Старонка 696
◀ / 1324 ▶
маршчак-чака, предл.—акў, зват.-ача, мн. ч., -чакі-коў-ком, мн. ч., предл.-кох, м. —морщина. Віл. маруда-ды, общ.—мямля, медленный, вялый. Растсл. марудзіць—медлить. МГсл. марцовікі-каў(один марцовік)—цыплята, родившиеся в марте. НК.: Очерки, 408. марыць-ру, морыш-ра, несоверш., перех., заст. 1. морить отравою, травить. Марыць бацы. Соверш. памарыць, а) поморить, уморить всех, многих. Стварыцель усё мае памарыць. Кіт. 127а3, б) орить некоторое время. 2. морить, доводить до истощения и знеможения; изнурять. Марыць голадам. Ар.,—морить, приводить в полное изнеможение. Лявона пачынаў марыць сон. Дудзіцкі("Бацьк.", Но. 1-2/437-438.) Соверш. змарыць. Ар. Сон яго змарыў. Ар. марыцца-руся, морышся, несоверш.—уставать. Ар. Соверш. замарыцца—устать, Гсл.; Ар. утомиться. Чыста замарыўся, сякучы дровы. Ст. Назьбіралі шмат, аж механоша замарыўся. Ст.(Шсл. 159 под міханоша). Замарыўся аб табе сватаўшы: ня йдзець за цябе ніякая жонка. Дсл. 244. Соверш. змарыцца—(очень) устать. Змарыўся за працаю. Ст. Змарыўся за дзень. Ст. Соверш. умарыцца-руся, умарышся—крайне утомиться. Ар. Я умарыўся, цягнуўшы яе дамоў. Ржэўскі пав. (Афанасьев, I, 1897 г., 182). масол-сла, предл.-сьле, зват. мосьле, м. —кость, Растсл. толстая, большая кость. масол-сла, прост.—кость преимущ. бедренная а также вообще выступаючая кость говяжья, баранья или свиная. Акад. масоленьне-ня, предл.-ню, отгл. имя сущ. 1. глодание коло кости. Нсл. 291. Пакінь масоленьне каля косьці, ды бяры мяккое. Нсл. 2. возня с чем-л. Нсл. 291. Не работа, а масоленьне каля работы. Нсл. масоліць-лю-ліш-ле, несоверш., перех. 1. глодать(кость, С.). Нсл. 291. Масоліць косьць. Нсл. 2. марать, пачкать во что-л. слизистое. Нсл. 291. Масоліць губы косьцю. Нсл. Соверш. абмасоліць—замарать(слизистым, С.). Дсл. Абмасоліў увесь кулёк. Дсл. Прич. абмасолены—запачканный, грязный. Дсл. Не бярыся за яду абмасоленымі рукамі. Дсл. Соверш. замасоліць—запачкать, Дсл. 244. замуслить. Нсл. 175. Еж асьцярожна, не замасоль сарочкі. Нсл. Замасолілі дзеўкі нейдзе сарочкі. Дсл. Прич. замасолены—замусленный, засаленный. Нсл. 175. Белая сарочка, а ўжо замасолена. Нсл. Соверш. умасоліць, Нсл. 291. совершенно замарать чем-л. слизистым. Умасоліць сарочку смаркачамі. Нсл. Умасоліўшы губы, бегаець. Нсл. масолены, 1. букв. оглоданный. Нсл. 291. Масоленую косьць ізноў узяў масоліць. Нсл. 2. перен.—бывший в руках, в употреблении. Нсл. 291. Гэта рэч масоленая, масолена дый кінена. Нсл. масоліцца-люся-лішся, несоверш., возвр. 1. пачкаться чем-л. слизистым. Нсл. 291. Пакуль ты будзеш масоліцца косьцю. Нсл. Соверш. абмасоліцца—обмазаться чем-л. масленым или скользким. Нсл. 350. Дзяцё абмасолілася кашкаю. Нсл. Соверш. замасоліцца—замуслиться. Нсл. 175. Дзецянё замасолілася смаркачамі. Нсл. Соверш. умасоліцца. Нсл. 291. Умасоліўся смаркачамі. Нсл. 2. возиться с каким-л. предметом. Нсл. 291. Толькі масолішся з работаю, а ня робіш. Нсл. 3. подседать к кому, ища расположения. Нсл. 291. Не масолься, не па табе масол, дарма прымасоліўся. Нсл. Соверш. прымасоліцца. Нсл. 291. маскоўскі-кая-кае, 1. московский. 2. русский. Нсл. 291. Годзе горкае долі аб'едкі на маскоўскім стале падбіраць! Случчанік("Каласкі", Но. 60-61, 1958 г.). Разлучыла нас ні месяц, ні зара, разлучыла маскоўская слабада. Жукова Імгл.(Косіч 25). Маскоўская хустка. Нсл. Маскоўская сарочка, намётка. Нсл. Маскоўскія рукавы. Нсл. Масковец-оўца, предл.-оўцу, зват.-оўча, м.—русский(в знач. сущ.). МГсл. Маскоўка-ўкі-ўцы, ж. 1. русская женщина. Нсл. 291. У нашага пана якаясь Маскоўка служыць. Нсл. 2. маскоўка—топор русского изделия. Нсл. 291. Маскоўку купіў. Нсл. маскоўшчына-ны-не, ж. 1. холст русского изделия. Нсл. 291. Маскоўшчыны набрала на рукавы. Нсл. 2. вообще русский товар. Нсл. 291. Маскоўшчына лінуча. 3. совокупность всего подлинно русского. Маскоўшчынаю пахне, сьмярдзіць. Смл. маскалець-ею-ееш-ее, несоверш.—русеть. Соверш. абмаскалець—обрусеть. Прич. абмаскалелы—обрусевший. маскалёнак-нка, предл.-нку, м.—солдатский сын или кантонист. Нсл. 290. Маскалёнак б'ецца. Нсл. Маскалёнкаў павезьлі. Тм. маскаліць-лю-ліш-ле, каго-што, несоверш.—руссифицировать. Соверш. абмаскаліць—обрусить. Прич. абмаскалены—руссифированный. Отгл. имя сущ. абмаскаленьне-ня, ср.—руссификация(обрусение, С.). Нсл. маскаль-аля, предл.-алю, мн. ч.-лі-лёў-лём-лёў-лямі, лёх, м., НК.: Пос. 99—русский, великорусс. Навікі Віц. (Ксл.). У тым баку Маскалі жывуць. Сураж (Ксл.); Равы, Аш. Сына Маскаль за нівошта забіў. Гарун;
Нават дробная праўка будзе карыснай. Не стаўце знакі націску, каб словы лепш знаходзілася праз пошук.
76 👁
◀ / 1324 ▶