2. расталкивая, выйти, выбраться из тесноты. Нсл. 89. Як ні выпірайся, ня выпрашся з царквы. Нсл. 3. отречься от своих слов или поступков. Нсл. 89. Сваіх словаў выпіраешся, выперся. Нсл. выпірацца, несоверш. к выперціся 1, 2, 3. Нсл. 89. уперціся, соверш., возвр.—втесниться куда-л. Нсл. 68. Уперся, куды ня трэба. Нсл. Соверш. упірацца—втесняться куда-л. Нсл. 68. Ня ўпірайся ў царкву, ня ўпрэшся. Нсл. заўпірацца, соверш. к упірацца( под перціся). Такі ўжо нягоднік: як заўпірыцца, то хоць ты яму што кажы — усё роўна не паслухае. Хведараўка Краснап. (Бясл.). усьперціся, узапруся-прэшся, соверш., возвр. 1. навалиться, облокотиться. Нсл. 72. Усьпірацца, усьперціся на стол. Нсл. 2. с трудом взойти или взъехать. Прыся, узапрыся на гару на непадкаваных конях. Нсл. 412. 3. к перціся 3.—взлезть, забраться. Улетку ўсьперся на печ. Нсл. усьпірацца, несоверш. к усьперціся 1, 2, 3. - перыць-ру-рыш-ра, несоверш., перех. 1. бить валиком(стирая) бельё или (беля) холст. Ксл. Перыць пранікам хусьце. Сьвярды Беш. (Ксл.). 2. перен.—избивать. Шсл. Давай перыць яго паленам. Слопішча Шацк. (Шсл.). Пер яго, гада, пер. Тм. См. пярыць 2. - пёсак-ска, (Нсл.), пясак-сака, м.—кролик. Нсл. 413. Пескаў у садзе завёў. Нсл. 2.—простая шашка в шашечной игре. Нсл. 413. Песка згубіў. Нсл. - песі-сяя-сяе—собачичй. Нсл. 413. Песі век зжыў. Поговор. Нсл. Песяя барада, скура. Тм. Песяе мяса. Тм. - пескавы-вая-вое, 1. прилаг. к пясок —песочный. Пескавы жвір. Леск. ІУ, 328. 2. песчаный. - пеставаньне-ня, предл.-ню, отгл. имя сущ. к пеставаць, пеставацца—няньчение. Нсл. 542. За мае пёставаньне цябе хоць бы ты імне чым падзякаваў. Нсл. Прич. пеставаны, 1.—которого "пеставалі" — ласкали, нежили. 2. привыкший к неге, избалованный. Нсл. 542. Пеставаныя яго дзеці, вока коляць, ніхто нічога не скажы. Нсл. - пеставаць -тую-туеш-туе, несоверш., перех. 1. ласкать, нежить, Ксл. ласкать, лелеять, МГсл. няньчить. Нсл. 542. Матка любе пеставаць дзеці. Дражна Куз. (Ксл.). Я цябе маленькага пеставала й гадавала. Нсл. См. кукобіць. Соверш. напеставацца —туюся-туешся—наняньчиться, навозиться с кем, испытывая некоторые неприятности. Нсл. 316. Напеставалася я ўсякіх дзяцей і панят і мужыцкіх. Нсл. Напеставаўся я з гэтым хлапцом, пакуль выгадаваў яго. Тм. Соверш. папеставаць-тую-туеш-туе; повел.-туй-туйма—нежить некоторое время. Прич. папеставаны. Папеставаны наш ужо ходзе. Нсл. 470. Соверш. сьпеставаць, — избаловать. 2. "пеставаць" с противоложным значением: а) ушибить "пестуя". Нсл. 611. Пеставаў дзяцё, пакуль сьпеставаў, зьвіхнуў. Нсл. б) разбить, забавляясь. Нсл. 611. Бавячыся іх шклянкаю, часам сьпестуеш яе. Нсл. Прич. сьпеставаны—избалованный. Ксл. Ён сьпеставаны. Пустынкі Сян. (Ксл.). - пеставацца-туюся-туешся, 1. страд. к пеставаць. 2. няньчиться. Нсл. 542. Каторы год я пестуюся з гэтым хлопцам, але нічога добрага зь яго ня выйдзе. Нсл. 3. возиться(забавляться, С.) Нсл. 542. Пеставацца з цацкамі. Нсл. - пестаць(от пест)-аю-аеш-ае, несоверш., перех.—бить, колотить, как бы пестом. Нсл. 412. Пестаеш, напестаў ты яго добра. Нсл. Соверш. папестаць. Нсл. 412. - пестун-на, предл.-ну, зват.-не, м.—баловень. Ксл. Калі адзін сын у бацькі, дык пестун. Кузьміно Сян. (Ксл.). См. пястун. - песьляччо,—см. под пясьляк. - песьлячына,—см. под пясьляк. - песьня-ні-ні, мн. ч., род.—няў, ж.—песнь, песня. Ар. завесьці песьню—затянуть песню. Ты мяне аднак ня слухай, мала што я завяду, з усей сілы дуй і дзьмухай і ў жалейку, і ў дуду. Из альб. В. Дарэўского. - пешаніца-цы-цы, ж.—пехота. Д. Зьметняў на Чарнегаўшчыне(Курило: Матеріяли). - петаваць, (Гсл.; Нсл. 542)-тую-туеш-туе; петаць, (Нсл.)-аю-аеш-ае, 1. (сильно, Гсл.) бить, Гсл.; ПНЗ. колотить. Нсл. 542. Часта петуюць цябе за гэта, але ты ўсё не папраўляешся. Нсл. За што ты яго так петаеш? Тм. Соверш. папетаваць, папетаць —побить, поколотить. Нсл. 542. Як папетаваў яго добранька, дык і перастаў лазіць у клець. Нсл. За што ты петаеш, папетаў? А за зладзейства. Нсл. 542. Несоверш. и соверш. прыпетаваць—бить, колотить до смерти. Нсл. 508. Прыпетаваць кабана. Нсл. Б'ючы часта, ты прыпетуеш хлапца. Тм. Прич. прыпетаваны, а) вколоченный. Нсл. 508. Прыпетаванага гвазда й зубамі ня вырвеш. Нсл. б) приколоченный(прибитый, С.) Нсл. 508. Прыпетаваная сьвіньня ледзь зад павалакла. Нсл. Соверш. прыпетаць, а) избить. Петаючы так, ты да сьмерці яго прыпетаеш. Нсл. 542. Прыпеталі злодзея. Нсл. 508. б) о гвозде и проч. — вбить по самую шляпку. Нсл. 508. Прыпетаць гвозд у дошку. Нсл. 2. тяжко работать. 3. грузить. См. напетаць.