качкі каб цябе [яго і г. д.] качкі—легкое необидное проклятие(дословно: Чтобы тебя утки съели). Няхай яго качкі! Колас ("Каласкі", Но. 60-61, 1958 г.). качкі-каў, облаcт.—челюсти. Растсл. качалка-кі, дат., предл.-цы, ж. 1. качалка. Растсл. 2. — кацюлька. Забалотнікі Куз. (Ксл.). 3. скалка. Пнз. каюк—конец, смерть, гибель. Гсл. Не на тое сець я ткаў, каб цябе я ратаваў, горда адказаў павук. І тут мусе быў каюк. Швэд: Сьцежкі, 85. кэрпацца-аюся-аешся, Шсл.—кропотливо работать, копацца. Кэрпацца цэлы дзень у хаце. Ст. См. карпацца. кэшкаць-аю-аеш, несоверш.—возиться с чем-л. Соверш. акэшкаць—(слегка, С.) очистить. Шсл. Акэшкала сенцы ад шумецьця. Ст. кезаўка-ўкі-ўцы, ж.—клоака (у птиц). Бр.(С. Т. у "Крывіч, 1926, Но. III, стр. 116). Ср. кеузаць. кел, кла, предл. кле, мн. ч. клы, м. 1. зуб, клык. Гсл.; Мгсл. Клы вялікія ў вяпра. Нсл. 233. 2. перен.—хитрость или упрямство. на кел узяў—перехитрил или заупрямился. Нсл. 233. кельля-лі-лі, ж.—келья. Ён у кельлі сядзіць — Богу моліцца. Пнз. 45. кельня-ні-ні, мн. ч.-няў, ж.—лопаточка каменщика. Гсл. кемкасьць-ці, ж.— кемнасьць. Гсл. кемкі-кая-кае — кемны. кемнасьць-ці, ж.—сообразительность, сметливость. Гсл.; Ар. Ён мае кемнасьць, сілу нейкую. Крушына(Зьніч, 1953, Но. 23). кемны, -ная-нае—сообразительный, (Шсл.) сметливый. (Гсл.); Ар.; Іг.; Міх. Гэты хлапец кемны, зь яго могуць людзі быць. Міх. Юзюк кемны хлапец. Машарова Сьміл. (Шсл.). кеміць-млю-міш-ме, несоверш., што или из дополнительным предложением: — соображать, Ар.; Міх. соображать, быстро схватывать. Гсл. Соверш. ськеміць —сообразить. Ар.; Міх. Адразу ськеміў, што тут яшчэ адно лішняе можа давесьці да гібелі. Тат.: Кво вадыс, 119. Глянь во, Англік ці Немец яны ўсё ўмеюць ськеміць. Купала. Дзяўчаты нашы ськемілі... Макаёнак; Каб людзі... Адразу ськемілі, у чым справа. Ст. Маланка (ськеміла): Юля, дык мы пойдзем. Тм. укеміць, соверш.—запомнить, заметить. Шсл. Ня ўкеміў я, каторы зь іх там быў. Ст. кеньдзіцца-джуся-дзішся—слегка капризничать, плакаться. Шсл. Дзяцё ўсё нешта кеньдзіцца, мусіць не здаровае. Ст. керзаць-аю-аеш-ае, несоверш.—плесці. Гсл. кеска— кошелек, киса. Гсл. Кеску з грашамі згубіў. Нсл. 234. кешкала-лы, о б ш ч.—медленно работающий или медленно собирающийся в путь, Іг. медлительный, непроворный, копотливый. кешкацца-аюся-аешся, несоверш.—копошиться, Гсл. воротиться з чем-л., делать что-л. слишком медленно, копаться. Іг. Старая ўсё кешкаецца ў запечку. Ст. Яна ўвесь дзень кешкаецца. Бешанковічы (Ксл.). Соверш. абкешкацца —копошась, копаясь, сильно загрязниться. Абкешкаўся, як сьвіньня. Луб'ева Аз. (Ксл.). Соверш. акешкацца—(слегка, С.)—очиститься. Шсл. Троха акешкалася ад кёўзаць-аю-аеш-ае, повел.-ай-айма, несоверш., перех.—пачкаць, замусліваць, гаворыцца пра дзяцей, Шсл. (распространять по поверхности что-л. что-л. мажущее, жирное), размазывать. Ср. кезаўка. Ня кеўзай ты кашы па стале. Ст. Соверш. абкеўзаць—обмарать, размазывая что-л., мазюкая. Шсл. Прыч. абкёўзаны. Шсл. Абкеўзаныя анучы, а ён абувае. Ст. кёўзацца-аюся-аешся, несоверш.—мараться. абкеўзацца—обмараться, размазывая што-л., мазюкая. Шсл. Чыста ўсё дзяцё абкеўзалася ў кашу. Ст. кялтуя-уі-уй, ж., облаcт.—рукоятка цэпа. Ар. кзымс-са(у), предл.-се, м.— карниз. Бешанковічы (Ксл.). кібіта-іты-іту, ж.—невысокого роста прысадзістая, ловкая девушка. Міх. кібіць, 1. упругая выпуклость. Гсл. 2. древко лука. Гсл. кігаўка-кі, дат., предл.-цы, ж.—чайка. Чутны стогны багны, чутны кігаўкі плач. Дуб. кігаць-аю-аеш-ае, повел.-ай-айма, несоверш.—крычаць, пішчаць, візжаць, свойственно младенцу или поросенку. Дзяцё кігае. Нсл. 234. Парасяты кігаюць бяз маткі. Нсл. 234. КІГІ, глагольная частица,— плач, крик ребенка. Ты тут гуляеш, а дзяцё ўдварэ кігі спраўляе. Нсл. 234. См. куга в 1-ом см.; перен.—ребенок. Яму Бог даў кігі. Нсл. 234. См. куга в 2-ом см. кігікаць-аю-аеш-ае, несоверш. 1. говорится о чайке: пищать, кричать. Гсл. 2. пищать свойственно ребенку. Дай дзяцяці цыцкі, няхай ня кігікае. Нсл. 234. 3. визжать, свойственно поросятам. Парасяты на дварэ кігікаюць, маткі шукаюць. Нсл. 234. Отгл. имя сущ. кігіканьне-ня, предл.-ню, 1. писк. Табе не дадзела слухаць гэта кігіканьне? Нсл. 234. 2. визг поросят. Двое тых парасят, а кігіканьня на цэлую хату. Нсл. 234. Однкр. кігікнуць-ну-неш-не. Дзяцё нешта кігікнула, дый зайшлося. Нсл. 234. КІХ-КІХ, междомет., однкр.—подавленное ха-ха. Гсл.