж.—присвоительница.
прысада-ды, предл.-дзе, ж.—древесные насаждения по сторонам дороги(и сада, Ар.). Шсл.; Ар.; аллея. На Ігумень ехаць скрозь прысадаю. Ст. Маўчаць у глухім задуменьню старыя прысады. Я. К. (Адплата, 4). Прысада йдзець аж да самага пакою, дзе цяпер школа. Ст. Вунь дарога меж прысады двух радоў старых бяроз. С. Музыка, 261. 2. черен у ножа, меча и проч. Нсл. 509. І нож добры, і прысада яго. Нсл. 3. ложа. Нсл. 509. З прысады відаць, што стрэльба дарагая. 4. устройство какого-л. хозяйственного орудия. Нсл. 510. Прысада касы. сахі. тапара. Нсл.
прысадка-дкі-дцы, ж. 1. уменьш. к прысада 2. Нсл. 510. Прысадка касы ня добрая. Нсл. 2. посаждение наседки на яйца. Нсл. 510. Прысадка квакухі.
прысадка-дкі-дцы, ж. 1. дерево в аллее. Міх. Калі сьсячэш прысадку, дык ад суду не акапаешся. Міх. 2.—см. под прысада 2.
прысаднік-іка, предл.-іку, зват.-іча, м. 1. парк(большой сад, рожа с аллеями, цветниками, прудами и т.п., С.). Гсл. Чамусьці ўпадабалі гэты прысаднік ("парк") людзі. Васілёнак("Полымя", 1967 г., Но. 12, стр. 192). 2. сквер. Гсл.
прысады-даў, мн. ч.—деревья вдоль дороги, аллеи(аллея, С.). Гсл., большая (всякая, С.) дорога с посаженными березами (всякими деревьями, С.) по сторонам. Ксл. Прысадамі ён паехаў. Лазаватка Сур. (Ксл.).
112 👁