джупла-лы-ле, ж. и джупла-ла, ср. Нсл. —цыганский кнут, напоминает нагайку, НК.: Очерки, Но. 726. цыганская напитанная смолою нагайка. Нсл. 128.
джуплаваць-лую-луеш-луе, несоверш., перех. 1. сильно бить чем-л. гибким. Ар. Ср. джупла.
2. о большом дожде. У тон дождж джуплуе. Ар.
джургануцца-уся-нёшся-нёцца, соверш. 1. удариться о что-л., резнуться. Бяльсл. Я ўцямне так джургануўся аб дрыж столу, што на лобе гуз ускочыў з кулак. Слаўнае Імсьц. (Бяльсл.).
2. перен.—потрястись, прийти в взволнованное состояние. БНсл. Алесь, у смутку джургануўшысь, пашыўся ў запечак, загнуўшысь. Колас, Н-З. XУ.
джыг, джыгу, предл. джызе, м.—свист розгами. Нсл. 128; БНсл. Дзеці баяцца нічога так, як джыгу. Нсл.
джыг, отглаг. частица, обозначает: 1. мгновенное ужаление. Нсл. 128. Пшчала джыг і ўкусіла. Нсл.
2. удар ланцетом. Нсл. 128.
3. быстрый удар розгою или хлистиком. Нсл. 128. Джыг па сьпіне. Нсл.
джыгаліць-лю-ліш-ле—жалить крапивой, Растсл. жалить вообще.
джыганьне-ня, предл.-ню, ср.—хлестание чем-л. гибким. Нсл. 128; БНсл. Джыганьне дубцом. Нсл. Соверш. наджыгаць, перех. —насечь розгами. Нсл. 304.
джыгаць (джыгаць, Дсл.)-аю-аеш-ае, несоверш. 1. производить в воздухе свист чем-л. гибким, сечь, Нсл. 128. сечь гибким, Дсл. 166. хлестать. БНсл. Джыгаць дубцом. Дсл. Джыгаеш, як не сваімі рукамі. Нсл.
2. жалить. Бяльсл. Я не пайду да вульля — пшчолы джыгаць будуць. Маляцічы Крыч. (Бяльсл.). Напалі на каня воспы і пачалі джыгаць. В. Хутары Краснап. (Тм.).
3. о быстром движении. Дсл. 166. Джыгае рыба ў вадзе.
джыгнуць, Нсл. 128. джыгнуць, БНсл.; Юрсл. однкрат. 1. ударить чем-л. гибким, Нсл. ударить быстро, прижечь, ПНЗ. хлеснуть. Джыгні яго добра разоў пяток. Нсл.
2. похлестать в бане веником. Юрсл.
3. джыгануць—ужалить. Варсл.; Бяльсл. Пшчала джыганула мяне ў вусну. Варсл. Як джыганула пшчала, аж падскочыў. Парадзіна Імсьц. Бяльсл.).
абджыгаць, 1. высечь розгами. Нсл. 346. Абджыгала мяне матка хлыбазінаю. Пірагова Імсьц. (Бяльсл.). Глядзі, розкамі тут абджыгаю, калі зачэпіш тут што! Нсл.
2. обкусать (о пчёлах). Бяльсл. Пшчолы абджыгалі хлапца. Будагошч Імсьц. (Бяльсл.).
джыгацца-аюся-аешся-аецца, несоверш. —обжигаться крапивой. Однкрат. джыгнуцца—ожечься крапивой. Юрсл. Лёг на траву, а там крапіва; джыгнуўся — плячо як агнём гарыць. Юрсл.
джыгнуць,—см. под джыгаць.
джыгнуцца,—см. под джыгацца.
джыгун-уна, предл.-уну, зват.-уне, мн. ч., дат.-ном, мн. ч., предл.-нох, м.—сильно ретивый (о коне и человеке). Шсл. Ну й джыгун жа Антонаў конь! Ст.
джыгучка-чк-чцы, ж., бот.— крапива (особый вид, С.) Гсл.; Верас. крапива жгучая. БНсл.
джынджык-ыка, предл.-ыку, м.—ветроплах, Шсл. хлюст, пройдоха. Колас: Н.З. X. Усе знаюць гэтага джынджыка. Дукарка Сьміл. (Шсл.).
78 👁