мена матэры, физиол.—обмен веществ.
2. размен. МГсл.; Ар.
менаваць, мяную-ўеш-ўе; повел.-ўй-ўйма, несоверш. и соверш., перех.—называть по имени, Нсл. 284. называть, давать поименование. Яго так мянуюць. Нсл. Есьлі бы шляхціч шляхціча на дарозе разьбіў, а воны разьбіты ў парсуну яго пазнаў і перад урадам раны свае паказаў і таго ў парсону мянаваў альбо наймя, іменям мянуючы да кніг запісаў. Стт. 415. Старана зараз тых сьветак у суду ймёны менаваці маець, на каторых пастанавеньня прасіці будзець. Стт. 258.
2. (коротко расказывать при случае, между прочим, вскользь, С.)—упоминать. Нсл. 284. Пра ўсіх там менавалі. Нсл. Прич. менаваны, 1. поименованный. Нсл. 284. Ня ўсі менаваныя прышлі. Нсл.
2. упомянутый. Верх менаваны — вышменаваны. А за бочку тых верх менаваных ярын совітаю цаною больш, ніжлі за капу палажана, маець быці плачона. Стт. 71.
вышменаваны—вышесказанный, вышеупомянутый, вышепоименованный, вышеназванный. Ст. акты. Пан Бог ствабрыцель усіх прарокаў вышменаваных спасеньне дасьць. Кіт. 796. Прыпамінае тыя ліхадзействы, што быццам вышменаваныя зравілі. Бацьк. Но. 49(533). Соверш. наменаваць, 1. назвать по имени. Нсл. 284. Мяне наменавалі. Нсл.
2. намекнуть. Войш. Соверш. праменаваць —прозвать. Ср. праменаваньне. Прич. праменаваны—прозванный. Ср. праменаваньне.
праменаваньне-ня, предл.-ню, мн. ч.-ніняў—прозвание. Нсл. 525. Яго цяжкое праменаваньне. Нсл. См. мянушка.
выменаваць, соверш. 1. упомянуть имя чье, Нсл. 86. назвать по имени. Наш сьвятар кажнага нябожчыка на памінках заўсёды вымянуе. Нсл.
2. упомянуть, назвать, перечислить. Выменаваць дні прыгонныя. Нсл. 86. Выменаваць, хто колькі аддаў падаткаў. Тм. Прич. выменаваны—поименованный (названный, указанный, С.). Нсл. 86. Выменаваныя рэчы, каб цэлыя былі. Нсл.
менавацца, мянуюся-нуешся, несоверш., возвр.—называться, Нсл. 284. именоваться. Гэта так па нашаму мянуецца. Нсл. Соверш. наменавацца—назваться. Нсл. 284. Наменаваўся шляхцічам. Нсл.
менець-ею-ееш-ее, несоверш.—становиться меньше, уменьшаться. ПНЗ; Растсл.; Мценский(Будде: Тула-Орел, слов.). Хлеба ўсё менее. Мценский у.
меншаць-аю-аеш-ае, повел.-ай-айма, несоверш.—делаться менее, умаляться(уменьшаться, С.). Нсл. 284. Дзень меншае, паменшаў. Нсл. Соверш. паменшаць—уменьшиться. Ксл. Астыгла шына, дык і паменшала. Жукава Аз. (Ксл.). Дзень паменшаў. Нсл. 284.
меншыць-шу-шыш-ша, несоверш., што —уменьшать, коротить, узить. Нсл. 284. Глядзі ня меншы, ня зьменшы ботаў. Нсл. Соверш. зьменшыць. Нсл. 284.—уменьшить, (Гсл.) сократить. Нсл. 211. Зьменшыць меру, плату, цану. Нсл. 211. Прич. зьменшаны —уменьшенный. Нсл. 211. За зьменшаную плату ніхто рабіць ня хоча. Нсл. Отгл. имя сущ. зьменшаньне-ня-ню—уменьшение. МГсл.; Нсл. 211. Зьмяншэньне дня. Нсл. Многократ. зьмяншаць-аю-аеш—уменьшать(много раз, С.). Нсл. 211. Соверш. надменшыць—немного уменьшить. Надменшыўшы ня прыточыш. Нсл. 305. Прич. надменшаны—немного уменьшенный. Боты цесныя, знаць надменшаныя супроць меркі. Нсл. 305. Соверш. паменшыць —(несколько, С.) уменшить. Нсл. У стопцы трэба акно паменшыць, каб холад так не цягнуў. Ст. Многократ. памяншаць-аю-аеш-ае, повел.-ай-айма што—уменьшать(несколько, С.). Шсл. Ня трэба было памяншаць каробкі; а ўжо сусім малая. Ст.
меніць-ню-ніш-не, несоверш., перех.—упоминать. Ср. менены. Ср. менаваць. Прич. менены—упомянутый. Нсл. 283. Вышмененага няма чаго ізноў пісаць. Нсл.
наменеваць-нюю-нюеш-нюе, 1. напоминать. Нсл. 311. Не наменевай яму аб гэтым. Нсл.
2. намекать. Нсл. 311. Наменеваць крыўду. Нсл. Соверш. намяніць, 1. напомнить. Нсл. 311. Ты імне не намяніў аб гэтым. Нсл.
2. намекнуть. Нсл. 311. Наменіць крыўду, доўг, абавязак. Нсл. Прич. наменены —напомянутый, приведенный на память. Нсл. 311.
2. о котором был сделан намек. Отгл. имя сущ. намененьне, предл.-ню, мн. ч.-ніняў—намекание, намёк. Нсл. 311. См. наменка.
намянаць-аю-аеш-ае, несоверш., перех. —намекать. Смаленшч.
менка-нкі-нцы, ж.—упоминание. Нсл. 283. Аб табе там ніякай менкі ня было. Нсл.
2.—см. под мена.
менка-кі, дат., предл.-цы, ж., уменьш. к мена 1, 2. МГсл.; Ар. Іра пабаялася, каб із гэтае менкі ня лучыла якое прыкрасьці. Дзьве Душы,137. У нас менкі ня было. Ар.
меншыцца, -шуся-шышся, несоверш. —уменьшаться. Нсл. 284. Дзень меншыцца, зьменшыўся. Нсл. Соверш. зьменшыцца. Нсл. 284. Соверш. надменшыцца—немного уменьшиться. Дзень надменшыўся. Нсл.
мень, мяня, меня, предл.-ню; зват. меню; мн. ч. мяні-ёў-ём-і-ямі-ёх, м.—налим. Ксл. У рэчцы злавілі мяня. Чарніца Лёз. (Ксл.). Уменьш. мянёк, мянька, предл. мяньку, зват. меньку; мн. ч. мянькі-коў-ком-кі-камікох. Шсл. Налавілі цэлы хатуль мянькоў. Ст.
74 👁