Старонка 600
◀ / 1324 ▶
кружыняцца-яюся-яешся, несоверш. — кружыняць. Васіль датуль пакорліва слухаў каманды і паварачаў то ўправа, то ўлева, пакуль сусім ня зьбіўся з дарогі і не пачаў кружыняцца па полю. Кружыняўся гадзін дзьве й прыбіўся, наапошку, у суседняе сялцо. Кулакоўскі: Дабраселцы. крук, крука, предл. на круку, зват. круча; мн. ч. крукі-коў-ком, мн. ч., предл.-кох, м. 1. крючок в стене для вешания одежды, Ар.; Сьвярдлы Беш. (Ксл.); Шсл. крюк. Шапка вісіць на круку. Ст. Уменьш. кручок-чка, предл. на кручку, мн. ч. кручкі-коў-ком-кох, м.—крючок. Ар. 2. палка с крюком для сгребания навоза с телеги. Ар.; Шсл. Зламіўся крук, ськідаючы гной. Ст. 3. жердь для вытаскиванья воды из колодца. Шсл. Нехта адарваў крук ад вочапа. Ст. 4. перен., бранное:—чиновник. Ар. Гэта ня наш брат, гэта — крук. Сьвярдлы Беш. (Ксл.). круччо-ча, на круччу, собир. 1. к крук I. Сіляйце ж вы яе (чэрці душу) круччам. Дсл.(под апекан). 2. собир. к крук 4—чиновники. З усяе акругі зьехалася круччо. Сьвярдлы Беш. (Ксл.). крукам, нареч.—согнувшись. Крукам ходзе. Нсл. 254. сядзець крукам— усидчиво сидеть над чем-л. Ар. Крукам сядзіць над работаю. Нсл. 254. Крукам сядзіць над кніжкамі. стаяць крукам—стоять не отходя. Шсл.; Ар. Крукам так і стаіць над табою. Ст. крукі-коў-ком, мн. ч., предл.-кох(один крук)—стропила. Круччо ўжо падыймаюць. Шыпы Сян. (Ксл.). крум, междомет. подражающее крику ворона ("крумкача"). Крумкач крум, крум, крум над хатаю. Нсл. 254. крумкач-ача, предл.-ачу, зват.-ачу, мн. ч.-чы-чоў-чом-чы-чамі-чох, м.—ворон. Гсл.; Ар.; МГсл. У крумкача дзёўб просты, але грубшы за дзёўб каршуна. Вішнева Вал. Толькі крумкач крычыць: крум-крум. Тм. Зьбіраюцца крумкачы, пачынаецца чорны паход. ЗСД. 116. Крумкач крумкачу вока ня клюець. Послов. Самін Пух. (Шсл.). Угары крумкач дзярлівіць чорны. Змагар. Паглядзеце на крумкачы, што ня сеюць, ані жнуць... а Бог корме іх. Тат.: Вангэлі 308. За сарокамі сініцы паляцелі да крыніцы, за сініцамі крумкач. Грахоўскі: Лясная казка. крумчэць-чу-чыш-чыць—кричать(о вороне или как ворон). Крумчаць над курганамі крумкачы. Кавыль: Думы, 31. Однкр. крунуць-ну-неш-не—каркнуть, свойственно ворону. Крумкач над хатаю крунуў. Нсл. 254. крупадзёр-ёра, предл.и зват.-ёру, мн. ч.-раў, м.—мастер, занимающийся деланьем крупы. Нсл. 255. крупалічнік(от крупы лічыць, С.)-іка, предл.-ку, зват.-іча, м.—лаянка на скупога гаспадара: скряга. Ніхто ня ўжывецца ў гэтага крупалічніка. Нсл. 255. крупеня, (Раст.: Смоленск, 150)-ні-ні, ж.—суп из ячменной, гречневой или ржаной крупы, НК.: Очерки, 14; М. Туд. (Гринкова IУ) суп из перловой крупы. Гсл. Капуста й крупеня — родныя брацені. Послов. НК.: Очерки, 14. Звары сядні бялёнае крупені. Сухарукава Аз. (Ксл.). Грэцкая крупеня. Нсл. 254. ад'есьці крупеню—окончить есть. НК.: Очерки, 14. крупень-ні, ж.—суп из крупы. Шсл. Ідзі ты есьці, бо крупень астыгне. Ст. крупеньнік-іка, предл.-іку, зват.-іча—питающийся "крупеняю", скряга; ведущий скаредную жизнь. Бранное слово от крестян на шляхту. Ня бачыў крупеньнікаў, дарма што шляхта, усю крупеню пераелі. Нсл. 254. крупнік-іку, предл.-іку, зват.-іча, м. 1. суп из крупы. Лук'янава Сян. (Ксл.). "Крупнік" отличается от "крупені" тем, что бывает значительно жиже, не имеет "заколоты" и служит закусочным кушаньем. НК.: Очерки, 15; Ар. Наеўся крупніку. Ст. 2. водка, сваренная с мёдом, клюквою и пряными кореньями, в роде пунша. крупны-ная-ное—с бугорчаткой. Ар. Парсюк крупны. Ар. Мяса крупное. Ар. крупчак-ака, предл.-аку, зват.-ача, дат., предл.-ком, мн. ч., предл.-кох, м.—кабан с бугорчаткой. Шсл. Крупчака ніхто й купляць ня хоча. Ст. крупчатка-ткі-тцы, ж.—бугорчатка. Шсл. Сала с крупчаткаю я баюся есьці. Ст. крупы-паў, единств. ч. нет. 1. крупа. Ар.; МГсл. Перасып крупы ў калбан. Лужасна Куз. (Ксл.). Купіць грэцкіх, ячных круп. Нсл. 255. Дурань кашы навара, калі крупы ёсьць. Послов. Косіч 53. драныя крупы—мелкая крупа. Порплішча ля Глыбокага. крупа—крупная крупа. Порплішча ля Глыбокага. 2. (снег в виде мелких шаровидных зернышек, крупа, С.), твердый снег. Ідуць крупы. Пліскунова Беш. (Ксл.). Крупы йдуць. Нсл. 3. гололедица(ледяной осадок на поверхности земли, деревьях, проводах и т.п., С.). Нсл. 255. крушня-ні, дат., предл.-ні, ж.—нижняя ручка в продольной пиле. Трэснула крушка ў піле. Ляхава Віц. (Ксл.). крушня-ні-ні, ж.—груда камней. Ар. Глыбу з крушні ён схапіў у кіпцюры свае. Танк: Конь і Леў. крушні-няў, единств. ч. нет.—зарост волчих ягод. Гсл. крушына—волчьи ягоды, куст. Гсл.
Нават дробная праўка будзе карыснай. Не стаўце знакі націску, каб словы лепш знаходзілася праз пошук.
80 👁
◀ / 1324 ▶