Старонка 555
◀ / 1324 ▶
прышоў безь нічагутка, і ня канькаў, і не прасіў. Гарэцкі: Песьні, 40. Соверш. заканькаць —запросить чего-л., начать неотвязчиво просить. Заканькала баба грошы. Дсл. 238. 2. находящийся на конце, вконце чего-л.; являющийся концом, конечный, крайний. Ён апынуўся на канцавой станцы, адкуль цягнікі нікуды ня йдуць. Корзюк. канцы I, перех.—смерть. Канцы прыходзяць. Іг. Будуць табе канцы. Іг. канцы II, предлог с род. пад.—вконце, на краю. Канцы грэблі стаяць вербы, што я іх садзіла. Из нар. песни. канцыляра-ры-ры, ж.—канцелярия. Пісар сядзіць адзін у канцыляры. Ст. Згарэла канцыляра, і ўсе паперы пагарэлі. Ст.(Шсл. под папера). Пісара ня было ў канцыляры. Ст.(Шсл. под памочнік). канчальны-ная-нае, 1. кончательный. Нсл. 245. Адзіноства адзяржала канчальную шчэліну. Бацьк. Но. 4(539). Скажы канчальнае слова. Нсл. 245. Нареч. канчальна—окончительно. 2. являющийся пределом, границей чего-л.; предельный. канчане(один канчанін)—живущие на концах деревни, Запрудзьдзе Сян. (Ксл.) жители окраин деревни. Шсл. Тыя канчане прывялі к нам коні пасьціць. Ст. канчар-ара, предл.-ару, зват.-ару, мн. ч.-ры-роў-ром-ры-рамі-рох, м.—отрезок веревки, шнура, доски, концовой отрезок чего-л. Адарваў канчар вяроўкі. Скрыль Пух. (Шсл.). Каб папасьці дзе які канчар дошкі. Ст. 2. окурок. Ар. Зьбірае канчары й кура. Ар. канчатак, -тку, предл. и зват.-тку, м. —окончание. МГсл.; Гсл.; Ар. канчаць-аю-аеш-ае, повел.-ай-айма, несоверш., перех.—оканчивать. Ар. Соверш. скончыць-чу-чыш-ча, перех.—окончить, кончить. Скончыў свае панаваньне. Гарун: (ст. "Восенскі сьпеў"). Скончы з імною справу, няхай будзе канец. Нсл. 245. Скончылі будаваць яго дом. Мішкава Куз. (Ксл.). канчацца-аюся-аешся, несоверш.—оканчиваться. Нсл. 736; Ар. Служба Божая канчаецца. Соверш. скончыцца-чуся-чышся—окончиться. Ар. Отгл. имя сущ. сканчэньне-ня, предл.-ню. сканчэньне сьвету—конец света. Ар. Будзе сканчэньне свету. Ст. канчук-ука, предл.-уку, зват.-ўча, мн. ч.-укі-коў-ком, мн. ч., предл.-кох, м. 1. нагайка, Гсл. ременная плеть. Канчуком сьвіснуў па плячох. Нсл. 245. Уменьш. канчучок-чка, предл.-чку, зват. канчучку, мн. ч., дат.-чком, мн. ч., предл.-чкох. Глядзі — канчучок па сьпіне паходзе. Нсл. 245. 2. отрезок веревки, шнура, доски. Шсл. Нейкім канчуком завязаў мех. Ст. канчур-ура, предл. и зват.-уру, зват.-уру, мн. ч.-ры-роў-ром-ры-рамі-рох, м. — канчар у і-ым зн. Іг. канюх-юха, предл.-юху, зват.-юша, м. 1. кучер, форрейтор и помощник их для чистки, ухода и выправки лошадей, НК.: Под. пос. 42; 59.—(работник, занятый уходом за лошадьми, С.), конюх. МГсл.; Ар.; Шсл. 2. лошадный пастух, водящий лошадей по ночам весною и летом на подножный корм. Канюхі, канюшкі, відаць, заспалі, што дагэтуль коні няма. Нсл. 245. См. начлежнік. канюшок-шка, предл.-шку, зват. канюшку, мн. ч., дат.-шком, мн. ч., предл.-шкох, уменьш. к "канюх" в 2-ом см.—мальчик, пасущий лошадей. Гсл. Подаўна час маленькаму канюшку прачхнуцца. Гарэцкі: Песьні, 56. 3. торговец лошадьми. Шсл. У канюха вымяняў сабе каня. Ст. 4. птица. Шсл. — каня, Гсл., ястреб. Міколск М.(Демид.: Веров. 113). Канюх крычыць на дождж. Ст. канюшы-шага, сущ.—досмотрщик пастух лошадей. Нешта наш канюшы не жанецць коні з гоньніцы. Сакуны 77. Канюшы ранюсенька выганяе коні. Сакуны 36. канюшына-ны-не, ж.—клевер. Ар.; МГсл. Палявец пазабіраў коні на канюшыне. Ст.(Шсл. под палявец). капок-пка, предл.-пку, мн. ч., дат.-пком, мн. ч., предл.—пкох, м.—отдельная капля кушанья, упавшая на стол. НК.: Очерки, Но. 121. капота-оты-оце, ж.—капот(платье), Шсл. род верхней одежды. Гсл. Надзень во хоць гэту капоту. Ст. Андрэй, ня дурэй, не дзяры капоты, ні ты праў, ні ты ткаў, ні твае работы. Из дет. песни, Ар. каповішча-ча, предл.-чу, мн. ч.-чы-чаў, ср.—место собрания "капы" в 3-ем см. Каповішча кажны падкаморы ў павеце сваім назначыці і сёла тых, хто ся там станавіці будзець, апісаці маець. Стт. 467. капа-пы, дат., предл.-пе, ж.—кожаная покрытка на хомуте. Ар. Лімар прышыў к хамуту новую капу. Вішкавічы Чаш. (Ксл.). капа I-пы, мн. ч. копы, коп, ж. 1. численный состав единиц в 60 штук, и такою мерою повсеместно исчисляются снопы, кули, копны сена, фрукты, куриные яйца и вообще строго раздельные предметы одного и того же рода. НК.: Очерки, Но. 571; Ар.; Ксл.; Шсл.; Гсл. Я нажаў дзесяць коп жыта. Халамер'е Аз. (Ксл.). Прадалі капу яец. Ст. капа грашоў—60 грошей. Даўгяла: Места Сьвіслацкае 1560 г.(Наш Край, 1928, Но. 6-7, стр. 34). соценная капа - "капа" в 100 единиц. НК.: Очерки, Но. 571. 2. корна. Ар.; Шсл.; Гсл. Сена вяжуць у копах. Ст.
Нават дробная праўка будзе карыснай. Не стаўце знакі націску, каб словы лепш знаходзілася праз пошук.
76 👁
◀ / 1324 ▶