2. картофельная каша, иногда с горохом, бобом, Ксл. каша из бобов с картофелем. Шсл. Уперад звараць боб, тады бульбу скрабаную; усё разам стаўкуць у казане і завецца гэта камамі. Альшанікі Беш. (Ксл.). Нашы ўжо стаўклі камы. Матарова Сьміл. (Шсл.). 3. гутая картофельная каша с салом или маслом. Гсл. канопельныя камы — суслы. НК.: Очерки, 29. камы з душой—клёцки с кусочками сальца внутри, т. е. пельмени, в которых вместо мяса завернуты кусочки сала. Ар. каноплі-пель, единств. ч. нет.—конопля. Ар.; МГсл.; Шсл. Куры выграблі ўсе каноплі. Ст. Шугі, шугі, галубы, на дзедавы каноплі. Косіч 5. Выскачыў, як із канапель ўсяроўна. Ст. Уменьш. канапёлькі, одна канапелька. Старэнькі дзедка канапелькі сее. Косіч 5. А чаму ты, канапелька, не зялёна стаіш? Северщ. (Косіч 5). канада-дэй-дзе, общ.—плаксливый, бывающий часто недовольным; надоедающий просьбами, сопровождаемыми жалобами, сетованиями, иногда плачем. Міз. См. канадзіць. канадзіць-джу-дзіш-дзе, несоверш.—пенять, плакаться, жаловаться. каназобка-кі, предл. и зват.-цы, ж.—лукошко (ручная корзинка из лубка или прутьев, С.). Падай сюды каназобку, Марыся! Астроўна Віц. (Ксл.). канападзь-дзі, ж.—сгусток коломази. Ксл. Каля колаў канападзі вазьмі. Сукрэмна Сян. (Ксл.). канапа-пы-пе, ж.—диван. Гсл. канапёлісты, -тая-тае—коноплянный цветом. Канапелістая хустка. Нсл. 241. Канапелістая птушачка. Нсл. канапёлька-ёлькі,—см. под каноплі. канарэз-за, предл.-зу, м., бранное, 1. волк. Нсл. 244. 2. жестокий к лошадям. Ня дай, Божа, які ён канарэз. Нсл. 244. канархаць-аю-аеш-ае, повел.-ай-айма, несоверш. 1. читать каноны и провозглашать стихиры. Гсл. 2. со слезами и настойчиво вымаливать, Гсл. с пением или нараспев просить. В старину, даже еще в конце ХУII стол., бедные ученики пением кантов снискивали себе пропитание. Даўно канархаець, просячы есьці. Нсл. Отгл. имя сущ. канарханьне-ня, предл.-ню, ср.—слезливое настойчивое выпрашивание, Гсл. настойчивое упрашивание, сопровождаемое плачем нараспев, усильно просячим чего-л. Дадзеў сваім канарханьням. Нсл. 229. Соверш. заканархаць—начать "канархаць". Даўно ты еў, а ўжо іэноў заканархаў. Нсл. 229. канаш-ша, предл.-шу, зват. канашу; мн. ч.-шы-шоў-шом, мн. ч., предл.-шох, м.—человек, имеющий одинаковый "кон" — судьбу с другим, есть ему "канаш". канашка-кі, дат., предл. канашцы, ж.—женск. к канаш. Смоленщ. канава-вы-ве, ж.—канава. МГсл. канаваньне-ня, предл.-ню, отгл. имя сущ. к канаваць—определение судьбы, судьба, рок. Дсл. Такое яму канаваньне ад Бога. Нсл. 244. канаваць-ную-нуеш-нуе, несоверш., перех.—определить (предопределить, С.), Ксл.; ЗСД. назначить. Дсл. Каму Бог якую сьмерць кануе, накануе, так і памірае кажан. Нсл. Прич. канаваны—определенный судьбою. Гэта яму канаваная сьмерць. Нсл. 244. Яму такое канаванае жыцьцё. Нсл. Соверш. аканаваць-ную-нуеш-нуе; повел. -нуй-нуйма—обречь. Аканаваў прадаць цяліцу на падачкі. Стралкі Беш. (Ксл.). Соверш. наканаваць, 1. предопределить. Што Бог наканаваў, таго ніколі ня мінеш. Нсл. 309. Доля наканавана яму падзяліць долю сваіх жаўнераў да канца. Акула 434. 2. назначить, определить. Дсл. Табе гэта ўжо наканаваць надабе. Лук'янова Сян. (Ксл.). Накануйце, якія каровы рэзаць. Дсл. Над Беларусьсю — срэбраны ветах, і Беларусь мая — папараць кветка. гэта сыны ёй наканавалі, тыя, што маці сваю шанавалі. Панізьнік. Прич. наканаваны—искони определенный, предназначенный Богом. Яму сьмерць такая наканавана. Нсл. 309. Наканаваны дзень. Нсл. Наканаванага ня мінеш. Нсл. Яны (навіны) пасыпаліся на яго ў наступныя дні, быццам так было ўжо яму наканавана. Дсл. Але, але, — азваўся Віктар, — ня ведаем мы наканаваных людзём дарогаў. М. Вольны (Б. Ускалось, Но. 6, 24). Бацькі нашыя так жылі, дзяды так жылі, дык і нам, відаць, так жыць наканавана. ЗСД 109. Месца ваша ў ніцалозьзі, ганьба вам наканавана, бо пры ваілай падпамозе Бацькаўшчына ўкрыжавана. Дуб. Дачыненьні... зводзяцца на трагічна-наканаваную разьвязку. Гарэцкі (Гіст. блр. літ.). Нареч. наканавана. Мне наканавана бадзяцца ўвесь век па сьвеце, а сканаць у бацькавай хаце. Гсл. Каму наканавана ў якім часе памерці, дык нійдзе ад сьмерці не схаваешся. Барыс.(Шейн: Мат. II, 362). Наканавана толькі жыць: нічога ня зробіш. Рыбчына Сір. (Ксл.). Так ужо, відаць, наканавана чалавеку: запамінаць толькі новае, нязвыклае. І. Новікаў (Полымя, Но. 12, 1967, стр. 146). Отгл. имя сущ. наканаваньне-ня, предл.-ню, ср.—Божее определение, предназначение, фатальность, предначертание судьбы, неизбежное в жизни. Гсл. Відаць такое яму ад Бога наканаваньне. Нсл. 309. Він