Старонка 632
◀ / 1324 ▶
2. надеть(приладить, укрепить, прикрепить) какой-л. предмет на чем-л, на что-л. 3. возложить, торжественно положить. вылажыць—изложить. Стт. 1529. Яка есьць у кнігах пісанага права вылажана. Тм. лажыцца-жуся-жышся—ложиться. Як лажыцца, дык ня можна набыцца; а як уставаць, дык разьлік браць. Послов.(о ленивом). Войш. На пасьцелі лажачыся гадзіну глядзеў на кнігу. Кіт. 1461. 2. (перен.) Лажыцца зморай праца на рукі загрубелыя. Крушына: Творы, 14. Соверш. аблажыцца, 1. обложиться, обложить себя чем-л., расположить во множестве вокруг себя. Сядзіць, аблажыўшыся кнігамі. 2. положить что-л мимо кармана. Згубіў грошы — аблажыўшыся. Дсл. злажыцца-жуся-жышся, соверш. —прицелиться. Злажыўся стрэльбай — клясь! ня паліць, як рамзель з другога не пячэць... Тарас на Парнасе. Гарэшка злажыўся леварвэрам на Карповіча. Дзьве Душы 92. лайба-ы, ж.—баржа, Ксл. большая ладья, барка. Гсл. У Вяліжу будавалі вялікія судны-барліны, стругі, пастругі, шкуны, пакуль не зьмянілі іх драбнейшыя лайбы. Віцьбіч(Бацьк., Но. 49-50/435-436). Лайбы ў гару часта цягнуць лямкаю. Маркаўшчына Віц. (Ксл.). За бяртом лайбы мэлёдычна хлюпалі хвалі. ЗСД 110. лайба-бы, ж.—ругательство. Нсл. 264. У вадным куце ўзьняўся глухі гоман, нейкая баганіна, хрыпаты сьмех і лайба. Дзьве Душы 66. Якая гэта лайба! Ня так трэба яго лаяць. Нсл. лайно(лайна, Кіт.)-на, ср. 1. связка белья, Ксл. связка стирального белья сколько может поднять женщина. Нсл. 264. Лайно хустаў. Нсл. лайніна-ны-не, ж.—отрезок полотна для прикрытия чего-л. Шсл. Во яшчэ палатна застанецца і на лайніну. Уменьш. лайнінка-нкі-нцы. Шсл. Накрый дзяжу хоць гэтаю лайнінкаю. Ст. 2. как и в слав., помет, навоз, особенно свиной. Нсл. 264. Парасяты ў лайно закапаліся. Нсл. Лайна чалавечае будзе. Кіт. 4364. Лайна прысхнець на целе або на адзежы, то тэгрэт фэрз(араб., род рэліг. права) Кіт. 72а3. лайнік-іка, предл.-іку, зват.-іча, м.—бездельник. Шсл. Ай лайнік ты, што ты робіш? Крамяні Пух. (Шсл.). лактаць, лакчу, локчаш-ча, несоверш., перех.—локать, хлебать, Гсл. пить, как бы лакая; хлебать, говорится укоризненно. Нсл. 271. Малако бяз хлеба локчаш, палоктаў. Нсл. Няхай сабакі локчуць памыі. Нсл. Соверш. палактаць. Нсл. 271. ламота-ты, дат., предл.-це, ж.—ломота. (Праца ля цяпла прыводзе) галоўкі ламоту. НК: Очерки 53. Сымон учыніў малітаўку ад ручак ламоты. НК: Старцы 81. ламаніна-ны-не, ж. 1. головоломное дело. Нсл. 271. Ламаніну дзеля галавы задаў. Нсл. 2. ломота. Нсл. 271. Ламаніна ў касьцёх. Нсл. 3. беспокойство, ощущаемое при исправлении чего-л., особенно ломкого. Нсл. 271. Ламаніна рэчаў, коні, людзёў. Нсл. ламанцы(ламанцы, Нсл.)-цаў, мн. ч.—опресноки из муки и картофеля, Шсл. кушанье из лепешек, испечённых до суха, поломанных и залитых конопляным молоком и таким образом поджаренных. Нсл. 271. Ламанцы памачалі ў мак. Дукарка Сьміл. (Шсл.). ламавоз-за, предл.-зу, м.—ломовик(ломовой извозчик, С.) МГсл. ламаць-аю-аеш-ае; повел.-ай-айма, несоверш., употребляют ограниченно, в отношении к овощам. 1. ломать. Ар. Загнулася гаспадыня ў баразьне, бацьвіньне на абед ламаць. Гарэцкі: Песьні 62. Мама пайшла капусту ламаць. Ар. ламаць рукі—ломать руки, о жесте, выражающем сильное горе, волнение и т.п. Малада дзяўчына дурны розум мае, па садочку ходзе, ручанькі ламае. Ар. Прич. ламаны—ломанный. Ар. Тут бацьвіньне ламанае. Однократ. ламануць-нуў-нёш-нёць-нём-няцё-нуць, а) ударить. Нсл. 271. Ламануў па галаве. Нсл. б) побежать. Нсл. 271. Ламануў, аж пыл ды дым. Нсл. в) рвануть. Нсл. 271. Конь ламануў разам. Нсл. Соверш. заламаць—заборонить посев поперёк. Варсл. Авес я ўжо заламаў і пераваток. Варсл. Соверш. наламаць-аю-аеш-ае, чаго—наломать. Ар. Наламала бацьвіньня. Ар. Прич. наламаны, —наломанный. Ар. Ля ляхі стаяў кош наламанага бацьвіньня. Ар. 2. печать,—верстать, располагать набор по страницам. Соверш. зламаць. Заўтра будзем часапіс ламаць. Прич. зламаны —сверстанный. Газэта зламана. прыломаваць[прыламліваць, Нсл.]-мую-муеш-муе; повел.-муй-муйма, несоверш. да чаго—приучить к какой-л. работе или ремеслу. Прыламуй дзяўчыну да рамяства. Соверш. прыламаць, перех.—приучить к какой-л. работе или ремеслу. Нсл. 503. Прыламаць маладога каня да арбы. Нсл. Прич. прыламаны, 1. приученный к работе или ремеслу. Нсл. 504. Хлапца маю да кажнае работы прыламанага. Нсл. 2. сломленный в конце. Нсл. 504. Прыламаная голка. Нсл. Прыломаны гвозд. Тм. 3. надломленный, искривленный. Нсл. 504. Прыломаны нос. Нсл.
Нават дробная праўка будзе карыснай. Не стаўце знакі націску, каб словы лепш знаходзілася праз пошук.
75 👁
◀ / 1324 ▶