Старонка 80
◀ / 1324 ▶
асёлы-лая-лае-имеющий оседлость, оседлый. Нсл. 371; Стт.; Дсл. Мы аселыя людзі, а не валацугі якія. Нсл. Мы людзі аселыя. Дсл. асёніна-ны-не, ж.—осеннее добровольное подаяние церковному притчу. Нсл. 367. Асеніну папу не давалі яшчэ. Нсл. См. асяніна. асёсьці, асядаць,—см. под сёсьці. асёсьціся, асядацца,—см. под сёсьці. асётны-ная-нае, прилаг. к асець. (НК: Очерки, 275)—овинный. асёвачны-ная-нае—состоящий из отрубей "асевак". Дсл. асёўкі, асевак и асеўкаў, единств. ч. нет. —отруби, высевки, оставшиеся в решете. Дсл. Пасып сьвіньням корм асеўкамі. Дсл. асёць-ці, мн. ч., род.-цяў, ж.—овин, (Дсл.) более высокий нежели "ёўна" и имеющий два этажа, разграниченные полом, и в верхнем ярусе отверстие с дверью для передачи снопов, НК: Очерки, 274 овин. Гсл.; Растсл.; Нсл. 367; МГсл.; Ксл. Снапы сушылі ў васеці. Рыбчына Сір. (Ксл.). Асець насадзілі пшаніцы. Нсл. Асеці чатыры будуць аўсу. Нсл. Вылазь із асеці! Нсл. Уменьш. асётка-ткі-тцы, ж.—небольшой овин. Нсл. 367. Асётка не вялікая, уборзьдзе змалоцім. Нсл. асёл-сла, на асьлё, зват. восьле; мн. ч.-лы-лоў-лом-лы-ламі-лох, м.—осёл. асьлюга-югі-юзе, 1. увелич. к асёл. 2. бранное. Дсл. Балван, дурань, асьлюга. Дсл. асёлак-лка, предл.-лку, м.—лужайка на усадебных участках между огородами. Коні ходзяць у васёлку. Ст. Асёлак будзем касіць. Тм. асёрдак-ака, м.—сердцевина капустной хряпки(кочерыжки, С.) Росл. (Дсл.) асётны-ная-нае—относящийся к овину, Нсл. 367 овинный. Асётныя снапы. Нсл. Асётнае акно. Нсл. См. асетны. асяг-аць-нуць,—см. под сягаць. асякаць, асячы,—см. под сячы. асякацца, асячыся,—см. под сячыся. асяліць,—см. под сяліць. асянёць-ёе, несоверш. 1.—наступать погоде осеннего типа. Смаленш.; Менш. 2. подвергаться влиянию осени. Дсл. Ліс асянее, абруневае. Дсл. абасянёць-ёе, соверш. к асянець 1, 2. асяніна-ны-не, ж.—сбор осенью служителями церкви хлеба в зёрнах на церковь и священника, Янк. I. сбор по осени платы натурою (например, С.) для кузнеца. Шсл. Сяло згадзіла сабе каваля на асяніну. Шсл. См. асёніна. асянча-чы-чы, ж.—осенняя трава, оставшаяся на корне от осени прошлого года. Ар.; Войш. асянчук-ка, предл.-ку; мн. ч.-кі-коў-ком-кі, мн. ч., предл.-кох, м. 1. животное, самец, родившийся осенью. Ар. 2. — асянча. Гэтым летам было благое надвор'е, і мы шмат нарабілі асянчуку (т. е. пришлось косить весною следующего года, С.). Амельна Пух. (Шсл.). асяродак-дку, предл.-дку, м. 1.—сердцевина. Шсл. У яблыне ўвесь асяродак выгніў. Жораўкі Сьміл. (Шсл.). См. сэрца. 2. центр, МГсл.; Гсл. средоточие. асяціць-чу-ціш-ціць; повел.-ці-ціма, соверш. каго-што, 1.—букв., опутать сетями. Нсл. 371. Нячысьцік, знаць, мяне асяціў. Нсл. 2. невидимой силой взять над кем непреодолимую власть. Нсл. 371. Нячыстая, знаць, сіла асячае, асяціла яго так, што яго цягне ў карчму. Нсл. 3. пленить, очаровать. Нсл. Нявідная дзеўка ды якога малайца асяціла. Нсл. Прич. асячоны—как бы сетью увлеченный, ослепленный морально. Нсл. 371. Асячоны так і падае за гэтаю зводніцаю, увядзёнкаю. Нсл. Отгл. имя сущ. асячэньне-ня, предл.-ню—опутание, омрачение, Нсл. 371 нечто близкое к легкому умопомрачению. Гсл. Нашло нейкае асячэньне, ня ведаў, што рабіў. Гсл. Асячэньне на яго напала, што ён па ёй так і зохае. Нсл. асячаць-аю-аеш-ае; повел.-ай-айма, несоверш. Нсл. 371. асяціцца, асячуся, асяцішся,—поймать­ся таким образом. ЛескIII227, зацем602. асяч-аць-оны-эньне,—см. под асяціць. асячыся,—см. под сячы. асілак-лка, предл. и зват.-лку, м. —богатырь, (Гсл.; Ксл.; Шсл.), силач, (Нсл. 367; Шсл.; Пар. Дсл.) обладающий необыкновенной силой, Гсл. исполин. МГсл. Асілак ваднэй руццэ падыйме пяць пудоў. Ст. Дужы, як асілак. Ст. Асілку гэтаму пяцёх такіх, як я, мала на адну руку. Нсл. А браты й сёстры, як асілкі. Кавыль: Ростань9. Ён у нас асілак, ня долейся зь ім. Віц. (Ксл.). Цяпер нетуці асілкаў. Дсл. Асілкі-каў, мн. ч.—название какой-то звезды. Вожа Брсл.(Ар. Красьневіч). асіна-ны-не, ж.—осина. Шсл.; Ар. Парэзалі асіну на почвы. Ст. асініна-ны—(одно) осиновое дерево. Нсл. 367.; Ксл. Асініну сьсек на дровы. Нсл. Мужык сьсек асініну. Дсл. Уменьш. асінка-нкі-нцы—осинка. Асінка мая сілка(пілаваць, сячы асіну лёгка). Дсл. асінавік-іка, предл.-іку, м.—плод яблони, получившийся от прививки осины. НК: Очерки, Но. 813. асінавы-вая-вае—осиновый. Шсл. Асінавымі дрыўмі не нагрэеш печы. Ст. асінаўка-ўкі-ўцы, ж.—сеялка, сделанная из осины. Бельск. у., Смл. (Дсл.).
Нават дробная праўка будзе карыснай. Не стаўце знакі націску, каб словы лепш знаходзілася праз пошук.
79 👁
◀ / 1324 ▶